III CZ 85/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-12-06

Skład orzekający: Hubert Wrzeszcz, Teresa Bielska-Sobkowicz, Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykrycie nowych dowodów w postaci dokumentów geodezyjnych, nieznanych biegłemu w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. w sprawie o rozgraniczenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Nowe dowody w postaci operatu pomiarowego z 1969 r. oraz protokołów ustalenia stanu władania, które nie były znane biegłemu w poprzednim postępowaniu, mogą stanowić podstawę wznowienia na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy nie odniósł się do tej kwestii, ograniczając się do ogólnego stanowiska judykatury.
Stan faktyczny
J. R. i T. R. złożyli skargę o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie, powołując się na wykrycie nowych dowodów w postaci dokumentów geodezyjnych nieznanych biegłemu w poprzednim postępowaniu. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że nowe dowody nie spełniają przesłanek wznowienia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 85/12 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. R. i T. R. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku J. R. i T. R. przy uczestnictwie A. K. i W. K. o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 grudnia 2012 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 19 września 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 19 września 2012 r. odrzucił skargę J. R. i T. R. o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie, zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt III Ca 737/11, uznając, że wskazana przez skarżących podstawa wznowienia - przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. - w rzeczywistości nie występuje, gdyż powołana została w celu podważenia dowodu z opinii biegłego sądowego, przeprowadzonego w poprzednim postępowaniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. R. i T. R. wnieśli o jego uchylenie podnosząc, że wniesiona przez nich skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na odmiennej - niż przyjęta przez Sąd Okręgowy - ocenie opinii biegłego, lecz na wykryciu nowych dowodów nieznanych im we wcześniejszym postępowaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawą wznowienia przewidzianą w art. 403 § 2 k.p.c. jest późniejsze – po uprawomocnieniu się wyroku lub postanowienia orzekającego co do istoty sprawy - wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, niepubl.). Przyjmuje się, że okoliczności faktyczne i dowody powinny być nie tylko nieujawnione w postępowaniu prawomocnie zakończonym, ale i nieujawnialne, czyli niedostępne dla strony skarżącej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 4 marca 2005 r., III CZP 134/04, niepubl.). U podstaw zaskarżonego postanowienia legło stwierdzenie przez Sąd Okręgowy, że wznowienia postępowania nie może usprawiedliwiać prywatna opinia 3 biegłego sporządzona po uprawomocnieniu się orzeczenia, mogąca uzasadniać odmienną ocenę okoliczności, na których oparto orzeczenie, dokonana w opinii innego biegłego. Należy jednak zauważyć, że skarżący powołali się na wykrycie - na podstawie opinii geodety M. S. opracowanej pod koniec maja 2012 r. - dowodów w postaci operatu pomiarowego z 1969 r. oraz protokołów ustalenia stanu władania, sporządzonych przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w K., nieznanych rzeczoznawcy sporządzającemu opinię sądową, a istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy do kwestii tej w ogóle się nie odniósł, poprzestając na przywołaniu stanowiska judykatury, zgodnie z którym podstawy wznowienia postępowania nie może stanowić prywatna opinia dająca asumpt do odmiennej ocenę dowodu przeprowadzonego we wcześniejszym postępowaniu. W tym stanie rzeczy nie można uznać za prawidłową oceny, iż przytoczone w skardze okoliczności nie stanowią podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. Mając to na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 39816art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy