I CZ 37/20

Sygn. akt I CZ 37/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie ze skargi I. K. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. akt I ACa […], wydanym w sprawie z wniosku D. R. przy uczestnictwie I. K. i Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za granicę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2020 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I ACa (…), odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 9 stycznia 2020 r. odrzucił skargę uczestniczki I.K. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 18 listopada 2019 r., wydanym w sprawie z wniosku D. R. z udziałem I. K. i prokuratora o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za granicą. 2 W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca powołała się na nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji (zakończonym postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2019 r.) spowodowaną tym, że w składzie tego Sądu brała udział osoba nieuprawniona. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wniesienie skargi o wznowienie postępowania opartej na przyczynach nieważności wymaga wykazania, że strona nie mogła podnieść tej przyczyny przed uprawomocnieniem się orzeczenia zaskarżonego skargą. Skarżąca mogła przed uprawomocnieniem się wyroku podnieść to, że w składzie Sądu pierwszej instancji brała udział osoba nieuprawniona, czego jednak nie uczyniła. Z tych powodów Sąd Apelacyjny uznał skargę o wznowienie postępowania za niedopuszczalną i odrzucił ją na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Uczestniczka zaskarżyła powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi. W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 401 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 410 § 1 k.p.c. przez błędne uznanie skargi opartej na przesłance ustawowej za niedopuszczalną, pomimo wykazania, że w składzie sędziowskim uczestniczyła osoba nieuprawniona. Podniosła także, że nie mogła powołać się na nieważność postępowania w apelacji, bowiem wyrokowanie nastąpiło przed stwierdzeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej braku uprawnień Krajowej Rady Sądownictwa do nominowania na stanowiska sędziowskie. W uzasadnieniu wyjaśniła, że postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające apelację zostało wydane w dniu 18 listopada 2019 r., a informację o przesłance nieważności postępowania skarżąca powzięła w dniu 19 listopada 2019 r., tj. w dniu wydania wyroku przez TSUE w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18. W jej ocenie błędne jest zatem twierdzenie Sądu Apelacyjnego w (…), jakoby skarżąca mogła podnosić nieważność postępowania w apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z aktualnym, właściwym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia i wniesienia zażalenia, brzmieniem art. 3941 § 1 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej 3 instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zgodnie zaś z jego § 11, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z dniem 7 listopada 2019 r. został uchylony § 2, który stanowił, że w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Należy więc przyjąć, że katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty i aktualnie obejmuje tylko postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej i o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W obecnym zatem stanie prawnym zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania wniesione do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne. Wobec powyższego, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 3986 § 3 oraz w związku z art. 3986 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. jw