I CZ 144/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-11-25
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Mirosław Bączyk, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji jest właściwy do oceny zakresu pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu do reprezentowania strony przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym, jeśli pełnomocnictwo to zostało udzielone wyłącznie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji nie jest właściwy do oceny zakresu pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu do reprezentowania strony przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym. Kompetencje sądu drugiej instancji w odniesieniu do etapu postępowania łączącego się z zaskarżeniem orzeczenia tego sądu skargą kasacyjną obejmują jedynie badanie skuteczności wniesienia tego środka prawnego, w tym czy sporządził go i wniósł podmiot posiadający zdolność postulacyjną. Rozważenie treści umocowania poddane zostało sądowi, przed którym pełnomocnik będzie podejmował czynności w imieniu mocodawcy.Stan faktyczny
Powód J. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, udzielając pełnomocnictwa radcy prawnemu wyłącznie do sporządzenia i wniesienia tej skargi. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że pełnomocnictwo nie obejmuje reprezentacji przed Sądem Najwyższym. Powód zaskarżył to postanowienie, twierdząc, że pełnomocnictwo powinno być interpretowane szerzej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego jako nietrafne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 144/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w W. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2010 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt VI ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda J. K. od wyroku tego Sądu z dnia 25 września 2009 r. z uwagi na to, że pełnomocnictwo udzielone przez niego radcy prawnemu R. R. umocowywało go wyłącznie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Nie zawiera ono upoważnienia pełnomocnika do reprezentowania powoda w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, co stanowi brak skargi kasacyjnej skutkujący jej odrzuceniem na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
2 W zażaleniu powód domagał się uchylenia postanowienia, zarzucając że oświadczenie woli powoda o udzieleniu pełnomocnictwa zostało niewłaściwie ocenione, nie uwzględnienia wymogów przewidzianych art. 65 § 1 k.c., podczas gdy właściwa jego interpretacja wskazuje na to, że obejmuje również umocowanie do reprezentowania powoda w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Kwestionowane orzeczenie narusza art. 871 § 1 w związku z art. 3981 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprowadzony art. 871 § 1 k.p.c. przymus adwokacko-radcowski pozbawia stronę postępowania cywilnego możliwości skutecznego podejmowania osobiście czynności procesowych mających na celu zaskarżenie orzeczenia sądu drugiej instancji. Przewiduje on obowiązkowe zastępstwo procesowe strony przez adwokata lub radcę prawnego, tak w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, jak i w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, co do czynności związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym. Udzielenie pełnomocnictwa jednemu z wymienionych pełnomocników może mieć ogólny charakter, jako umocowania do działania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, jak też umocowania ograniczonego jedynie do czynności podejmowanych przed sądem drugiej instancji w związku z zaskarżeniem orzeczenia tego sądu (art. 91 k.p.c.). Do tych ostatnich czynności zaliczyć należy sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Nie ma podstaw do dalszego ograniczania działania strony przez obligowanie jej do udzielania pełnomocnictwa w pełnym zakresie. Udział w postępowaniu przed Sądem Najwyższym nie jest obowiązkowy i nie zostało również wyłączone prawo strony do umocowania do występowania przed Sądem Najwyższym innego pełnomocnika niż ten, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną. Zakres kompetencji sądu drugiej instancji w odniesieniu do etapu postępowania łączącego się z zaskarżeniem orzeczenia tego sądu skargą kasacyjną obejmuje jedynie badanie skuteczności wniesienia tego środka prawnego (art. 3986 k.p.c.), a w tym, czy sporządził go i wniósł podmiot posiadający zdolność postulacyjną Nie należy do tego zakresu ocena, czy udzielone pełnomocnictwo uprawnia do działania w imieniu mocodawcy przed Sądem Najwyższym. Przewidziane art. 92 k.p.c rozważenie treści umocowania poddane zostało temu sądowi, przed którym pełnomocnik podejmować będzie czynności w imieniu mocodawcy. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie jako nietrafne podlegało uchyleniu w oparciu o art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 159/26 2026-03-03Czy pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem niższej instancji obejmuje umocowanie do działania przed Sądem Najwyższym w ramach skargi kasacyjnej?
- I CSK 4289/23 2024-04-25Czy pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu obejmuje umocowanie do występowania przed Sądem Najwyższym, jeśli nie zostało to wyraźnie wskazane?
- I CZ 125/10 2010-11-17Czy pełnomocnictwo udzielone adwokatowi do wniesienia skargi kasacyjnej jest wystarczające do reprezentowania strony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym?
- V CZ 8/15 2015-04-09Czy pełnomocnictwo udzielone adwokatowi do prowadzenia sprawy cywilnej we wszystkich instancjach sądowych obejmuje umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego?
- IV CZ 77/19 2019-10-11Czy pełnomocnictwo udzielone do reprezentacji przed sądami „instancyjnymi” obejmuje umocowanie do reprezentacji przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 65 § 1 KCart. 871 § 1art. 3981 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 91 KPCart. 3986 KPCart. 92 KPcart. 39815art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy