III CO 115/25

Izba Cywilna2025-02-18

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlega zaskarżeniu, w sytuacji, gdy sąd ten wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do innego sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlega zaskarżeniu, jeśli jest ono niezbędne do rozpoznania wniosku o przekazanie sprawy do innego sądu. Choć przepisy dotyczące środków zaskarżenia nie mają bezpośredniego zastosowania, zasady analogii pozwalają na stosowanie art. 92 ustawy o Sądzie Najwyższym w celu zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, nie sporządzając uzasadnienia do tego postanowienia. Następnie, sąd ten wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w trybie niejawnego posiedzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

III CO 115/25 POSTANOWIENIE 18 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska na posiedzeniu niejawnym 18 lutego 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku T.B. z udziałem A.M. o stwierdzenie nabycia spadku po E.G., K.B. i J.B., na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim postanowieniem z 23 grudnia 2024 r., I Ns 294/24, o przekazanie do innego sądu równorzędnego, zwraca akta sprawy Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Lubelskim w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia tego sądu z 12 sierpnia 2024 r., w którym oddalony został wniosek sędziego Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim M. J. R.. UZASADNIENIE Na podstawie art. 92 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 622) Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia, jeżeli nie zawiera go zaskarżone orzeczenie. Przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie nie jest wprawdzie środek zaskarżenia, lecz wystąpienie Sądu Rejonowego na podstawie art. 441 k.p.c., do rozpoznania którego przepisy uchwalone w celu realizowania przez Sąd Najwyższy jego podstawowej funkcji, a zatem także art. 92 ustawy o Sądzie Najwyższym, muszą być stosowane analogicznie (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego III CO 115/25 2 z 12 maja 2021 r., IV CZ 15/21, z 13 grudnia 2019 r., IV CZ 102/19, wydane w odniesieniu do postanowień w przedmiocie wniosków o zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiących rozstrzygnięcia przesłankowe dla rozstrzygnięć w przedmiocie odrzucenia środków zaskarżenia). Bezpośrednią przyczyną wystąpienia z żądaniem mającym podstawę w art. 441 k.p.c. było odmówienie uwzględnienia – co do zasady wiążącego – wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie to, jako samodzielnie niezaskarżalne, nie zostało przez Sąd Rejonowy uzasadnione. Poznanie jego motywów jest jednak niezbędne w postępowaniu, w którym rozważana jest zasadność żądania zgłoszonego na podstawie art. 441 k.p.c. (M.M.) [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 92art. 441 KPCart. 441 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy