IV CZ 105/16
PostanowienieIzba Cywilna2017-02-22
Skład orzekający: Monika Koba, Anna Kozłowska, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udziału w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem?Ratio decidendi
Pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy samego prawa (art. 91 k.p.c.) uprawnienia do sporządzenia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem, gdyż skarga kasacyjna wszczyna nową sprawę. Jednakże, treść pełnomocnictwa może jednoznacznie wskazywać na umocowanie do reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym w pełnym zakresie, nawet jeśli nie zawiera ono wprost sformułowania o sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania, uznając, że złożone pełnomocnictwo nie uprawniało pełnomocnika do jej sporządzenia i wniesienia. Uczestniczka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując treść pełnomocnictwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 105/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku E. Spółki Akcyjnej w G. przy uczestnictwie D. S. i Skarbu Państwa - Starosty L. o zasiedzenie służebności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 lutego 2017 r., zażalenia uczestniczki postępowania D. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 marca 2016 r., sygn. akt I Ca …/15, uchyla zaskarżone postanowienie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania D. S. od postanowienia tego Sądu z dnia 15 października 2015 r., wobec nie złożenia w zakreślonym terminie pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Okręgowy przyjął, że złożone przez pełnomocnika uczestniczki postępowania pełnomocnictwo nie zawiera w swojej treści umocowania do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, a więc skarga kasacyjna nie została sporządzona i wniesiona przez upoważniony podmiot posiadający zdolność postulacyjną. Od powyższego postanowienia zażalenie złożyła uczestniczka D. S., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Zarzuciła naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 k.p.c., art. 871 § 1 k.p.c. oraz art. 91 k.p.c., a także art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy samego prawa (art. 91 k.p.c.) uprawnienia do sporządzenia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem, skoro w znaczeniu technicznoprocesowym skarga wszczyna nową sprawę, której celem jest kontrola legalności orzeczenia (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN – zasada prawna z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122). Pełnomocnictwo procesowe udzielone przez skarżącą adwokatowi R. K. (k. 220), nie uprawniało, zatem pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz reprezentacji skarżącej przed Sądem Najwyższym. Mając tego świadomość, pełnomocnik skarżącej do skargi kasacyjnej załączył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, w którym zawarto sformułowania, iż pełnomocnik został umocowany „…w sprawie skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w W. I Wydziału Cywilnego z dnia 15 października 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I Ca …/15 oraz w postępowaniu kasacyjnym…” oraz wskazano, że „niniejsze pełnomocnictwo obejmuje w szczególności postępowanie przed Sądem Najwyższym” (k. 384). Ocena zakresu, czasu trwania i skutków umocowania następuje według treści pełnomocnictwa, a więc przy zastosowaniu dyrektyw językowo - logicznych
3 oraz przepisów prawa cywilnego, w tym w szczególności zasad dotyczących wykładni oświadczeń woli (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2006 r., II UZ 78/05, OSNP 2007, nr 7 - 8, poz. 117 i z dnia 28 października 2011 r., I CZ 82/11, nie publ.). Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego z treści pełnomocnictwa jednoznacznie wynika, iż skarżąca upoważniła pełnomocnika do reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym w pełnym zakresie, a użycie formuły, iż pełnomocnictwo obejmuje umocowanie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, przy takiej treści pełnomocnictwa, jest zbędne. Wsparcia stanowisku Sądu Okręgowego nie dostarczają przywołane przez ten Sąd postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2000 r. (IV CZ 12/00) i z dnia 25 listopada 2010 r. (I CZ 144/10), z których nie sposób wyprowadzić wniosków przedstawionych w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wobec prawidłowego wykazania przez pełnomocnika skarżącej umocowania do reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym w pełnym zakresie, bezprzedmiotowe było wzywanie pełnomocnika do „ nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania strony przed Sądem Najwyższym.” Skoro Sąd Okręgowy dokonał oczywiście błędnej oceny pełnomocnictwa i w jej wyniku uznał, że żaląca nie usunęła braków formalnych skargi kasacyjnej, zaskarżone postanowienie, musi ulec uchyleniu. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. kc aj
4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 527/20 2020-12-16Czy pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym?
- II CZ 137/11 2011-12-15Czy pełnomocnictwo procesowe udzielone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji lub sądem drugiej instancji obejmuje z mocy prawa umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym przed…
- I UZ 52/15 2016-05-11Czy pełnomocnictwo procesowe obejmujące reprezentację „we wszystkich instancjach” obejmuje umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego?
- IV CZ 30/16 2016-06-10Czy pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym?
- IV CZ 39/10 2010-06-22Czy pełnomocnictwo procesowe udzielone do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej instancji obejmuje umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3984 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 91 KPCart. 45 ust. 1art. 2art. 39815 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy