V CZ 50/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-07-23
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna złożona przez osobę nieposiadającą kwalifikacji wymaganych do jej sporządzenia, w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż wymagana, jest niedopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uchybienie obowiązkowi sporządzenia skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika, gdy strona nie posiada określonych kwalifikacji, uzasadnia odrzucenie skargi, a nie jej zwrot. Sporządzenie skargi przez osobę niezdolną do skutecznego podejmowania czynności w postępowaniu kasacyjnym jest równoznaczne ze złożeniem skargi nieskutecznej i niedopuszczalnej. Ponadto, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia, jeśli nie przekracza ona kwoty wymaganej przez przepisy prawa.Stan faktyczny
Powódka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, wskazując na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia oraz na fakt, że skarga została sporządzona osobiście przez powódkę, z naruszeniem obowiązku zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 50/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. S. przeciwko Przedsiębiorstwu Montażu Konstrukcji Stalowych i Urządzeń Górniczych "P." Spółce Akcyjnej w K. o zobowiązanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2014 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 stycznia 2014 r., oddala zażalenie i przyznaje adw. K. O. od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w K.) kwotę 900 (dziewięćset) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług należną od tego rodzaju czynności, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce w postępowaniu zażaleniowym.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną powódki M. S. od wyroku tego Sądu z dnia 22 stycznia 2014 r., jako niedopuszczalną. Sąd wskazał, że skarga złożona została przez powódkę w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa od wartości wymaganej w art. 3982 § 1 k.p.c. jako minimum uprawniające do zaskarżenia kasacyjnego. Ponadto skarga została sporządzona przez powódkę osobiście, z naruszeniem obowiązkowego zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego przewidzianego w art. 871 k.p.c. Powódka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zarzuciła naruszenie art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 130 § 5 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uchybienie obowiązkowi sporządzenia skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika, w wypadku kiedy strona nie dysponuje kwalifikacjami wymienionymi w art. 871 § 2 k.p.c. (to znaczy nie jest sędzią, prokuratorem, notariuszem albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, adwokatem, radcą prawnym lub radcą Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa) uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej, nie zaś jej zwrot na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. Sporządzenie i złożenie skargi kasacyjnej przez osobę pozbawioną zdolności postulacyjnej, a więc podmiot niezdolny do skutecznego podejmowania czynności w postępowaniu kasacyjnym, jest równoznaczne ze złożeniem skargi nieskutecznej i niedopuszczalnej, a nie ze złożeniem skargi dotkniętej usuwalnym brakiem formalnym. Słusznie też Sąd Apelacyjny uznał skargę za niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość zaskarżenia nie może przekroczyć wartości przedmiotu sporu dotychczas określonego w sprawie (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 1934 r., II C 1223/34, Zb. Urz. 1935/1/47). Przedmiotem żądania powódki było zobowiązanie pozwanego do
3 wydania jej dokumentów potrzebnych do ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych jej byłego męża. Powódka oznaczyła wartość tego roszczenia na 8 400 zł. Wobec oddalenia powództwa i apelacji powódki, tożsama kwota stanowi więc wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną. Dochodzone roszczenie miało charakter niepieniężny, jego wartości nie można ustalić przez odwołanie się do wysokości zadłużenia byłego męża powódki względem niej, kryterium odniesienia może być jedynie hipotetyczna kwota emerytury dłużnika powódki i możności zaspokojenia jej roszczenia w drodze egzekucji z świadczenia emerytalnego. Wobec braku uchwytnych przesłanek umożliwiających określenie tych wielkości, oznaczenie wartości przedmiotu sporu, a następczo – wartości przedmiotu zaskarżenia nastąpić musiało przez przyjęcie wartości oszacowanej przez powódkę. Wartość ta nie sięga kwoty uprawniającej do złożenia skargi (50 000 zł) i powoduje, że także z tej przyczyny skarga powódki była niedopuszczalna. W konsekwencji zażalenie powódki podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. Orzeczenie o wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi powódki, świadczącemu jej pomoc prawną z urzędu wynika z treści art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 635) w zw. z § 2, § 4, § 6 pkt 4, § 13 ust. 4 pkt 2 i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 202 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 100/16 2016-10-12Czy skarga kasacyjna wniesiona przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
- II CZ 45/19 2019-09-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę czynszu, w której wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 50.000 zł, jest niedopuszczalna, nawet jeśli pozwana utraciła prawo do lokalu?
- II CZ 46/21 2021-11-26Czy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych i sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym?
- II CZ 101/05 2005-11-23Czy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, w tym w sprawach dotyczących odrzucenia pozwu ze względu na n…
- V CSK 286/14 2014-12-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie nieistnienia uprawnienia do pobierania podwyższonych opłat eksploatacyjnych, której wartość przedmiotu zaskarżenia nie została odrębnie wskazana, podlega odrzuceniu jako niedopu…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 871 KPCart. 871 § 1 KPCart. 130 § 5 KPCart. 233 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPCart. 29§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy