V KO 76/13
Izba Karna2013-12-05
Skład orzekający: Jarosław Matras, Małgorzata Gierszon, Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy występuje w procesie jako pokrzywdzony, a sędzia orzekający w tym sądzie ma występować jako świadek oskarżenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może być zastosowany tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy jednoznacznie świadczą o tym, że pozostawienie jej sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sytuacja, w której sąd właściwy występuje jako pokrzywdzony, a jego sędzia jako świadek oskarżenia, może rodzić wątpliwości co do bezstronności sądu i nie odpowiada wymogom dobra wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w X. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy D. G.-T. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżona jest o usiłowanie doprowadzenia Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Sąd Rejonowy w X., do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci refundacji kosztów stawiennictwa w sądzie. Sędzia Sądu Rejonowego w X. ma występować w procesie jako świadek oskarżenia, co może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Y.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 76/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) w sprawie D. G.-T. oskarżonej z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 i 3 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 grudnia 2013 r., wniosku Sądu Rejonowego w X. z dnia 9 października 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Y. . UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 października 2013 r. Sąd Rejonowy w X. wystąpił o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. innemu równorzędnemu sądowi sprawy D. G.-T. oskarżonej z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 i 3 k.k. W postanowieniu sądu występującego o przekazanie sprawy podkreślono, że D. G.–T. oskarżona została o usiłowanie doprowadzenia Skarbu Państwa reprezentowanego przez Sąd Rejonowy w X. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci refundacji kosztów stawiennictwa w sądzie. Jako świadka wskazano w akcie oskarżenia sędziego Sądu Rejonowego w X. Może to rodzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Bezsporne jest, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą zaś być tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 68; z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3 poz. 7; z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, R-OSNKW 2008, poz. 2072; z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Sąd właściwy do rozpoznania sprawy występuje w procesie jako pokrzywdzony, a nadto sędzia orzekający w tym sądzie występować ma w procesie jako świadek oskarżenia. Ta koncentracja różnych ról procesowych może rodzić dla stron i postronnych obserwatorów procesu wątpliwości co do bezstronności sądu. Nie odpowiada to wymogom dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KO 15/21 2021-03-17Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu rejonowego, a oskarżony jest znanym w lokalnym środowisku prawniczym adwokatem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze w…
- IV KO 41/20 2020-05-27Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia zatrudniony w sądzie, w którego okręgu znajduje się sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi rów…
- V KO 86/18 2018-12-20Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 108/17 2017-12-20Czy w sytuacji, gdy sędzia orzekający w danej sprawie jest jednocześnie pokrzywdzonym przestępstwem, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu wyeliminowania wątpliwości co do bezstronnośc…
- V KO 20/18 2018-02-20Czy okoliczność, że sąd właściwy do rozpoznania sprawy karnej może być uznany za pokrzywdzonego przestępstwem zarzucanym oskarżonemu, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 13 § 1 KKart. 286 § 1art. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy