V KO 96/24
Izba Karna2024-11-20
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, jest zasadny, gdy oskarżyciel prywatny jest adwokatem prowadzącym kancelarię w danym okręgu sądowym, a zmarła matka oskarżonego była sędzią tego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wskazano, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przyjęto zasadę, że jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia, pracownik sądu, prokurator tego samego okręgu, na co dzień występujący przed danym sądem lub członek ich najbliższej rodziny, ten sąd nie powinien orzekać w sprawie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Grudziądzu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego Ł. K. przeciwko M. C. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na fakt, że zmarła matka oskarżonej była sędzią Sądu Rejonowego w Grudziądzu, a oskarżyciel prywatny jest adwokatem prowadzącym kancelarię w tym samym mieście i często występującym przed tym sądem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę z oskarżenia prywatnego Ł. K. przeciwko M. C. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 96/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 2 września 2024 r. (sygn. akt II K 181/24), o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego Ł. K. przeciwko M.C. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę z oskarżenia prywatnego Ł. K. przeciwko M.C., prowadzoną w Sądzie Rejonowym w Grudziądzu pod sygn. akt II K 181/24, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 2 września 2024 r. (sygn. akt II K 181/24) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. z wnioskiem o przekazanie sprawy z oskarżenia prywatnego Ł.K. przeciwko M.C. o czyn z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wnioskujący Sąd wskazał, że M.C. jest matką A.K., która przed swoją śmiercią pełniła funkcję sędziego w I Wydziale [...] Sądu Rejonowego w G.. Z kolei oskarżycielem prywatnym w tej sprawie jest Ł.K., mąż zmarłej A. K., który pracuje jako adwokat, prowadząc kancelarię w G., a w swojej praktyce zawodowej
V KO 96/24 2 regularnie występuje w charakterze obrońcy i pełnomocnika w postępowaniach karnych oraz cywilnych przed Sądem Rejonowym w G.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia, pracownik sądu, prokurator Prokuratury tego samego okręgu, na co dzień występujący przed danym sądem lub członek ich najbliższej rodziny - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w Świeciu. [WB] [ał]
V KO 96/24 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 40/21 2021-06-08Czy w sytuacji, gdy oskarżycielem prywatnym w sprawie jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 107/20 2020-11-27Czy w sytuacji, gdy oskarżyciele prywatni oskarżają sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- I KO 1/24 2024-02-08Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy wszyscy sędziowie sądu właściwego wyłączyli się od jej rozpoznania z uwagi na osobę oskarżycielki prywatnej?
- IV KO 8/23 2023-03-01Czy sprawowanie urzędu sędziego przez oskarżycielkę prywatną, której sąd jest jednostką podległą sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy, stanowi uzasadnioną podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze…
- III KO 114/12 2013-01-09Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na trudnej sytuacji życiowej i materialnej oskarżycielki prywatnej, uzasadnia odstąpienie od za…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 212 § 1 KKart. 216 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 45 ust. 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy