I CSK 5207/22

I CSK 5207/22 POSTANOWIENIE 3 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska na posiedzeniu niejawnym 3 sierpnia 2023 r. w Warszawie, w sprawie z powództwa M.S. i J.S. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 10 marca 2022 r., I ACa 105/22, 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek powodów o zasądzenie na ich rzecz od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 26 listopada 2021 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie z powództwa M. S. i J. S. przeciwko Bankowi S.A. z siedzibą w W. ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny nr […] z 29 maja 2007 r. jest nieważna (punkt I), zasądził od pozwanego łącznie na rzecz powodów kwotę 221 616,42 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 17 marca 2020 r. do dnia zapłaty (punkt II) oraz orzekł o kosztach procesu (punkt III). Po rozpoznaniu apelacji pozwanego, Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 10 marca 2022 r. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II o tyle tylko, że odsetki ustawowe za opóźnienie zasądził do dnia 10 marca 2022 r. i uznając skuteczność zgłoszenia w tym dniu zarzutu zatrzymania zastrzegł, że pozwany jest uprawniony I CSK 5207/22 2 do wstrzymania się ze spełnieniem świadczenia zasądzonego na rzecz powodów do czasu zaofiarowania pozwanemu kwoty 275 000 zł obejmującej wartość wypłaconego powodom kredytu albo zabezpieczenia roszczenia pozwanego o zapłatę tej kwoty( pkt I), oddalił apelację pozwanego w pozostałym zakresie (pkt II) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku „w części oddalającej apelację pozwanego – punkt II wyroku oraz w zakresie punktu III wyroku”. Wniósł o: „uchylenie wyroku i orzeczenie przez Sąd Najwyższy co do istoty sprawy poprzez zmianę wyroku oraz oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o „uchylenie wyroku w całości i przekazanie Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku sprawy do ponownego rozpoznania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części. Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. skarga powinna zawierać wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Niezamieszczenie w skardze kasacyjnej wniosku o uchylenie lub o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w całości lub części stanowi istotną wadę konstrukcyjna skargi kasacyjnej, której nie można usunąć w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych pisma procesowego, skutkującą odrzucenie takiej skargi a limine (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 2000 r., II CKN 711/00, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 151). Odrzuceniu podlega także skarga kasacyjna, w której zakres żądanego uchylenia lub uchylenia i zmiany orzeczenia Sądu drugiej instancji nie odpowiada wskazanemu zakresowi zaskarżenia ani podanej wartości przedmiotu zaskarżenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 12 października 2007 r., V CSK 309/07, OSNC-ZD 2008, Nr 3, poz. 81; z 13 października 2005 r., II PZ 39/05, OSNP 2006, nr 17-18, poz. 274; z 17 maja 2006 r., II PZ 17/06, OSNP 2007, nr 9-10, poz. 136 i z 23 sierpnia 2012 r., III CSK 161/12.). W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że ze względu na wysoki poziom sformalizowania skargi kasacyjnej oraz ustawowy wymóg sporządzenia jej przez zawodowego pełnomocnika procesowego, I CSK 5207/22 3 konsekwencje niezachowania tak zwanych wymagań konstrukcyjnych skargi są surowe, albowiem prowadzą do odrzucenia skargi kasacyjnej a limine, bez wzywania do ich usunięcia lub poprawienia; Sąd Najwyższy nie może ponadto ustalić zakresu i treści wskazanych wymagań konstrukcyjnych skargi w drodze jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2011 r., V CSK 272/10). We wniesionej skardze kasacyjnej pozwany określił zakres zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji wskazując, że zaskarża ten wyrok „w części” tj. w zakresie punktu II i III wyroku, co należy uznać za spełnienie wymagania z art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. Żaden z alternatywnych wniosków skargi kasacyjnej nie został natomiast skonstruowany w sposób spełniający wymogi określone w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. W pierwszym z nich skarżący wniósł o „uchylenie wyroku i orzeczenie przez Sąd Najwyższy co do istoty sprawy poprzez zmianę wyroku oraz oddalenie powództwa w całości”, a zatem nie określił w żaden sposób wnioskowanego zakresu ingerencji w zaskarżone orzeczenie, choćby przez odesłanie do jednoznacznie określonego zakresu zaskarżenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 16 października 2015 r., I CZ 76/15 oraz z 17 maja 2016 r., I PZ 5/16, OSNP 2017, Nr 12, poz. 162). W drugim zawartym w skardze wniosku – zgłoszonym przez pozwanego na wypadek nieuwzględnienia pierwszego – pozwany wniósł o „uchylenie wyroku w całości i przekazanie Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku sprawy do ponownego rozpoznania”. Tak sformułowany wniosek skargi kasacyjnej nie koreluje z wskazanym w skardze zakresem zaskarżenia. Skoro skarżący zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku „w części oddalającej apelację pozwanego – punkt II wyroku oraz w zakresie punktu III wyroku”, nie jest możliwe ustalenie granic możliwej ingerencji Sądu Najwyższego w zaskarżone orzeczenie. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wnioski skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób spełniający wymagania konstrukcyjne skargi określone w art. 3984 § 1 k.p.c. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego. Zawarty w odpowiedzi powodów na skargę kasacyjną wniosek o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego podlegał oddaleniu, albowiem w odpowiedzi wnieśli oni I CSK 5207/22 4 o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania lub o jej oddalenie, w razie przyjęcia do rozpoznania i z tymi tylko żądaniami związany był wniosek o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego. Skoro skarga została odrzucona, to koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane za koszty celowej obrony, albowiem wniosek o ich zasądzenie związany był z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7 - 8, poz. 91; z 5 grudnia 2013 r., III SK 23/13 i z 18 grudnia 2012 r., II CSK 397/12). (A.D.) r.g.