I KO 4/23

Izba Karna2023-01-17

Skład orzekający: Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu, w którym toczy się postępowanie, a także sędziów sądu wyższej instancji, a skarżąca podnosi zarzuty niedopełnienia obowiązków przez te osoby, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi. Wskazano, że powiązania służbowe i towarzyskie między sędziami sądu właściwego miejscowo a sędziami, których dotyczą zarzuty, mogą w odbiorze społecznym rodzić obawy co do obiektywizmu. Nawet mylne przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy przemawia za zastosowaniem art. 37 k.p.k. dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Powodem było umorzenie śledztwa przez prokuratora w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Skarżąca podniosła, że sędziowie orzekający w sprawie zażalenia znają osobiście sędziów, których dotyczą zarzuty, co może wpływać na obiektywizm.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Legnicy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 4/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka w przedmiocie zażalenia B. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto z dnia 17 czerwca 2022 r., o umorzeniu śledztwa w sprawie 4361-0.Ds. 67.2022, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 17 stycznia 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. (sygn. akt V K 745/22), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Legnicy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2022 r., sygn. akt V K 745/22, Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu Sądu Okręgowego we Wrocławiu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że w przedmiotowej sprawie Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia-Stare Miasto prowadziła postępowanie o sygn. 4361-0.Ds. 67.2022 z zawiadomienia B. B.. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2022 r. prokurator umorzył śledztwo w sprawie między innymi przekroczenia uprawnień oraz niedopełnienia obowiązków w okresie od 2013 r. do marca 2016 r. we Wrocławiu przez funkcjonariuszy publicznych - sędziego Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia oraz sędziów Sądu Okręgowego we Wrocławiu, poprzez nieprzestrzeganie przepisów proceduralnych w sprawach III Nsm 1120/13 i III Nsm 744/14 oraz niezachowanie zasady 2 bezstronności, czym działano na szkodę interesu prywatnego B.B. - tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.; nadto w sprawie niedopełnienia obowiązków przez pełnomocnika B. B. - adw. A. K.. B. B. złożyła zażalenie na to postanowienie, które zostało przekazane do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia - Śródmieścia. Wnioskujący Sąd dodatkowo podniósł, że w zażaleniu skarżąca stawia zarzuty niedopełnienia obowiązków osobom, które są wieloletnimi sędziami tutejszego Sądu, znanymi osobiście sędziom wydziałów karnych, z którymi łączą ich nie tylko więzi służbowe, ale i towarzyskie. Prowadzenie sprawy z zażalenia B. B. zawiadamiającej o przekroczeniu uprawnień oraz niedopełnieniu obowiązków przez wskazanych we wniosku sędziów, może w odbiorze społecznym rodzić obawy co do obiektywizmu sędziego referenta. A zatem wskazane okoliczności przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu jest zasadna i wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245). Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że okoliczność, iż sprawa, w której wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa, dotyczyła sędziów tego Sądu Rejonowego oraz sędziów Sądu Okręgowego we Wrocławiu powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez wnioskujący Sąd Rejonowy, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Powiązanie czynów zarzucanych poszczególnym osobom w związku z wykonywaniem czynności służbowych, zwłaszcza przez sędziów z terenu właściwości miejscowej wnioskującego Sądu Rejonowego, których w dodatku z innymi sędziami łączyć mogą kontakty nie tylko zawodowe, lecz i koleżeńskie, może rodzić spekulacje co do wpływu tego powiązania na rozstrzygnięcie sprawy. Zaistniały zatem tego rodzaju okoliczności - omówione w uzasadnieniu postanowienia wnioskującego 3 Sądu Rejonowego - które mogłyby wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego, a nawet tylko powodować w odbiorze społecznym, a także składającej zażalenie B. B. - mylne i obiektywnie nieprawdziwe - przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, LEX nr 2508531; z dnia 27 listopada 2020 r., III KO 101/20, LEX nr 3093804). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. W ocenie Sądu Najwyższego zasadnym było przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu spoza właściwości miejscowej Sądu Okręgowego we Wrocławiu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy