V KK 274/19

Sygn. akt V KK 274/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) Protokolant Anna Janczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego, w sprawie A. M. skazanej z art. 180a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. . UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w W. uznał oskarżoną A. M. za winną popełnienia przestępstwa z art. 180a k.k., polegającego na tym, że w dniu 29 marca 2018 r. w W., przy ul. N. 2 kierowała samochodem marki A. o nr rej. (…). nie stosując się do decyzji numer (…). wydanej przez Starostę K. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, za co wymierzył jej karę 300 stawek dziennych grzywny w kwocie po 30 zł. każda stawka oraz zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 70 zł i wymierzył jej opłatę w wysokości 900 zł. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 3 sierpnia 2018 r. Kasację od wyroku nakazowego wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny, który zaskarżył go w całości na niekorzyść skazanej A. M., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonej w postępowaniu nakazowym kary grzywny 300 stawek dziennych, a więc w wysokości przekraczającej przewidzianą w tym przepisie, w dacie orzekania, maksymalną jej wysokość, tj. 200 stawek dziennych, a nadto rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 42 § 1a k.k., polegające na nieorzeczeniu wobec A. M. obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, pomimo skazania oskarżonej za popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. Podnosząc powyższe, Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna. Analiza treści zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w W. wskazuje bowiem jednoznacznie, że Sąd ten dopuścił się, w toku postępowania nakazowego prowadzonego pod sygn. akt II K (…), rażącego naruszenia przepisu postępowania karnego – art. 502 § 1 k.p.k., jak i przepisu prawa materialnego - art. 41 § 1a k.k., które to uchybienia implikują konieczność uchylenia zaskarżonego 3 wyroku Sądu Rejonowego i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200 000 złotych. Treść ww. przepisu w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości określa górną granicę kary grzywny, która może być orzeczenia w tym trybie. Sąd Rejonowy w W. , skazując wyrokiem nakazowym A. M. za czyn z art. 180a k.k. wymierzył jej karę 300 stawek dziennych grzywny w kwocie po 30 zł każda stawka. Nie ulega zatem wątpliwości, że kształtując karę grzywny na wskazanym wyżej poziomie Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisu art. 502 § 1 k.p.k., które to uchybienie miało charakter rażący i mający istotny wpływ na treść wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II KK 328/17, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt IV KK 429/10). Podobnie istotnym, rażącym naruszeniem przepisów prawa, tj. prawa materialnego, był brak orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1a pkt 1 k.k., obowiązującego od dnia 1 czerwca 2017 r., sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 178b k.k. lub art. 180a k.k. A. M. została skazana ww. wyrokiem nakazowym za czyn z art. 180a k.k., popełniony w dniu 29 marca 2018 r. W dniu tym obowiązywał już zatem w porządku prawnym przepis art. 42 § 1a pkt 1 k.k. obligujący Sąd do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w przypadku skazania sprawcy przestępstwa z art. 180a k.k. Wskazać co prawda należy, że jakkolwiek literalne brzmienie art. 502 § 2 k.k. stanowi, że w razie wydania wyroku nakazowego, obok kary „można, w wypadkach przewidzianych w ustawie, orzec środek karny...", to jednak, jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, sąd jest obowiązany orzec środek karny, gdy ustawa tak stanowi (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt V KK 23/18). W niniejszej sprawie, mimo skazania A. M. za czyn z art. 180 a k.k., Sąd Rejonowy w W. nie orzekł środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Zaniechanie to stanowiło niewątpliwie rażące naruszenie 4 prawa materialnego, tj. art. 42 § 1a pkt 1 k.k., które miało istotny i oczywisty wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Z uwagi na wskazane wyżej uchybienia, których dopuścił się Sąd Rejonowy w W. przy wydaniu zaskarżonego kasacją orzeczenia, niezbędne było jego uchylenie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Rozstrzygając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji będzie zobowiązany do wzięcia pod uwagę powyższych uwag i respektowania reguł określonych w art. 502 § 1 k.p.k. oraz art. 42 § 1a pkt 1 k.k. Z powodów wskazanych powyżej, należało orzec jak w sentencji.