V KO 71/23
Izba Karna2023-10-24
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o popełnieniu przestępstwa przez sędziów orzekających w sprawie, może zostać uwzględniony, jeśli nie wskazano prawomocnego wyroku skazującego sprawcę przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności. Stwierdzono, że skuteczne powołanie się na podstawę wznowieniową z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga wykazania faktu popełnienia przestępstwa i jego wpływu na wydany wyrok, przy czym czyn ten musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. Wniosek skazanego nie spełnił tego wymogu, ponieważ nie wskazał na takie orzeczenie, a jedynie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, które nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu napisania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu wskazał na swoją niewinność i niesprawiedliwy wyrok, twierdząc, że sędziowie popełnili przestępstwa, a zeznania świadka zostały wymuszone. Sąd Okręgowy przekazał sprawę do Sądu Najwyższego, traktując pisma skazanego jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku z powodu oczywistej bezzasadności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
V KO 71/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie B. R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 545 § 3 k.p.k. w dniu 24 października 2023 r. wniosku skazanego w przedmiocie wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt II AKa 247/19, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt XIV K 101/17, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE W dniu 12 października 2022 r. do Sądu Okręgowego w Gdańsku. wpłynął osobisty wniosek B.R. o wyznaczenie obrońcy z urzędu „celem napisania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Sądu Najwyższego”. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Gdańsku. z dnia 7 listopada 2022 r. wniosku o wyznaczenie obrońcy nie uwzględniono (k. 3171). Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skazany. W uzasadnieniu wymienionego zażalenia skazany podał, że jest niewinny, a za usiłowanie zabójstwa skazany został niesprawiedliwie, w wyniku przestępstw popełnionych przez sędziów orzekających w sprawie nadto „wyłącznie na podstawie fałszywego i wymuszonego przez prokuratora zeznania M.K., który przyznał się do tego w sądzie” (kopia pisma k. 4 akt SN V KO 3/23).
V KO 71/23 2 W wyniku rozpoznania złożonego środka odwoławczego Sąd Okręgowy w Gdańsku. postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, jako sądowi właściwemu w sprawie. Pisma skazanego w postaci wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz zażalenie na postanowienie w przedmiocie jego nieuwzględnienia, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V Izby Karnej Sądu Najwyższego zostały potraktowane jako wniosek o wznowienie w/w postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wobec oczywistej bezzasadności wniosku skazanego należało odmówić jego przyjęcia. Przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o wznowienie jest kwestia istnienia podstaw do wznowienia postępowania, a te zaś określone zostały w art. 540 k.p.k., art. 540 a k.p.k. i 540 b k.p.k.; katalog podstaw do wznowienia ma charakter zamknięty. Z kolei przepis art. 545 § 3 k.p.k. wprowadza obowiązek przeprowadzenia kontroli wniosku o wznowienie postępowania, wniosku złożonego osobiście przez stronę, pod kątem tego, czy nie jest on oczywiście bezzasadny, a zatem czy nie zaistniała sytuacja, w której we wniosku o wznowienie podniesione zostały okoliczności będące już wcześniej przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu o wznowienie postępowania, albo też wniosek ten oparto na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 k.p.k. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skazany chociaż formalnie nie wskazał w swoim wniosku o wznowienie na podstawę opisaną w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., to jednak na podstawie treści jego pism wynika, że podstawy prawnej wniosku o wznowienie postępowania upatruje w twierdzeniu, iż w związku z postępowaniem, w którym doszło do jego prawomocnego skazania, dopuszczono się przestępstwa. Rzecz jednak w tym, że skuteczne powołanie się na podstawę wznowieniową z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga wykazania faktu popełnienia przestępstwa i możliwości jego wpływu na wydany wyrok. Tymczasem wniosek skazanego nie spełniał już pierwszego ze wskazanych warunków. Warto przypomnieć, że podstawą wniosku o wznowienie postępowania nie mogą być sugestie skazanego, iż w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa. Zgodnie z treścią art. 541 § 1 k.p.k. czyn, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie nie może zapaść z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3 - 11 lub w art. 22 k.p.k. Skazany w żadnym ze swoich pism nie wskazuje na konkretne orzeczenie, które mogłoby stanowić podstawę wznowienia w myśl art. 541 § 1 k.p.k. Znajdujące się w aktach sprawy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa (prawomocne na skutek postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsku. z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt X Kp […]- k. 3147) wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. nie mieści się w katalogu wskazanym w art. 541 § 1 in fine k.p.k., ani też nie zawiera w swojej treści faktu „ustalenia przestępstwa", o którym mowa w tym przepisie. Skoro więc wniosek skazanego nie nawiązuje nawet w zakresie minimalnych wymagań do podstawy wznowieniowej, to nie mógł być dalej procedowany. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [M.S]
V KO 71/23 3 [ał]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 91/24 2025-01-14Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może być oparty wyłącznie na zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów, bez prawomocnego wyroku skazującego lub innego orzeczenia stwierdzającego pop…
- II KO 113/22 2023-01-12Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może zostać uwzględniony, jeśli przesłanka przestępstwa popełnionego w związku z postępowaniem nie została ustalona prawomocnym wyrokiem skazującym?
- III KO 43/25 2025-04-15Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na twierdzeniu o popełnieniu przestępstwa w związku z postępowaniem, które zakończyło się prawomocnym skazaniem, może zostać przyjęty, jeśli nie wskazano prawomocnego wyroku…
- II KO 31/20 2020-09-15Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniach o popełnieniu przestępstw przez świadków i biegłych oraz naruszeniu przepisów proceduralnych, spełnia wymogi formalne, jeśli nie opiera się na prawom…
- II KO 164/25 2025-10-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może zostać przyjęty, jeśli skazany nie wykazał ani nie uprawdopodobnił zaistnienia ustawowych przesłanek wznowienia, w szczególności nie przedstawił prawomocnego wyroku skaz…
Powołane przepisy
art. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540art. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 541 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 3art. 22 KPKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 541 § 1§ 3§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy