IV KO 56/24

IV KO 56/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie K. G. oskarżonego o czyny z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 maja 2024 r., wniosku Sądu Okręgowego w Gliwicach, zawartego w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV K 66/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Gliwicach, postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r., w sprawie o sygn. akt IV K 66/24, wystąpił o przekazanie sprawy K. G. oskarżonego o czyny z art. 286 § 1 k.k. i in., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący sąd wskazał, że pokrzywdzony w tej sprawie, adw. A. M., jest znany sędziom orzekającym w sądzie właściwym, którzy kolejno złożyli wnioski o wyłączenie ich od jej rozpoznania, z uwagi na relacje zawodowe i towarzyskie z pokrzywdzonym. IV KO 56/24 2 Co istotne, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r., w sprawie o sygn. akt IV KO 39/23, przekazał w trybie art. 37 k.p.k. analogiczną sprawę dotyczącą adw. A. M., do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. Zdaniem wnioskującego sądu, powyższe okoliczności mogłyby stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu należy podkreślić, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie SN z dnia 15 maja 2023 r., III KO 41/23; postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, postanowienie SN z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, postanowienie SN z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08). Nie ulega wątpliwości, że okoliczności wskazywane przez sąd wnioskujący, związane ze znajomością zarówno zawodową, jak i prywatną, sędziów w nim orzekających z osobą pokrzywdzonego oraz z rodzajem wykonywanej przez niego pracy adwokata, z czego wynikają jego kontakty z orzekającymi tam sędziami, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Zgodzić należy się z tezą, że jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r., V KO 45/20). IV KO 56/24 3 Osądzenie niniejszej sprawy przez sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie nie było wolne od pozaprocesowych wpływów (zob. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2007 r., IV KO 34/07). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2023 r., V KO 102/23). Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności uznano, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego. Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [PGW] [ms]