V CZ 8/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-03-17

Skład orzekający: Wojciech Katner, Iwona Koper, Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały przed wydaniem prawomocnego wyroku, ale nie mogły być wówczas wykorzystane przez stronę, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. mogą być jedynie takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, były stronie wówczas nieznane i niemożliwe do wykorzystania. Nie zalicza się do nich dowodów i okoliczności, które nie zostały powołane z powodu opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania. Kluczowe jest, czy strona mogła rzeczywiście i realnie zapoznać się ze środkami dowodowymi i mogła je wykorzystać w dotychczasowym postępowaniu.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody (operaty szacunkowe, decyzję Wojewody, informację Urzędu Miasta) oraz nową okoliczność faktyczną (zmianę planu zagospodarowania przestrzennego). Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że dowody te nie spełniają przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ nie istniały przed wydaniem prawomocnego wyroku lub strona mogła je powołać wcześniej. Powód w zażaleniu podkreślił, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego istniała przed wydaniem wyroku i mogła być podstawą do wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 8/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa W. B. przeciwko Gminie P. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 marca 2016 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 czerwca 2015 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE W. B. w skardze o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 lipca 2012 r. powołał się na nowe dowody w postaci operatów szacunkowych z dnia 6 lutego 2015 r. i z dnia 18 lutego 2015 r., decyzji Wojewody […] z dnia 27 marca 2015 r. i informacji Urzędu Miasta P. z dnia 5 lutego 2015 r. oraz na dowód z przesłuchania stron. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015 r. odrzucił skargę W. B. o wznowienie postępowania. Podkreślił, że skarżący powołuje się na nowe dowody, które wykrył po wydaniu prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego i które w ocenie skarżącego mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Uznał, że dowody te nie odpowiadają przesłankom określonym w art. 403 § 2 in fine k.p.c., bowiem nie istniały przed wydaniem prawomocnego wyroku. Ponadto, w ocenie Sąd Apelacyjnego, takie dowody, jak operaty szacunkowe nieruchomości, informacja Urzędu Miasta P. czy dowód z przesłuchania stron, nie stanowią dowodów, których powód nie miał możliwości powołać w sprawie. Decyzja Wojewody […] z dnia 27 marca 2015 r. nie ma zaś żadnego wpływu na wynik sprawy. Żądanie powoda dotyczy zobowiązania pozwanej Gminy P. do wykupu działki nr 5953/361 w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, tymczasem powołana decyzja dotyczy odszkodowania przyznanego powodowi od innego podmiotu, mianowicie Skarbu Państwa - Wojewody […] z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z części tej działki. Jest to właśnie decyzja wydana w wyniku postępowania, które wskazywał Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lipca 2012 r. jako stosowna droga do uzyskania rekompensaty z powodu ograniczenia własności na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.). W. B. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego. Podkreślił w szczególności, że Sąd Apelacyjny zupełnie pominął fakt, iż powołane w skardze dowody zostały wskazane przez powoda w związku z powołaniem się przez niego na nową okoliczność faktyczną, jaką jest uzyskanie informacji o objęciu części 3 działki nr 5953/361 zmianą planu zagospodarowania przestrzennego części terenu Miasta P. zatwierdzoną uchwałą Rady Miasta P. z dnia 12 marca 2003 r., w wyniku której część działki przeznaczona dotychczas pod tereny usług komercyjnych została oznaczona w planie jako tereny upraw polowych. Nie ulega wątpliwości, że wymieniona okoliczność faktyczna w postaci zmiany przeznaczenia części nieruchomości powoda istniała już przez wydaniem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia m.in. takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że chodzi tu tylko o takie dowody lub okoliczności, które nie tylko istniały w czasie poprzedniego postępowania, lecz były stronie wtedy nieznane i niemożliwe przez nią do wykorzystania, tj. strona o nich nie wiedziała i wiedzieć nie mogła, natomiast nie zalicza się do nowości tych dowodów i okoliczności, które nie zostały przez stronę powołane na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia, czy błędnej oceny potrzeby ich powołania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 11/12, niepubl., z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZ 18/10, niepubl., z dnia 6 czerwca 2012 r., III CZ 38/12, niepubl. i z dnia 21 marca 2014 r., IV CZ 6/14, nie publ.). Istotne jest to, czy strona mogła rzeczywiście i realnie zapoznać się ze środkami dowodowymi i mogła je wykorzystać w dotychczasowym postępowaniu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2008 r., V CZ 46/08, niepubl. i z dnia 23 maja 2012 r., III CSK 254/11, niepubl.). Podstawą wznowienia musi być zatem okoliczność lub środek dowodowy, istniejący w czasie trwania poprzedniego postępowania, lecz obiektywnie niemożliwy do ujawnienia dla strony w tym postępowaniu, a więc wtedy „nieujawniany” (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2013 r., IV CZ 79/13, nie publ., z dnia 18 grudnia 2013 r., I CZ 109/13 i z dnia 16 stycznia 2014 r., IV CZ 104/13, nie publ.). 4 W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że powołane przez niego dowody mogłyby mieć wpływ na wynik poprzedniego postępowania, ani też, dlaczego nie mógł z nich skorzystać w tym postępowaniu. W skardze o wznowienie postępowania skarżący wskazał na dowody, które powstały ponad 2 lata po wydaniu wyroku i oczywiście nie odpowiadają przesłankom wznowienia postępowania określonym w art. 403 § 2 in fine k.p.c. Wskazanie zaś w zażaleniu na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego części terenu Miasta P., zatwierdzoną uchwałą Rady Miasta P. z dnia 12 marca 2003 r. również nie uprawnia do wznowienia postępowania, gdyż uchwała ta została ogłoszona w Dz. Urz. Województwa […] Nr 22, poz. 677 z dnia 28 marca 2003 r., zatem mogła być powołana w poprzednim postępowaniu. Zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie narusza zatem art. 403 § 2 k.p.c., dlatego zażalenie podlega oddaleniu. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c.). jw eb

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2art. 403 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 1§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy