V KO 125/20
Izba Karna2021-01-28
Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżyciel prywatny jest sędzią sądu, do którego wpłynął akt oskarżenia, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której oskarżyciel prywatny jest sędzią sądu, do którego wpłynął akt oskarżenia, nawet jeśli jest on delegowany do innego sądu, może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu. W takich przypadkach, dla zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i wyeliminowania pozorów braku obiektywizmu, sprawę należy przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w K. wpłynął prywatny akt oskarżenia przeciwko H. P. o czyn z art. 212 § 1 k.k. Oskarżycielka prywatna jest sędzią Sądu Rejonowego w K., delegowanym do Sądu Okręgowego w W. Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na potencjalny negatywny wpływ tej okoliczności na swobodę wyrokowania i obiektywizm.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. na podstawie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 125/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie H. P. oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 stycznia 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w K. wpłynął prywatny akt oskarżenia przeciwko H. P., któremu zarzucono popełnienie występku z art. 212 § 1 k.k.. Sąd ten postanowieniem z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II K (…), zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie na podstawie art. 37 k.p.k. sprawy wymienionego oskarżonego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazał, że „oskarżycielka prywatna jest Sędzią Sądu Rejonowego w K. delegowanym do Sądu Okręgowego w W.”. W ocenie Sądu „okoliczność ta mogłaby wywierać ujemny wpływ na swobodę wyrokowania, a przynajmniej stwarzać taki pozór” a „w odbiorze społecznym mogłoby powstać przekonanie, że sprawa zostanie rozstrzygnięta w sposób nieobiektywny przez sędziów tutejszego sądu.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Wniosek Sądu Rejonowego w K. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Najczęściej powodem przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi jest dążenie do wyeliminowania sytuacji, kiedy to określone okoliczności mogą wywołać w opinii publicznej, także u stron postępowania, choćby mylne, ale oparte na racjonalnych przesłankach wątpliwości co do tego, czy sąd właściwy miejscowo całkowicie bezstronnie i obiektywnie rozpozna zawisłą przed nim sprawę. Z pewnością do takich okoliczności należy zaliczyć przypadek, kiedy do sądu wpłynie sprawa, w której stroną jest sędzia tego sądu, nawet jeżeli obecnie w nim nie orzeka z uwagi na delegowanie do innego sądu. Nie podważając zdolności Sądu Rejonowego w K. do prawidłowego, w szczególności bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy, trzeba jednak przyjąć, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, wręcz pewność, pojawienia się usprawiedliwionych wątpliwości w tym względzie u oskarżonego, ale też u innych osób, które mogą powziąć wiedzę o tej sprawie. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją nieodległemu od sądu miejscowo właściwego Sądowi Rejonowemu w W., mając też na uwadze, że Sąd ten leży poza okręgiem Sądu Okręgowego w K.
Powiązane orzeczenia
- II KO 40/21 2021-06-08Czy w sytuacji, gdy oskarżycielem prywatnym w sprawie jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 108/20 2020-10-28Czy w sytuacji, gdy zarzuty prywatnego aktu oskarżenia skierowane są przeciwko sędziom sądu rozpoznającego sprawę, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedl…
- V KO 10/24 2024-04-05Czy w sytuacji, gdy oskarżony pełnił funkcje związane z sądem miejscowo właściwym, a osoba zawiadamiająca o przestępstwie również miała powiązania z tym sądem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równor…
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- III KO 64/25 2025-06-02Czy w sytuacji, gdy oskarżycielem prywatnym w sprawie o zniesławienie jest sędzia sądu okręgowego, którego wydział jest właściwy do rozpoznawania środków odwoławczych od orzeczeń wszystkich sądów rejonowych w okręgu, zac…
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy