II UZ 9/17

Sygn. akt II UZ 9/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSA Jolanta Hawryszko (sprawozdawca) w sprawie z wniosku M.G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...] z udziałem zainteresowanego A.K. o podstawę wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 kwietnia 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt III AUa …/16, uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w [...] III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie M.G. z udziałem zainteresowanego A.K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o podstawę wymiaru składek po rozpoznaniu skargi M.G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 5 czerwca 2014 r., III AUa …/13, postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r. odrzucił skargę. Sąd Apelacyjny wziął pod uwagę, że jako podstawę wznowienia skarżący powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 r. (SK 9/14, OTK-A 2015 nr 9, poz. 153. Dz.U. z 2015 r., poz. 1808). Rozważył, że formalna 2 kontrola skargi uregulowana została w art. 410 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie. W toku formalnej kontroli skargi o wznowienie postępowania sąd ocenia, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie, przyjmując za prawdziwe wskazane przez skarżącego okoliczności, gdyż ich weryfikacja możliwa jest dopiero w ramach merytorycznego rozpoznania. Przy czym skarga podlega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w niej okoliczności wprawdzie dadzą się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, niepubl.). Przepis art. 401 k.p.c. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Sąd Apelacyjny wziął jednak pod uwagę, że przedmiotowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego odracza w czasie utratę mocy obowiązującej - we wskazanym zakresie - przepisu § 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego następuje na zasadach określonych w art. 71 ust. 2 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 1.02, poz. 643 ze zm.). Przepis stanowi, że jeżeli Trybunał Konstytucyjny postanowi, iż utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego ma nastąpić po dniu ogłoszenia orzeczenia stwierdzającego niezgodność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, w orzeczeniu określa się termin utraty mocy obowiązującej tego aktu; art. 190 ust. 3 Konstytucji RP przewiduje, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Zagadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania w sytuacji, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego odracza w czasie utratę mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją było przedmiotem rozważań Sądu 3 Najwyższego, między innymi w wyroku z 20 kwietnia 2011 r., I CSK 410/10 (OSNC 2012 nr 1, poz. 14, Biul. SN 2011 nr 7, s. 12-13, M. Prawn. 2012 nr 7, s. 367-370). Sąd Najwyższy przyjął, iż opisana sytuacja nie stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 4011 k.p.c. Stwierdził, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że określenie późniejszej daty utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego nie może być tłumaczone inaczej niż jego pozostawienie przez oznaczony czas w porządku prawnym i oznacza, iż Trybunał Konstytucyjny, mimo stwierdzenia niezgodności aktu z przepisami wyższego rzędu, działając w granicach kompetencji, utrzymuje w mocy normę prawną. Do wskazanej zatem w wyroku Trybunału Konstytucyjnego daty utraty mocy obowiązującej przepis musi być uznany za zgodny z Konstytucją, a tym samym wyłączony jest skutek retrospektywny takiego wyroku. Oznacza to, że w toku postępowania sądy powinny uwzględniać wadliwe normy prawne do oceny zdarzeń, które wystąpiły przed utratą przez tę normę mocy obowiązującej (zob. uchwały Sądu Najwyższego z 3 lipca 2003 r., III CZP 45/03, OSNC 2004 nr 9, poz. 136, z 24 stycznia 2004 r., III CZP 112/03, OSNC 2005 nr 4, poz. 61 i z 23 czerwca 2005 r., III CZP 35/05, OSNC 2006 nr 5, poz. 81, wyrok Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 28/06, OSNC 2007 nr 2, poz. 31 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 14 listopada 2008 r., V CZ 73/08, niepubl). Wobec tego wykluczone jest przyjęcie w drodze wykładni, że utrata mocy obowiązującej przepisu z upływem określonego terminu mogłaby działać wstecz zarówno w okresie odroczenia, jak i poprzednim. Jest to wyjątek od reguły retroakcji przyjętej w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego odraczający w czasie utratę mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu uniemożliwia wznowienie postępowania zakończonego przed upływem terminu określonego w sentencji takiego wyroku, skoro bowiem zakwestionowany przepis jest stosowany, nietrafne jest twierdzenie, że wydawane na jego podstawie orzeczenia mogłyby być następnie kwestionowane w drodze wznowienia postępowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego, ze wskazanych wyżej przyczyn, w sprawie nie zachodzi podstawa wznowienia, o której mowa w art. 4011 k.p.c. Niezależnie od powyższego Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że spór w 4 sprawie, której wznowienia domaga się skarżący dotyczył kwestii, czy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zainteresowanych - zleceniobiorców stanowi część ich wynagrodzenia w wysokości równowartości diet wypłaconych przed dniem w 1 sierpnia 2010 r. w związku z delegowaniem do wykonywania czynności na podstawie umów o świadczenie usług poza terytorium kraju, a zatem czy zastosowanie do nich znajdowały przepisy § 2 ust. 1 pkt 15 lub 16 rozporządzenia w sprawie podstawy wymiaru składek. Przed dniem 1 sierpnia 2010 r. zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla pracowników były inne, niż obowiązujące względem zleceniobiorców, w szczególności brak było podstaw prawnych do odpowiedniego stosowania przepisu § 2 rozporządzenia w sprawie podstawy wymiaru składek przy ustalaniu podstawy wymiaru składek osób wykonujących pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Dopiero od wejścia w życie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. z 2010 r. Nr 127, poz. 860), które w § 1 nadało nowe brzmienie § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie podstawy wymiaru składek, tj. od 1 sierpnia 2010 r., istnieje prawna możliwość odpowiedniego stosowania § 2- 4 rozporządzenia przy ustalaniu podstawy wymiaru takich osób (jak również osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia). Tym samym w sprawie, której wznowienia żąda skarżący, brak było podstaw prawnych do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zainteresowanego - zleceniobiorcy z wyłączeniem części jego wynagrodzenia w wysokości równowartości diet wypłaconych przed dniem 1 sierpnia 2010 r. w związku z delegowaniem ich do wykonywania czynności na podstawie umów o świadczenie usług poza terytorium kraju. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 r., SK 9/14, który powołuje skarżący jako podstawę wznowienia, zakresem podmiotowym wyraźnie obejmuje wyłącznie pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców, uzyskujących przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych niższe niż przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 5 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przedmiotowy wyrok nie odnosi się do konstytucyjności przepisów dotyczących ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców z wyłączeniem części ich wynagrodzenia w wysokości równowartości diet w związku z delegowaniem do wykonywania czynności na podstawie umów o świadczenie usług poza terytorium kraju. Zażalenie na postanowienie złożył skarżący, który zarzucił naruszenie: 1. art. 48 § 3 k.p.c. przez to, że w wydaniu postanowienia z 21 kwietnia 2016 r., III AUa …/16 brali udział sędziowie: SSA G. H. oraz SSA A. U., którzy na mocy tego przepisu, nie mogli orzekać co do skargi o wznowienie rozpatrywanej pod sygn. III AUa …/16, ponieważ brali udział w wydaniu wyroku zapadłego na skutek apelacji odwołującego w stosunku do organu rentowego opartego o ten sam stan faktyczny i prawny, jak orzeczenie objęte skargą, więc ich orzekanie, jako niedozwolone z mocy ustawy zgodnie z art. 379 pkt 4 k.p.c. skutkuje nieważnością postępowania; 2. art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 4011 k.p.c. oraz z art. 407 § 2 k.p.c. oraz w zw. z art. 190 § 3 zd. 1 Konstytucji, a także art. 45 §1 Konstytucji oraz art. 2 Konstytucji przez odrzucenie wniesionej w terminie skargi o wznowienie postępowania, jakoby nieopartej na ustawowej podstawie z uwagi na to, że Trybunał Konstytucyjny, w wyroku stanowiącym przyczynę wniesienia skargi o wznowienie postępowania odroczył utratę mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, co zdaniem Sądu Apelacyjnego blokuje możliwość wzruszenia prawomocnego wyroku opartego o przepis niezgodny z Konstytucją w trybie skargi o wznowienie postępowania, a to wprost oznacza naruszenie zasady praworządności (ostaje się wyrok oparty o niekonstytucyjny przepis, który to wyrok należy wzruszyć zgodnie z normami procesowymi) i skutkuje oczywiście błędnym przyjęciem, że niekonstytucyjna norma, w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej, powinna stanowić podstawę orzekania, ponieważ zdaniem Sądu Apelacyjnego żadnemu zachowaniu, do którego taki przepis się odnosi, nie można przypisać bezprawności tak długo jak przepis obowiązuje, w konsekwencji dochodzi do naruszenia, które faktycznie skutkuje pozbawieniem odwołującego prawa do sądu zagwarantowanego art. 45 § 1 Konstytucji. 6 Skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z 5 czerwca 2014 r. w sprawie III AUa …/13. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd Apelacyjny niewłaściwie przyjął, że skarżący nie przywołał ustawowej podstawy wznowienia postępowania, a w konsekwencji rozpoznanie sprawy zakończył na etapie formalnym. Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że w toku formalnej kontroli skargi o wznowienie postępowania sąd ocenia, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie, przyjmując za prawdziwe podane przez skarżącego okoliczności, gdyż ich weryfikacja możliwa jest dopiero w ramach merytorycznego rozpoznania. Skarżący odwołując się do art. 4011 k.p.c., jako podstawę skargi wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 r., SK 9/14, OTK-A 2015 nr 9, poz. 153, Dz.U. z 2015 r., poz. 1808, w którym Trybunał orzekł, że: I § 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w zakresie, w jakim dotyczy pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców, uzyskujących przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych niższe niż przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121, 1037, 1240, 1269 i 1506), jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji; II Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W sprawie będącej przedmiotem skargi o wznowienie, ze spornej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 16 listopada 2012 r. stwierdzającej podstawę wymiaru składek wynika, że płatnik M. G. nie deklarował składek od wypłat 7 dotyczących kosztów delegacji ubezpieczonego na rzecz zleceniobiorcy A.K. za okresy delegowania do pracy poza granice państwa, celem wykonania usługi na terenie Holandii i Szwecji, zgodnie z zawartymi kontraktami, przy czym niezasadnie powoływał się na § 2 ust. 1 pkt 15 i 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z 13 czerwca 2013 r. oddalił odwołanie M.G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 16 listopada 2012 r. stwierdzającej podstawę wymiaru składek, a Sąd Apelacyjny w [...] w sprawie III AUa …/13 wyrokiem z 5 czerwca 2014 r. oddalił jego apelację. Z uzasadnienia Sądów obydwu instancji wynika, że M. G. jako płatnik składek niezasadnie obniżył podstawę oskładkowania przychodu na rzecz zleceniobiorcy o wartość diet z tytułu czynności poza granicami kraju, ponieważ w jego przypadku nie miał zastosowania § 2 ust. 1 pkt 15 i 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Dla rozważenia aktualnej sprawy ze skargi płatnika, należy zatem stwierdzić, że Sądy obydwu instancji stosowały § 2 ust. 1 pkt 15 i 16 rozporządzenia i w istocie, wskutek wykładni tych przepisów, w dwóch instancjach wydały rozstrzygnięcia niekorzystne dla skarżącego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 r. stwierdza niekonstytucyjnaość § 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. Zachodzi zatem tożsamość podstaw prawnych - tej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia i tej, której dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 r. Przepis art. 4011 k.p.c. jednoznacznie stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Przepis ten należy odczytywać wraz z normą wynikającą z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, której celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięć kończących indywidualną sprawę opartych na niekonstytucyjnym przepisie; art. 190 ust. 4 przyznaje publiczne prawo podmiotowe do ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego, ukształtowanego w 8 następstwie orzeczenia Trybunału o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Wzruszalność aktów stosowania prawa jest zatem dopuszczalna już na podstawie samej Konstytucji, a skonkretyzowana w proceduralnych przepisach rangi ustawowej. Słusznie argumentował Sąd Apelacyjny, że na etapie badania wniesionej przez stronę skargi nie rozpoznaje się zasadności wskazanych przez stronę podstaw skargi, a jedynie to, czy skarżący wskazał podstawę odpowiadającą jednej z określonych w kodeksie podstaw wznowienia postępowania. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 stycznia 1999 r. w sprawie II UKN 417/98 (OSNAPiUS 2000 nr 6, poz. 254) odrzucenie skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 410 § 1 k.p.c. może nastąpić tylko wtedy, gdy skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, nie zaś, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie uzasadniona. Oparcie skargi o wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 4011 k.p.c. ma miejsce wtedy, gdy powoływany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdza niezgodność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą tego przepisu, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia w prawomocnie zakończonej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 października 2014 r., II CZ 59/14 i z 12 czerwca 2015 r., II CZ 36/15; Legalis; www.sn.pl). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej spostrzeżenia co do zakresu postępowania, należy stwierdzić, że skarżący podał formalną podstawę wznowienia postępowania, zatem Sąd nie mógł odrzucić skargi z powodu braku wskazania ustawowej podstawy wznowienia. W myśl art. 412 § 1 k.p.c., w razie uznania dopuszczalności wznowienia postępowania sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Rozpoznanie sprawy w granicach zakreślonych przez podstawę wznowienia oznacza, że sąd ocenia, czy wskazana w skardze podstawa wznowienia jest uzasadniona i jaki jest jej wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Przy tym nie można wykluczyć, że pomimo zasadności podstawy wznowienia, orzeczenie odpowiada prawu. Znajduje to potwierdzenie w treści art. 412 § 2 k.p.c., według którego, po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności bądź oddala skargę o wznowienie, bądź uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i w razie potrzeby pozew odrzuca lub postępowanie 9 umarza. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę stoi na stanowisku, że należy merytorycznie rozważyć skargę płatnika i wyjaśnić, czy ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, którego stosowanie jest ograniczone podmiotowo, dotyczy sytuacji płatnika i zatrudnianego przez niego zleceniobiorcy. Sąd Apelacyjny stwierdził wprawdzie, że taka sytuacja nie ma miejsca, jednak nie wyjaśnił motywów. W istocie dokonał oceny prawnej, która po pierwsze musi być poprzedzona stosowną argumentacją zawierającą wywód prawny, po drugie jest niedopuszczalna w ramach formalnego badania przesłanek dopuszczalności skargi. Sąd Najwyższy stwierdza, że na aktualnym etapie postępowania bezprzedmiotowe jest zagadnienie dopuszczalności wniesienia skargi w okresie biegu terminu odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu prawa, w myśl art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. W sprawie skarga w ogóle nie została rozpoznana merytorycznie i w tym celu zostaje uchylona. Aktualnie przepis prawa będący podstawą skargi utracił moc obowiązującą. Niemniej Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie podziela zaprezentowanego w tej kwestii poglądu prawnego, co do niedopuszczalności skargi o wznowienie w okresie objętym odroczeniem utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Potrzeba zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania wynika wprost z istoty prawa podmiotowego przyznanego w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który w treści zawiera nakaz retroaktywnego zastosowania do rozstrzygnięcia sprawy innego prawa niż to, które posłużyło w rzeczywistości. Nie ma żadnego uzasadnienia by w sytuacji wznowienia postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c. wykluczyć retroakcję. O ile w stosunku do podmiotów, które z powodzeniem złożyły skargę konstytucyjną jest to oczywiste, o tyle w stosunku do innych podmiotów możliwość wstecznego działania prawa należy rozważyć w odniesieniu do każdego indywidualnego przypadku i z poszanowaniem wartości konstytucyjnych. Przeciwny pogląd jest przejawem nadmiernego formalizmu. Prowadzi bowiem do nieuznania racji strony w okresie oczekiwania na wejście w życie orzeczenia Trybunału, a następnie strona zostaje dopuszczona do wznowienia postępowania z takim samym skutkiem jaki mogła osiągnąć wcześniej. Taka interpretacja prawa nie służy żadnym wartościom konstytucyjnie chronionym, 10 prowadzi do zbędnego formalizmu i zdublowanego zaangażowania sądu, a może nawet szkody pod stronie skarżącego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 1 września 2006 r., SK 14/05, OTK ZU 2006 nr 8A, poz. 97 wskazał, że wobec uwzględnienia skargi konstytucyjnej odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej nie stoi na przeszkodzie realizacji praw skarżącego określonych w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy nie podzielił argumentów skarżącego co do nieważności postępowania spowodowanej udziałem w składzie orzekającym sędziów, którzy brali udział w rozstrzygnięciu analogicznych spraw, ponieważ taka sytuacja nie wypisuje się w treść art. 379 pkt 4 k.p.c. Skład sądu nie był sprzeczny z przepisami prawa jak też w sprawie nie orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy w rozumieniu art. 48 § 3 k.p.c. Jeżeli sprawy analogiczne co do faktów i prawa toczą się z udziałem innych zainteresowanych, to na potrzeby wznowienia postępowania nie można przyjąć, że sprawy są tożsame, a zatem że rozpoznający je sędziowie podlegają z mocy ustawy wyłączeniu od rozpoznania spraw ze skarg o ich wznowienie. Przepis art. 48 § 3 k.p.c. stanowi wyraźnie, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Chodzi o tożsamość spraw, tej rozstrzygniętej i tej objętej skargą, a tę wyznacza nie tylko przedmiot sprawy ale również strony postępowania. Mając na uwadze, że sprawa powinna być rozpoznana merytorycznie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie. kc