IV KO 8/23
Izba Karna2023-03-01
Skład orzekający: Andrzej Siuchniński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawowanie urzędu sędziego przez oskarżycielkę prywatną, której sąd jest jednostką podległą sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy, stanowi uzasadnioną podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawowanie urzędu sędziego przez oskarżycielkę prywatną, której sąd jest jednostką podległą sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy, może w odbiorze społecznym stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” odnosi się do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać uzasadnione przekonanie o braku bezstronności sądu. Wobec tego, w oparciu o art. 37 k.p.k., sprawę należy przekazać innemu sądowi równorzędnemu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem wniosku było to, że oskarżycielka prywatna w sprawie o zniesławienie (art. 212 § 2 k.k.) sprawuje urząd sędziego w sądzie podległym Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej. Sąd wnioskujący uznał, że ta okoliczność może w odbiorze społecznym stwarzać wątpliwości co do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 8/23 POSTANOWIENIE Dnia 1 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński W sprawie z prywatnego aktu oskarżenia przeciwko M. G. o czyn z art. 212 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 marca 2023 r., wniosku Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej zawartego w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt VII Ka 10/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt VII Ka 10/23, Sąd Okręgowy w Bielsku – Białej, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy niniejszej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając wniosek wskazano, że w sprawie zainicjowanej prywatnym aktem oskarżenia oskarżycielka prywatna D. L. sprawuje urząd sędziego Sądu Rejonowego w Żywcu, który jest jednostka podległą Sądowi Okręgowemu w Bielsku – Białej. Zdaniem Sądu wnioskującego ta okoliczność w odbiorze społecznym może stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Wniosek o przekazanie do rozpoznania przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podnoszono, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k., odnoszone jest do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione (choć obiektywnie nieprawdziwe) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Niewątpliwie do okoliczności chociażby tylko subiektywnie uzasadniających powstanie wątpliwości odnośnie do zdolności zachowania bezstronności przez Sąd właściwy, należą te, występujące w sprawach, w których jedną ze stron postępowania jest sędzia sądu właściwego, co niejednokrotnie podkreślano w utrwalonym orzecznictwie. Okolicznością taką, w powyższym rozumieniu, bez wątpienia jest także ta występującą w sprawie niniejszej, gdzie stroną postępowania jest sędzia jednostki podległej względem Sądu właściwego. Wobec tego podzielić należy argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., należy niniejszą sprawę przekazać innemu sądowi równorzędnemu. Pozostawienie tej sprawy do rozpoznania w Sądzie właściwym, nie sprzyjałoby realizacji istotnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest potrzeba ukształtowania, w świadomości, tak żalącego jak i opinii publicznej, przekonania o bezstronności sądu rozpoznającego zażalenie. Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać na Sąd Okręgowy w Opolu, który jest stosunkowo nieodległy od Sądu właściwego miejscowo a przy tym pozostaje we właściwości innej apelacji. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 63/19 2019-07-24Czy w sytuacji, gdy oskarżycielka prywatna jest sędzią orzekającym w przeszłości w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, a obecnie orzeka w sądzie tego samego okręgu, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sp…
- II KO 40/21 2021-06-08Czy w sytuacji, gdy oskarżycielem prywatnym w sprawie jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 58/19 2019-08-12Czy w sytuacji, gdy oskarżycielem prywatnym jest sędzia, a oskarżoną pracownica sekretariatu tego samego sądu, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, uzasadniające prze…
- V KO 107/20 2020-11-27Czy w sytuacji, gdy oskarżyciele prywatni oskarżają sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 125/20 2021-01-28Czy w sytuacji, gdy oskarżyciel prywatny jest sędzią sądu, do którego wpłynął akt oskarżenia, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
Powołane przepisy
art. 212 § 2 KKart. 37 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy