III CO 115/25
Izba Cywilna2025-02-18
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlega zaskarżeniu, w sytuacji, gdy sąd ten wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do innego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlega zaskarżeniu, jeśli jest ono niezbędne do rozpoznania wniosku o przekazanie sprawy do innego sądu. Choć przepisy dotyczące środków zaskarżenia nie mają bezpośredniego zastosowania, zasady analogii pozwalają na stosowanie art. 92 ustawy o Sądzie Najwyższym w celu zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, nie sporządzając uzasadnienia do tego postanowienia. Następnie, sąd ten wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w trybie niejawnego posiedzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
III CO 115/25 POSTANOWIENIE 18 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska na posiedzeniu niejawnym 18 lutego 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku T.B. z udziałem A.M. o stwierdzenie nabycia spadku po E.G., K.B. i J.B., na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim postanowieniem z 23 grudnia 2024 r., I Ns 294/24, o przekazanie do innego sądu równorzędnego, zwraca akta sprawy Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Lubelskim w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia tego sądu z 12 sierpnia 2024 r., w którym oddalony został wniosek sędziego Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim M. J. R.. UZASADNIENIE Na podstawie art. 92 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 622) Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia, jeżeli nie zawiera go zaskarżone orzeczenie. Przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie nie jest wprawdzie środek zaskarżenia, lecz wystąpienie Sądu Rejonowego na podstawie art. 441 k.p.c., do rozpoznania którego przepisy uchwalone w celu realizowania przez Sąd Najwyższy jego podstawowej funkcji, a zatem także art. 92 ustawy o Sądzie Najwyższym, muszą być stosowane analogicznie (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego
III CO 115/25 2 z 12 maja 2021 r., IV CZ 15/21, z 13 grudnia 2019 r., IV CZ 102/19, wydane w odniesieniu do postanowień w przedmiocie wniosków o zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiących rozstrzygnięcia przesłankowe dla rozstrzygnięć w przedmiocie odrzucenia środków zaskarżenia). Bezpośrednią przyczyną wystąpienia z żądaniem mającym podstawę w art. 441 k.p.c. było odmówienie uwzględnienia – co do zasady wiążącego – wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie to, jako samodzielnie niezaskarżalne, nie zostało przez Sąd Rejonowy uzasadnione. Poznanie jego motywów jest jednak niezbędne w postępowaniu, w którym rozważana jest zasadność żądania zgłoszonego na podstawie art. 441 k.p.c. (M.M.) [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- III CO 724/22 2022-09-20Czy fakt, że pozwanym w sprawie jest sędzia sądu, w którym sprawa ma być rozpoznawana, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru spraw…
- III CO 101/24 2024-02-07Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. może być uzasadniony potencjalnym wyłączeniem wszystkich sędziów danego sądu od rozpoznania sprawy?
- III CO 425/23 2023-07-28Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących jednego sędziego, może być uzasadniony ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, mimo że inne postępowanie…
- III CO 1434/24 2025-01-30Czy okoliczność, że sędzia referent jest członkiem spółdzielni mieszkaniowej będącej stroną w sprawie, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., mimo oddalenia wniosku o w…
- I PUO 6/25 2025-05-12Czy w sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny wnioskuje o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów, a nie doszło do wyłączenia sędziego na podstawie przepisów pro…
Powołane przepisy
art. 92art. 441 KPCart. 441 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy