III KO 121/24

III KO 121/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie R. L. oskarżonego o czyny z art. art. 231 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 września 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej, zawartego w postanowieniu z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt II K 144/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bielsku-Białej UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej postanowieniem z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt II K 144/24, wystąpił o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu podniesiono, że oskarżony jest sędzią Sądu Rejonowego w Wadowicach z długoletnim stażem, powszechnie znanym, szanowanym i cenionym wśród sędziów okręgu krakowskiego. W 2014 roku sędzia R.L. pełnił funkcję Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Wadowicach, a Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej, w wyniku reformy wymiaru sprawiedliwości, III KO 121/24 2 został zniesiony i funkcjonował wówczas, jako Wydział Zamiejscowy Sądu Rejonowego w Wadowicach, zatem oskarżony pełnił w istocie funkcję wiceprezesa tego sądu. Wskazano nadto, że świadkami w sprawie są urzędujący sędziowie, którzy również orzekali w sądzie wnioskującym, jako wydziale zamiejscowym Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej i czynni prokuratorzy. Zdaniem wnioskującego sądu, okoliczność ta mogłaby stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej zasługiwał na uwzględnienie. Przepis art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie SN z dnia 15 maja 2023 r., III KO 41/23; postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, postanowienie SN z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, postanowienie SN z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08). Nie ulega wątpliwości, że okoliczności wskazywane przez Sąd Rejonowy związane z rodzajem wykonywanej przez oskarżonego pracy sędziego, z czego wynikają jego kontakty z orzekającymi tam sędziami, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Zgodzić należy się z tezą, ugruntowaną już w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego, że jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r., V KO 45/20; postanowienie SN z dnia 29 maja 2024 r., IV KO 56/24). Osądzenie niniejszej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że III KO 121/24 3 wydane orzeczenie nie było wolne od poza procesowych wpływów (zob. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2007 r., IV KO 34/07). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2023 r., V KO 102/23). Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności uznano, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Bielsku-Białej, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego, a jednocześnie w innym okręgu. Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [J.J.] [ms]