V KO 12/18
Izba Karna2018-03-06
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności sprawy, w tym relacje pokrzywdzonej i świadków z sędziami sądu miejscowo właściwego, uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy, w tym bliskie relacje pokrzywdzonej (sędzi) i świadków z wieloma sędziami Sądu Rejonowego w Z., uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Stosowanie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy istniejące okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu, co jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Celem przekazania jest uniknięcie sugestii o nieobiektywnym prowadzeniu procesu i wykluczenie nieuzasadnionych wątpliwości w opinii publicznej.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w Z. wpłynął akt oskarżenia przeciwko G. K. o czyn z art. 232 § 1 k.k., polegający na wywieraniu wpływu na czynności sędziego poprzez kierowanie gróźb karalnych i nachodzenie członków rodziny sędziego. Pokrzywdzoną w sprawie jest sędzia Sądu Rejonowego w Z., a wśród świadków znajdują się jej rodzice (w tym sędzia w stanie spoczynku) oraz pracownicy sądu. Sąd Rejonowy w Z. wnioskował o przekazanie sprawy do innego sądu, wskazując na znajomość pokrzywdzonej i świadków z większością sędziów tego sądu, co mogłoby rodzić wątpliwości co do obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 12/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie G. K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 marca 2018 r. wniosku Sądu Rejonowego w Z. zawartego w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt VII K […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE W postanowieniu z dnia 12 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w Z. wskazał, że wpłynął do niego jako właściwego akt oskarżenia przeciwko G. K., którym zarzucono mu, że: „w okresie od dnia 12 sierpnia 2016 r. do dnia 9 września 2016 r. w Z. wywierał wpływ na czynności sędziego w trakcie postępowania sądowego z wniosku W. S. o wykonanie kontaktów z dziećmi, poprzez kierowanie gróźb karalnych pod adresem sędziego A. G. prowadzącej postępowanie oraz nachodzenie członków rodziny sędziego”, tj. o czyn z art. 232 § 1 k.k. Pokrzywdzoną w niniejszej sprawie jest sędzia Sądu Rejonowego w Z. – A. G., jednym ze świadków jest jej matka – D. H.-G., która jest sędzią Sądu Okręgowego w Z. w stanie spoczynku. Ponadto, świadkiem w sprawie jest ojciec sędzi A. G. – B. G., dwie pracownice sekretariatu Sądu Rejonowego w Z. (M. T. i E. G.) i jedna aplikantka adwokacka (M. Z.).
2 Zdaniem tego Sądu, zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. uzasadniać ma okoliczność, że pokrzywdzona i świadkowie są znani większości sędziów Sądu Rejonowego w Z., co może rodzić po stronie G. K., jak i każdej postronnej osoby, wątpliwości co do zachowania obiektywizmu przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie może budzić wątpliwości, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie może być wykładany rozszerzająco. Jego zastosowanie może wchodzić w rachubę tylko wówczas, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą zaś być sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, choćby i mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki, o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 27 sierpnia 2015 r., III KO 83/15, i przywołane tam judykaty). Okoliczności zdarzeń z okresu 12 sierpnia - 9 września 2016 r., na które powoływał się Sąd Rejonowy oraz fakt, iż pokrzywdzona i świadkowie pozostają w bliskiej relacji z wieloma sędziami tego Sądu, skutkować powinny przekazaniem sprawy do innego sądu równorzędnego. Bezsprzecznie, rozważając możliwość przekazania w trybie art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy powinien mieć na uwadze konkretne okoliczności danej sprawy. W przedstawionych w odezwie realiach, w odbiorze społecznym może powstać nieuzasadnione przekonanie, że sprawa zostanie rozstrzygnięta w sposób nieobiektywny. To z kolei może prowadzić do całkowicie niezasadnych komentarzy i ocen podważających bezstronność sędziów sądu właściwego. Dlatego też w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się zasadnie, że dobrem wymiaru sprawiedliwości, stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca
3 2003 r., sygn. akt III KO 20/03). Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest zatem wyrazem braku zaufania przez Sąd Najwyższy do bezstronności sędziów, ale ma na celu wykluczenie mogących powstać w opinii publicznej nieuzasadnionych wątpliwości w tej materii. Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. aw
Powiązane orzeczenia
- V KO 67/23 2023-08-23Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziów pełniących służbę w sądzie wnioskującym lub z nimi powiązanych, a także gdy pokrzywdzeni i świadkowie są sędziami utrzymującymi bliskie relacje towarzyskie z sędziami sądu wnios…
- V KO 13/20 2020-02-27Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony zarzutami dotyczącymi sędziego tego sądu, powinien zostać uwzględniony na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiar…
- V KO 76/13 2013-12-05Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy występuje w procesie jako pokrzywdzony, a sędzia orzekający w tym sądzie ma występować jako świadek oskarżenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy inn…
- III KO 110/24 2024-07-31Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony tym, że pokrzywdzonym jest sędzia tego sądu, powinien zostać uwzględniony w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?
- I KO 4/23 2023-01-17Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu, w którym toczy się postępowanie, a także sędziów sądu wyższej instancji, a skarżąca podnosi zarzuty niedopełnienia obowiązków przez te osoby, zachodzą podstawy do przekaza…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 232 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy