V KO 91/23
Izba Karna2023-10-19
Skład orzekający: Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy były sędzia tego sądu był w bliskich relacjach towarzyskich z sędziami orzekającymi w sprawie, a oskarżeni są rodzicami zmarłej byłej żony oskarżyciela prywatnego, zachodzą szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy, w tym bliskie relacje towarzyskie zmarłej byłej żony oskarżyciela prywatnego (która była sędzią tego sądu) z sędziami orzekającymi, fakt że oskarżeni są rodzicami zmarłej, a sprawa dotyczy prywatnego życia byłych małżonków i jest powiązana z długotrwałym konfliktem rodzinnym, mogą rodzić wątpliwości co do bezstronności sądu. W celu zapewnienia zaufania do wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Grudziądzu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej znieważenia i naruszenia nietykalności cielesnej, wniesionej z prywatnego aktu oskarżenia. Sąd Rejonowy wskazał, że oskarżyciel prywatny jest znanym adwokatem, a jego zmarła była żona, która pełniła funkcję sędziego w tym sądzie, utrzymywała kontakty towarzyskie z sędziami. Sprawa dotyczy prywatnego życia byłych małżonków i jest powiązana z konfliktem rodzinnym, co może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę oskarżonych M. C. i Z. C. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 91/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie M. C. i Z. C. oskarżonych o czyny z art. 216 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 października 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu, zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II K 371/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę oskarżonych M. C. i Z. C. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy podniósł, że wpłynął do tego organu prywatny akt oskarżenia wniesiony przez Ł. K. przeciwko Z. C. i M. C. oskarżonym o czyny z art. 216 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. Jak wskazał ten Sąd, Ł. K. jest znanym w lokalnym środowisku prawniczym adwokatem, natomiast córka oskarżonych - zmarła A. K. - była w przeszłości adwokatem, zaś przed śmiercią pełniła funkcję sędziego w tym Sądzie, w związku z czym utrzymywała kontakty towarzyskie z sędziami tego Sądu. Ponadto, przedmiotowa sprawa dotyczy pośrednio prywatnej sfery życia oskarżyciela prywatnego i A. K. Wprawdzie oskarżonymi są rodzice zmarłej, jednak materiały sprawy ukazują prywatne życie byłych małżonków. Cała sprawa jest zaś ściśle powiązana z trwającym od dłuższego czasu pomiędzy stronami konfliktem
V KO 91/23 2 rodzinnym. W ocenie Sądu właściwego, pozostawienie zatem niniejszej sprawy w kognicji tegoż Sądu mogłoby wywoływać wątpliwości zarówno w odczuciu samych stron, jak i w opinii publicznej, co do jego bezstronności, które z uwagi na potrzebę zapewnienia zaufania do sądu winny zostać wyeliminowane. Ponadto, ujawnienie wrażliwych szczegółów z życia prywatnego oskarżyciela prywatnego i jego byłej małżonki, która była sędzią tego Sądu, mogłoby godzić w szeroko pojęte dobro wymiaru sprawiedliwości. Z tych też powodów zdaniem Sądu właściwego niniejsza sprawa powinna zostać przekazana innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. winno następować jedynie w sytuacjach, gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości jednoznacznie przemawiają za odstąpieniem od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Podkreślenia wymaga przy tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., oceniane być powinno wyłącznie in concreto, a więc z uwzględnieniem szczególnych okoliczności danej sprawy. Właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Sąd Rejonowy w Grudziądzu, w którym przed śmiercią funkcję sędziego pełniła A. K., tj. była żona oskarżyciela prywatnego, będącego przy tym znanym w lokalnym środowisku prawniczym adwokatem. Oskarżonym w sprawie są zaś rodzice A.K.. Ponadto, materiały sprawy dotyczą prywatnego życia byłych małżonków, zaś przedmiotowa sprawa jest związana z trwającym od dłuższego czasu konfliktem rodzinnym pomiędzy stronami. W ocenie Sądu Najwyższego przywołane powyżej szczególne okoliczności niniejszej sprawy przemawiają właśnie za przyjęciem, że spełniona została wyjątkowa przesłanka wymieniona w art. 37 k.p.k. przez możliwość zrodzenia się u stron oraz w opinii publicznej wątpliwości co do braku warunków do jej obiektywnego czy bezstronnego rozpoznania przez Sąd właściwy. Celem uniknięcia tego rodzaju opinii należało przekazać sprawę oskarżonych innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Świeciu, a więc sądowi
V KO 91/23 3 znajdującemu się w okręgu innego sądu okręgowego aniżeli Sąd Rejonowy w Grudziądzu, znajdującemu się jednak w bliskiej odległości od tego ostatniego Sądu. Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KO 126/17 2018-02-07Czy w okolicznościach wskazujących na bliskie powiązania rodzinne domniemanego sprawcy z sędziami orzekającymi w danym okręgu sądowym, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądo…
- IV KO 120/20 2020-12-10Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest synem sędziego, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- III KO 32/16 2016-05-11Czy względy dobra wymiaru sprawiedliwości, w tym obawy o obiektywizm procedowania wynikające z relacji zawodowych i koleżeńskich sędziego z uczestnikiem postępowania, uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu…
- V KO 96/24 2024-11-20Czy wniosek o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, jest zasadny, gdy oskarżyciel prywatny jest adwokatem prowadzącym…
- IV KO 42/14 2014-06-25Czy w sytuacji, gdy rodzice reprezentanta procesowego jednej ze stron są zatrudnieni w sądach właściwych do rozpoznania sprawy i pełnią w nich funkcje przewodniczących wydziałów, a sprawa budzi szerokie zainteresowanie m…
Powołane przepisy
art. 216 § 1 KKart. 217 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy