V KO 46/13
Izba Karna2013-07-04
Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk, Józef Dołhy, Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty oskarżyciela prywatnego dotyczące braku bezstronności sędziów i powiązań z oskarżonym, podnoszone w licznych pismach, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty oskarżyciela prywatnego dotyczące braku bezstronności sędziów i powiązań z oskarżonym, nawet jeśli budzą wątpliwości co do możliwości wpływania na wynik sprawy, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Nadmierne wykorzystywanie tej instytucji, zwłaszcza w sytuacji, gdy sprawa długo zalega w sądzie właściwym bez merytorycznego rozstrzygnięcia, może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów, a także szkodzić autorytetowi wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny w postępowaniu prywatnoskargowym zarzucił kolejnym sędziom brak bezstronności i powiązania z oskarżonym, co miało wpływać na treść orzeczeń. Sąd Rejonowy w G. uznał, że te zarzuty mogą budzić przekonanie o możliwości wykorzystywania wpływów oskarżonego i wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 46/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Dołhy SSN Małgorzata Gierszon w sprawie W. H. oskarżonego z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2013 r., wniosku Sądu Rejonowego w G., zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 10 maja 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Występując z wnioskiem o przekazanie sprawy, Sąd Rejonowy wskazał, że w postępowaniu prywatnoskargowym, zainicjowanym aktem oskarżenia z dnia 5 sierpnia 2011 r., oskarżyciel prywatny złożył szereg pism, w których zarzucał kolejnym sędziom wyznaczonym do tej sprawy brak bezstronności, zmierzanie do jej zatuszowania, umorzenia bądź doprowadzenia do przedawnienia oraz powiązania z oskarżonym, które mają wpływać na treść wydawanych orzeczeń, co podnosił także w pismach kierowanych drogą administracyjną do przełożonych służbowych sędziów tegoż Sądu. W uzasadnieniu wniosku podniesiono też, że nie chodzi bynajmniej o ogólną znajomość przez sędziów oskarżonego z racji prowadzonych postępowań sądowych, ale o to, że oskarżyciel przypisuje tej
2 znajomości charakter korupcyjny i wpływanie przez W. H. na wydawane przez sąd i prokuraturę decyzje. To zaś zdaniem Sądu Rejonowego może budzić przekonanie o możliwości wykorzystywania rzekomych wpływów oskarżonego na wynik sprawy, a tym samym spełnione są przesłanki z art. 37 k.p.k. do przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu. Rozpoznając ten wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. Wprawdzie rzeczywiście w sprawie tej, liczącej już 6 tomów, i to w sytuacji, gdy nie doszło w niej jeszcze – mimo upływu bez mała 2 lat – do rozprawy, większą część materiału stanowią różnorodne pisma oskarżyciela prywatnego. Zauważyć jednak należy, że w tym czasie zdołano jedynie przeprowadzić, i to dopiero po roku od złożenia aktu oskarżenia, nieskuteczne posiedzenie pojednawcze (k. 391), podejmując następnie po kolejnych 7 miesiącach decyzję o bezskuteczności jakoby aktu oskarżenia (k. 870), uchyloną przez Sąd odwoławczy (k. 945), aby w miesiąc po tej decyzji, wystąpić z przedmiotowym wnioskiem (k. 1034). W sprawie tej zatem niewiele zrobiono, aby doprowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie procesu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się zaś od dawna, że o właściwości do rozpoznania sprawy decydować mają kryteria ustawowe i nie powinna ich dyktować wola stron postępowania, a nawet podważanie autorytetu konkretnego sądu i pomawianie jego sędziów, nie może skutkować zmianą właściwości miejscowej, gdyż nadmierne wykorzystywanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 listopada 1995 r., II KO 51/95, OSNKW 1996, z. 1-2, poz. 6, z dnia 18 marca 2010 r., III KO 19/10, LEX nr 577213, z dnia 19 kwietnia 2012 r., III KO 10/12, LEX nr 1163345, z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 czy z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 78/12, LEX nr 1277828). Podnosi się przy tym także, że zbyt szerokie stosowanie tej konstrukcji prawnej, zwłaszcza po długim okresie zalegania sprawy w sądzie właściwym, może paradoksalnie szkodzić autorytetowi wymiaru sprawiedliwości (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2013 r., V KO 12/13, LEX nr 1284785), co w istocie idealnie wręcz wpasowuje się w realia niniejszej sprawy. Dobro wymiaru sprawiedliwości polega bowiem także na
3 sprawnym rozpoznaniu sprawy, tam gdzie tylko jest to możliwe, bez przewlekania procesu i nie ulegania jakiejkolwiek obstrukcji procesowej, ani nie traktowania pism stron za takową obstrukcję, tylko dlatego, że wysuwają one pod adresem sędziów rozmaite zarzuty. W interesie wymiaru sprawiedliwości leży więc możliwie szybkie i sprawne procedowanie, którego w tej sprawie wyraźnie zabrakło, mimo że w świetle aktu oskarżenia nie jawi się ona bynajmniej jako szczególnie skomplikowana. Z tych wszystkich względów orzeczono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KO 43/17 2017-10-18Czy w sytuacji, gdy oskarżony kwestionuje bezstronność sędziów i składa liczne zawiadomienia o popełnieniu przestępstw, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w ce…
- III KO 78/23 2023-07-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżyciel prywatny zgłasza zastrzeżenia co do bezstronności sędziów i zarzu…
- II KO 25/23 2023-03-29Czy w sprawie oskarżenia prywatnego, w której oskarżona wielokrotnie składała wnioski o wyłączenie sędziów, zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art.…
- IV KO 129/17 2018-01-30Czy zarzuty oskarżonej dotyczące braku bezstronności sędziów i kwestionowanie rzetelności protokołu uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru spr…
- V KO 26/20 2020-05-11Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, spowodowany obawami stron o bezstronność sędziów, zasługuje na uwzględnienie?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy