I UK 409/11

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2012-03-22

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku osoby posiadającej ustalone prawo do emerytury lub renty, która pracuje na podstawie umowy zlecenia, należy stosować art. 9 ust. 5 czy art. 9 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli przepisy te budzą wątpliwości interpretacyjne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wskazane we wniosku wątpliwości interpretacyjne dotyczące art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przepisy te nie wykluczają się, a ich zakres regulacji i podmioty, których dotyczą, są odrębne. Art. 9 ust. 5 dotyczy osób dobrowolnie podlegających ubezpieczeniom, natomiast art. 9 ust. 4a odnosi się do osób, które obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom, mając ustalone prawo do emerytury lub renty i pracując na podstawie umowy zlecenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia osoby, która miała ustalone prawo do emerytury i pracowała na podstawie umowy zlecenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że osoba ta podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 9 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje odwołujących się podmiotów, potwierdzając stanowisko ZUS. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut istotnego zagadnienia prawnego związanego z rozbieżnościami interpretacyjnymi między art. 9 ust. 4a a art. 9 ust. 5 tej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie występuje istotne zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 409/11 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania "A. INWEST" R.K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanego Z. A. o wymiar składek na ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2012 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 czerwca 2011 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z 16 czerwca 2011 r. oddalił apelacje A. INWEST R. K. i A. INWEST S.C. R. K. i K. K. od wyroku oddalającego ich odwołania od decyzji pozwanego z 16 kwietnia 2010 r. i z 17 czerwca 2010 r. Potwierdził stanowisko pozwanego, że zainteresowany Z. A. podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 9 ust. 4a ustawy z 13 października 1998 r. o ubezpieczeniu społecznym. Stwierdził, że przepis art. 9 ust. 5 tej ustawy nie miał zastosowania, gdyż nie pozbawia w żaden sposób znaczenia art. 9 ust. 4a, który jest jasny i nie budzi wątpliwości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. podano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne polegające na rozstrzygnięciu czy ze względu na budzące wątpliwości interpretacyjne wykluczających się dyspozycji zawartych w art. 9 ust. 4a oraz w art. 2 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, powinno stosować się w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do emerytury – względnie renty – a pracującej na podstawie umowy zlecenia art. 9 ust. 5 czy też art. 9 ust. 4a tej ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej podstawa nie spełnia się jako przesłanka przedsądu. Przede wszystkim nie jest istotnym zagadnieniem prawnym to co dotyczy wykładni prawa (art. 3989 § 1 pkt 1 i art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Są to odrębne podstawy przedsądu. Po wtóre nie każda wątpliwość w zakresie wykładni prawa jest wystarczająca do stwierdzenia podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazane we wniosku wątpliwości nie wykraczają poza zwykłą wykładnię prawa, która nie stanowi podstawy przedsądu. Nieuprawnione jest założenie, że przepisy art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wykluczają się. Zakres regulacji z art. 9 ust. 4a i z art. 9 ust. 5 nie jest tożsamy. Nie obejmuje tych samych podmiotów (ubezpieczonych). Art. 9 ust. 5 dotyczy tych, którzy dobrowolnie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, natomiast art. 9 ust. 4a tych, którzy podlegają obowiązkowo takim ubezpieczeniom. Skoro ten ostatni przepis klarownie określa, że ubezpieczeniom obowiązkowym podlegają osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, mające ustalone prawo do emerytury i renty, to oczywistym jest, że jest to regulacja odrębna i szczególna do art. 9 ust. 5, który nie może podmiotowo obejmować tych samych osób, czyli wymienionych w art. 9 ust. 4a, gdyż ta sama sytuacja (czyli podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom przez osobę pobierającą emeryturę, gdy pracuje na zlecenie), nie może być jednocześnie uregulowana w dwóch przepisach, przy tym z przeciwnymi skutkami - czyli podleganiu obowiązkowym albo dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. 3 Temporalne zestawienie wersji (treści) art. 9 ust. 5 i art. 9 ust. 4 ustawy jedynie potwierdza powyższe wnioski, jako że pierwotna treść art. 9 ust. 5 dotyczyła ubezpieczenia dobrowolnego lecz poza obowiązkowym z art. 9 ust. 4. Potem art. 9 ust. 5 nie zmieniał się, choć dodano przepis art. 9 ust. 4a o obowiązkowym ubezpieczeniu emerytów pracujących na zlecenie (z dniem 30 grudnia 1999 r. - Dz.U. Nr 110, poz. 1256). Art. 9 ust. 5 zmienił się dopiero wraz z dodaniem do ustawy art. 9 ust. 4c, jednak zmiana ta (Dz.U. 2005 r. Nr 169, poz. 1412) w ogóle nie ingerowała w poprzednią relację art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5. Zatem ten ostatni przepis nadal nie jest sprzeczny z art. 9 ust. 4a. Innymi słowy niewymienienie ust. 4a w art. 9 ust. 5 nie oznacza, że regulacja z art. 9 ust. 4a jest bezprzedmiotowa. Konsekwentnie z art. 9 ust. 5 nie wynika norma przeciwna do tej z art. 9 ust. 4a. Wskazana we wniosku kwestia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego i nie wywołuje wątpliwości w wykładni w stopniu uzasadniającym podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 9 ust. 4art. 9 ust. 5art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 2art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 6 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy