I CZ 64/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-05-25
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Józef Frąckowiak, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie negatoryjne właściciela nieruchomości o nakazanie usunięcia z nieruchomości sąsiedniej krzewów ograniczających dostęp światła do budynku ma charakter sprawy o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że charakter sprawy o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c. mają również sprawy o ustalenie lub ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, jeżeli żądanie powoda zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Roszczenie negatoryjne właściciela nieruchomości o zaniechanie immisji, jako środek ochrony prawa rzeczowego, ma charakter majątkowy, a jego rozstrzygnięcie wpływa bezpośrednio na stosunki majątkowe stron.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego dotyczącego nakazania pozwanym usunięcia krzewów ograniczających dostęp światła do budynku powódki. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (500 zł), uznając sprawę za majątkową. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej, twierdząc, że sprawa nie ma charakteru majątkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 64/07 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak del. SSA Marta Romańska w sprawie z powództwa J.Ł. przeciwko B.F., A.F. i M.F. o nakazanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2007 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 marca 2007 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 5 marca 2007 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną powódki od wyroku tego Sądu z dnia 11 września 2006 r. ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą od ustawowego progu dopuszczalności skargi kasacyjnej. W zażaleniu powódka, zarzucając naruszenie art. 3986 § 1 w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podniosła, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru majątkowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W utrwalonym orzecznictwie Sąd Najwyższy wyjaśnił, że charakter sprawy o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. mają zarówno sprawy o świadczenie, jak i o ustalenie oraz ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, jeżeli żądanie powoda zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron (por. m.in. nie publikowane postanowienia z dnia 13 sierpnia 2002 r., IV CKN 329/01, z dnia 21 marca 2003 r., II CZ 18/03, oraz z dnia 28 kwietnia 2004 r., II CK 88/04). Powódka żądała nakazania pozwanym usunięcia z ich nieruchomości krzewów tui ze względu na ograniczenie przez nie dostępu światła do budynku znajdującego się na działce powódki. Sądy obu instancji uznały trafnie żądanie powódki za roszczenie negatoryjne (art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c.). Roszczenie takie należy do prawnorzeczowych środków ochrony własności, która - rzecz jasna - ma charakter prawa majątkowego. W konsekwencji, rozstrzygnięcie o roszczeniu powódki wpływa bezpośrednio na stosunki majątkowe stron, a tym samym rozpoznawana sprawa ma charakter sprawy o prawa majątkowe. Należy dodać, że stanowisko takie Sąd Najwyższy zajął także w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2002 r., V CZ 162/02 (OSNC 2004, nr 2, poz. 31) stwierdzając, że roszczenie negatoryjne właściciela nieruchomości o zaniechanie immisji (art. 222 § 2 k.c. w związku z art. 144 k.c.) ma charakter majątkowy. Wskazać ponadto wypada, że na gruncie spraw z zakresu prawa rzeczowego za sprawy o prawa majątkowe
3 Sąd Najwyższy uznał m.in. sprawę o ochronę służebności - art. 222 w zw. z 251 k.c. (postanowienie z dnia 30 marca 2006 r., III CZ 11/06, niepubl.) oraz o roszczenie negatoryjne, którego przedmiotem jest żądanie usunięcia słupa energetycznego – art. 222 § 2 k.c. (postanowienie z dnia 2 sierpnia 2006 r., I CZ 46/06, niepubl.). W myśl art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Powódka oznaczyła wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną na kwotę 500 zł. Trafnie zatem Sąd drugiej instancji uznał tę skargę za niedopuszczalną. Z podanych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 99/13 2013-11-08Czy roszczenie o zaniechanie naruszeń prawa własności nieruchomości, oparte na art. 222 § 2 k.c., stanowi roszczenie majątkowe, którego wartość przedmiotu zaskarżenia decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej?
- II CZ 64/18 2018-11-23Czy roszczenie negatoryjne o nakazanie zamurowania otworu okiennego i usunięcia rury PCV, oparte na art. 222 § 2 k.c., ma charakter majątkowy, co wpływa na dopuszczalność skargi kasacyjnej?
- II CZ 37/18 2018-09-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o zaniechanie i nakazanie, opartej na art. 144 k.c. dotyczącej immisji, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska?
- V CZ 162/02 2002-12-19Czy roszczenie negatoryjne właściciela nieruchomości o zaniechanie immisji, oparte na art. 222 § 2 k.c. w związku z art. 144 k.c., ma charakter majątkowy, co wpływa na dopuszczalność wniesienia kasacji?
- I CSK 3475/23 2023-11-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę własności (zakaz immisji na podstawie art. 144 k.c.) połączonej z roszczeniem o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych (art. 448 k.c.) jest dopuszczalna, gdy wartość przed…
Powołane przepisy
art. 3986 § 1art. 3982 § 1 KPCart. 222 § 2art. 144 KCart. 222 § 2 KCart. 222art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy