II CZ 157/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-12-15

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Hubert Wrzeszcz, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej, nie podając konkretnych okoliczności uzasadniających takie odstąpienie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące nieobciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. Uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było zbyt ogólnikowe i nie wyjaśniało konkretnych okoliczności, które uzasadniały zastosowanie art. 102 k.p.c. w odniesieniu do sytuacji materialnej powoda i rodzaju sprawy. Brak szczegółowego uzasadnienia uniemożliwił kontrolę prawidłowości zastosowania tego przepisu.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od Skarbu Państwa. Sąd Apelacyjny, rozstrzygając o kosztach postępowania odwoławczego, odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej, powołując się na rodzaj sprawy i sytuację materialną powoda. Pozwany wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących kosztów procesu. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej nieobciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 157/10 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa M. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2010 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 3 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie w części odnoszącej się do nieobciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w punkcie trzecim wyroku z dnia 19 maja 2010 r., Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążania powoda M. M. nieuiszczonymi kosztami sądowymi oraz obowiązkiem zwrotu pozwanemu Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w P. kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej z uwagi na „rodzaj sprawy oraz sytuację materialną powoda”. 2 W zażaleniu, którego treść wskazuje, że zaskarżeniem objęte zostało rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 wymienionego wyroku w części odnoszącej się do nieobciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej, pozwany zarzucił naruszenie art. 102 w zw. z art. 100 w zw. z art. 98 § 1 i art. 99 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do nieobciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym i apelacyjnym według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji podlega kontroli w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym (art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.). W rozpoznawanym przypadku kontrola ta nie była jednak możliwa. Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd Apelacyjny ograniczył się do stwierdzenia, że zastosowanie art. 102 k.p.c. uzasadnione było „rodzajem sprawy oraz sytuacją materialną powoda”. Nie wyjaśnił zaś jakie konkretnie okoliczności miał na uwadze. Uzasadniało to uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego, na podstawie art. 39815 § 1 zd. 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102art. 100art. 98 § 1art. 99art. 391 § 1 KPCart. 328 § 2art. 391 § 1art. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 102 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy