IV KZ 46/20
PostanowienieIzba Karna2020-09-30
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Małgorzata Gierszon, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o popełnieniu przestępstwa przez sędziego w związku z postępowaniem, może zostać uwzględniony bez prawomocnego orzeczenia skazującego sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania oparty na podstawie z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. (dopuszczenie się przestępstwa w związku z postępowaniem) wymaga, jako wymogu formalnego, dołączenia prawomocnego orzeczenia skazującego sprawcę przestępstwa, chyba że takie orzeczenie nie może zapaść z określonych przyczyn. Brak takiego orzeczenia skutkuje niemożnością uznania, że zidentyfikowała się podstawa do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skazany B. M. złożył wnioski o wznowienie postępowania, argumentując naruszenie jego praw człowieka, godności osobistej i prywatności w związku z umieszczeniem go w Rejestrze Sprawców na Tle Seksualnym oraz kwestionując prawidłowość składu orzekającego i rzetelność opinii biegłych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny z powodu braku wskazania konkretnej podstawy wznowienia i wymaganego prawomocnego orzeczenia skazującego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KZ 46/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 września 2020 r. zażalenia skazanego B. M. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV KO 59/20 o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa (…) wobec jego oczywistej bezzasadności na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W osobiście złożonych pismach z dnia 4 maja 2020 r. skazany B. M. wniósł o wznowienie postępowania. Pierwsze pismo określił jako wniosek o wznowienie postępowania „w sprawie umieszczenia zdjęcia w Rejestrze Sprawców na Tle Seksualnym” oraz że oczekuje „decyzji o anulowaniu danych osobowych, profilu z rejestru, albowiem narusza to Prawa Człowieka, dobra i godność osobistą, Europejską Konwencję Praw Człowieka, prywatność i poszanowanie życia rodzinnego oraz łamie ustawę o ochronie danych osobowych”. Wyraził również pogląd, że ustawa dotycząca wspomnianego Rejestru powinna dotyczyć tylko
2 „przypadków wyjątkowych i najniebezpieczniejszych”, zatem w jego sprawie nie powinna mieć zastosowania, że „przepisy jakie wymyślił ustawodawca stwarzają realne zagrożenie, dla osób które są w rejestrze i które będą na wolności, w tym także normalnego funkcjonowania, czy też podjęcia pracy”; poinformował nadto o chęci złożenia skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W kolejnym z wniosków zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w (…) o cyt.: „rozpatrzenie mojego wniosku o skład sędziowski do III K (…) który był prowadzony i rozprawy w nie pełnym składzie, bo jeden z ławników chorował (…), a rozprawy winny być prowadzone w pełnym składzie”. Oba pisma zostały przekazane Sądowi Najwyższemu, do którego już bezpośrednio B. M. pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. zwrócił się o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu „celem sporządzenia wniosku o wznowienie w postępowaniu karnym (…) oraz wykonawczym wydanym przez ten sam Sąd dotyczącym środka zabezpieczającego z uwagi na ważne i poważne zastrzeżenia co do wydanego środka zabezpieczającego”. Ponadto skazany wniósł o wgląd w sprawę karną III K […] i przyjrzenie się sytuacji dotyczącej opinii wszystkich biegłych sądowych powołanych w sprawie III K […] gdyż zdaniem skazanego „istnieje wysokie prawdopodobieństwo iż Sąd Okręgowy (…) a dokładnie sędzia prowadzący rozprawę celowo wyszukiwał i powoływał biegłych aby wydali opinię niekorzystną dla sprawy aby móc mnie skazać i umieścić w szpitalu”. Na koniec skazany zwrócił się o rozpatrzenie zmiany kwalifikacyjnej czynu, za który został skazany. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt IV KO 59/20 w oparciu o przepis art. 545 § 3 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku skazanego wobec jego oczywistej bezzasadności. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skazany nie określił jaki miałby być powód wznowienia postępowania w sprawie karnej o sygnaturze akt III K […]. Analiza złożonego pisma doprowadziła Sąd Najwyższy do wniosku, że w istocie jego autor nawiązuje do podstawy wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., w której mowa o dopuszczeniu się przestępstwa w związku z postępowaniem. Z zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem uznania oczywistej bezzasadności wniosku skazanego, a w konsekwencji odmowy jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k. był brak pewności
3 wnioskodawcy co do faktu zaistnienia przestępstwa, ale przede wszystkim nie spełnienie warunków określonych w treści art. 541 § 1 k.p.k. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skazany, kwestionując stwierdzenie o braku pewności co do popełnienia przestępstwa w odniesieniu do celowego wyboru biegłych sądowych przez sędziego rozpoznającego sprawę. W dalszej części środka odwoławczego skazany przedstawił własne wnioski w kwestii możliwości wszczęcia postępowania przeciwko sędziemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie skazanego nie jest zasadne. W swoim zażaleniu skazany nawet nie próbował wykazać, aby w swoich pismach domagających się wznowienia postępowania wskazał na istnienie jakiejkolwiek podstawy do wznowienia postępowania karnego, podstawy wynikającej z przepisów Kodeksu postępowania karnego. Analizując treść owych pism skazanego stwierdzić należy, że rzeczywiście nie sposób dopatrzeć się w nich wskazania istnienia podstawy do wznowienia postępowania. W zakresie, w jakim skazany wskazywał na celowe wybranie przez sędziego określonych biegłych sądowych i wysuwaną przez niego tezę o popełnieniu przez tego sędziego przestępstwa, to trzeba przypomnieć, że wymogiem formalnym takiego wniosku jest dołączenie do wniosku o wznowienie określonego w treści art. 541 § 2 k.p.k. orzeczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 541 § 1 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania oparty na podstawie określonej w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., tj. na twierdzeniu, że w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, musi być oparty na prawomocnym wyroku skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k.; takie orzeczenie jest zatem wymogiem formalnym przy takim wniosku (art. 541 § 2 k.p.k.). Tymczasem skazany nie wskazał na istnienie takiego orzeczenia, co oznacza, że od strony formalnoprawnej nie istniała podstawa do uznania, iż zidentyfikowała się podstawa do wznowienia postępowania. Nadmienić również trzeba, że z treści pism skazanego nie wynika, aby w ogóle zostało wszczęte postępowanie karne w sprawie popełnienia takiego przestępstwa. Skoro zatem kontrola odwoławcza zaskarżonego postanowienie nie potwierdziła, aby pisma skazanego (potraktowane
4 jako wniosek o wznowienie postępowania) zawierały okoliczności i argumenty wskazujące na oparciu ich na wskazanych podstawach wznowienia, to należało orzec jak w postanowieniu. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 91/24 2025-01-14Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może być oparty wyłącznie na zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów, bez prawomocnego wyroku skazującego lub innego orzeczenia stwierdzającego pop…
- V KO 71/23 2023-10-24Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o popełnieniu przestępstwa przez sędziów orzekających w sprawie, może zostać uwzględniony, jeśli nie wskazano prawomocnego wyroku skazującego sprawcę p…
- II KO 31/20 2020-09-15Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniach o popełnieniu przestępstw przez świadków i biegłych oraz naruszeniu przepisów proceduralnych, spełnia wymogi formalne, jeśli nie opiera się na prawom…
- III KO 51/17 2017-10-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie popełnienia przestępstwa w związku z prowadzonym postępowaniem, może zostać uwzględniony bez prawomocnego wyroku skazującego lub orzeczenia stwierdzająceg…
- II KO 113/22 2023-01-12Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może zostać uwzględniony, jeśli przesłanka przestępstwa popełnionego w związku z postępowaniem nie została ustalona prawomocnym wyrokiem skazującym?
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 545 § 3 KPKart. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 541 § 1 KPKart. 541 § 2 KPKart. 17 § 1 pkt 3art. 22 KPK§ 1§ 3§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy