III CZ 57/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-10-26

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Jan Górowski, Wojciech Katner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, może zostać uwzględniona, jeśli została wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się wyroku, a nie zachodzą przesłanki pozbawienia strony możliwości działania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c. (późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych), podlega pięcioletniemu terminowi, o którym mowa w art. 408 k.p.c. Skoro skarga została wniesiona po upływie tego terminu, a nie zachodziły przesłanki pozbawienia strony możliwości działania, Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę. Wyrok ustalający, że Skarb Państwa jest właścicielem przedmiotów, ma skutek ex tunc, co oznacza, że potwierdza istniejący stan prawny, a nie go tworzy.
Stan faktyczny
Stanisław K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 2006 r. o zapłatę. Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok ustalający, że właścicielem zabytkowego wyposażenia kawiarni jest Skarb Państwa, a nie powódka. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że wyrok ten ma skutek ex nunc i nie stanowi podstawy do wznowienia. Stanisław K. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 57/11 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Wojciech Katner w sprawie ze skargi Stanisława K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 24 lutego 2006 r., w sprawie z powództwa Spółdzielni Gastronomicznej przeciwko Stanisławowi K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2011 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 lipca 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 11 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę Stanisława K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie z powództwa Spółdzielni Gastronomicznej przeciwko Stanisławowi K. o zapłatę. Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku, że w sprawie nie zachodzi ustawowa przesłanka wznowienia postępowania, albowiem powołany przez skarżącego wyrok, ustalający, iż właścicielem zabytkowego wyposażenia kawiarni /.../ jest Skarb Państwa a nie Spółdzielnia Gastronomiczna ma skutek ex nunc, co oznacza, że jest to nowa okoliczność, która nie istniała w czasie trwania postępowania. Nie zachodziła także podstawa wznowienia określona w art. 401 pkt 2 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie Stanisław K. wniósł o jego uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 403 § 2 w zw. z art. 189 k.p.c., art. 401 pkt 2 w zw. z art. 386 § 6 i 365 k.p.c., a także art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez Stanisława K. została oparta o podstawy określone w art. 401 pkt 2 k.p.c. i art. 403 § 2 k.p.c., Sąd Apelacyjny odrzucając skargę wskazał, że podstawa wznowienia wynikająca z art. 401 pkt 2 k.p.c. oczywiście nie zachodzi, jako że skarżący brał czynny udział w postępowaniu. Ta ocena nie została skutecznie podważona w zażaleniu. Podnoszone w tym zakresie przez skarżącego naruszenie przepisów prawa materialnego, związane ze stanowiskiem o związaniu Sądów poprzednimi zapatrywaniami wyrażonymi w prawomocnie zakończonym postępowaniu, nie może być uznane za przypadek pozbawienia strony możliwości działania na skutek naruszenia przepisów prawa, w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. Stosownie do treści art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać 3 w postępowaniu prawomocnie zakończonym. Skarżący powołał się na wyrok ustalający, że Skarb Państwa jest właścicielem zabytkowych przedmiotów, za korzystanie z których - bezumownie - Stanisław K. zobowiązany był zapłacić na rzecz Spółdzielni Gastronomicznej kwotę zasądzoną w postępowaniu, którego dotyczy skarga o wznowienie. Został on wprawdzie wydany po prawomocnym zakończeniu tej sprawy, ale potwierdza fakt istniejący już w toku tego postępowania. Wbrew ocenie Sądu Apelacyjnego wyrok ustalający nie wywołuje skutku ex nunc, ale skutek ex tunc. Wyrok wskazany przez skarżącego potwierdzał, że Skarbowi Państwa przysługuje prawo własności przedmiotów zabytkowych znajdujących się w kawiarni /.../, a nie przyznawał mu tego prawa. Oznacza to, że przywołana przez Stanisława K. w skardze o wznowienie postępowania okoliczność wyczerpuje dyspozycję art. 403 § 2 k.p.c., a zatem w tej części skarga została oparta o ustawową podstawę wznowienia. Nie mniej jednak zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 408 k.p.c. nie można żądać wznowienia postępowania po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, za wyjątkiem wypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Jak wskazano wyżej tego rodzaju podstawy wznowienia nie zachodziły. Zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł 24 lutego 2006 r. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w dniu 9 czerwca 2011 r. a zatem po upływie terminu określonego w art. 408 k.p.c. Zachodziła zatem podstawa do jej odrzucenia na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 § 1 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 401 pkt 2 KPCart. 403 § 2art. 189 KPCart. 401 pkt 2art. 386 § 6art. 328 § 2 KPCart. 403 § 2 KPCart. 408 KPCart. 410 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 § 1 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy