V KO 16/23

V KO 16/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 marca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu zawartego w postanowieniu z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 57/23, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 57/23, Sąd Rejonowy w Grudziądzu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., zażaleń pokrzywdzonych Ł. K. i R. K. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie o czyny z art. 267 § 1 i 3 k.k. oraz z art. 190a § 1 k.k. (4070-0.Ds.784.2022). W uzasadnieniu wystąpienia podniesiono, że sprawa dotyczy czynów, których miała dopuścić się M. K., zajmująca od 3 marca 2022 r. stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Grudziądzu, zaś Ł. K. jest adwokatem prowadzącym swoją kancelarię w obszarze właściwości Sądu Rejonowego w Grudziądzu, w którym występuje jako obrońca i pełnomocnik. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. V KO 16/23 2 Wniosek, o ile w chwili wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, nie był pozbawiony racji, to stał się takim obecnie. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. W ramach czynności sprawdzających podjętych przez Sąd Najwyższy ustalono, że podnoszona we wniosku okoliczność orzekania A. K. w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia stała się nieaktualna. Nie można natomiast uznać, że sytuacja uzasadniająca skorzystanie z dyspozycji art. 37 k.p.k. powstaje tylko z tego powodu, że składającym zażalenie jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym. W tej kwestii Sąd Najwyższy podziela pogląd wyrażany w literaturze i orzecznictwie, że gdy uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prokuratora, adwokata, radcy prawnego czy komornika, samo zaistnienie takiej sytuacji nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Konieczne jest bowiem jeszcze wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności (por. D. Świecki (w:) Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, pod red. D. Świeckiego, LEX/el. 2022, komentarz do art. 37, teza 5 i powołane tam orzeczenia Sądu Najwyższego). Okoliczności świadczących o tym, że relacje sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy z stroną postępowania zażaleniowego wykraczają poza to, co w kontaktach zawodowych jest konieczne, w uzasadnieniu inicjatywy zastosowania instytucji z art. 37 k.p.k., nie wskazano. V KO 16/23 3 Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.