V KO 108/20

Izba Karna2020-10-28

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zarzuty prywatnego aktu oskarżenia skierowane są przeciwko sędziom sądu rozpoznającego sprawę, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy zarzuty prywatnego aktu oskarżenia dotyczą sędziów sądu, który miałby rozpoznać sprawę, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Zasada nemo iudex idoneus in propria causa (nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie) uzasadnia takie działanie, aby wyeliminować potencjalne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości i wątpliwości co do bezstronności orzekania.
Stan faktyczny
Oskarżyciele prywatni wnieśli prywatny akt oskarżenia, w którym postawili zarzuty m.in. pomówienia, znieważenia i urzędniczej bierności, skierowane przeciwko szerokiemu gronu pracowników organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, w tym prezesom i sędziom sądów. W związku z tym, że część sędziów Sądu Okręgowego w P. została wyłączona od orzekania, a zarzuty dotyczyły także innych sędziów tego sądu, Sąd Okręgowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. na podstawie art. 37 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 108/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie z oskarżenia prywatnego M. K. i C. K., z zażaleń oskarżycieli prywatnych na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w T. z dnia 30 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt II K (...) o uznaniu prywatnego aktu oskarżenia z dnia 9 lutego 2019 r. za bezskuteczny, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2020 r., wniosku Sądu Okręgowego w P. zawartego w postanowieniu z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt XVII Ko (...), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 września 2020 r., Sąd Okręgowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem, w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy z zażalenia oskarżycieli prywatnych na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w T. z dnia 30 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt II K (...) w przedmiocie uznania prywatnego aktu oskarżenia z dnia 9 lutego 2019 r. za bezskuteczny innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. We wniosku wskazano, że postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczy zarzutów dotyczących pomówień, znieważenia, urzędniczej 2 bierności i bezczynności, poświadczenia nieprawdy, skierowanych przeciwko szerokiemu gronu pracowników organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, w tym przede wszystkim prezesom i sędziom Sądów: Rejonowego w G. i Okręgowego w P. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek Sądu Okręgowego w P. jest zasadny. W przedmiotowej sprawie ziściły się bowiem przesłanki, które w myśl zasady nemo iudex idoneus in propria causa, uzasadniają skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd. W grę wchodzić mogą także okoliczności rzutujące na swobodę orzekania sądu. Jak podniesiono we wniosku przed Sądem Okręgowym w P. zawisła sprawa z zażaleń oskarżycieli prywatnych M. K. i C. K. (k.156 i n., 172 i n.) na zarządzenie Sędziego Sądu Rejonowego w T. z dnia 30 stycznia 2020 r., w sprawie o sygn. akt II K (...) w przedmiocie uznania prywatnego aktu oskarżenia z dnia 9 lutego 2019 r. za bezskuteczny (k. 151). Z aktu oskarżenia wynika, że M. K. i C. K., postawili szereg zarzutów, w tym popełnienia czynów z art. 212 k.k., art. 216 k.k. i art. 231 k.k. i inne, m. in. komendantowi komisariatu w P., prokuratorom Prokuratury Rejonowej w G. i pracownikom prokuratury, prezesowi oraz sędziom Sądu Rejonowego w G. w tym także prezesowi Sądu Okręgowego w P. – sędziemu M. M. oraz podległym mu imiennie wskazanym sędziom orzekającym w IV i XVII Wydziałach Karnych Odwoławczych. Od orzekania w tej sprawie, na skutek oświadczeń złożonych w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., zostali wyłączeni wszyscy sędziowie orzekający w IV Wydziale Karnym Odwoławczym (k. 224-255). Sędzia Wizytator ds. Karnych w Sądzie Okręgowym w P. – A. A., której także dotyczą zarzuty z prywatnego aktu oskarżenia, skierowała przedmiotową sprawę do XVII 3 Wydziału Karnego Odwoławczego, celem rozważenia wystąpienia z wnioskiem, na podstawie art. 37 k.p.k., do Sądu Najwyższego (k.253-254). Niezależnie od tego, że część sędziów Sądu Okręgowego w P. została wyłączona od orzekania w sprawie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. nie ulega wątpliwości, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by sprawa, w której oskarżyciele prywatni postawili zarzuty innym sędziom orzekającym w tym Sądzie, nie była tam rozpoznana, niezależnie od tego, czy rozpoznanie tej sprawy miałoby się odbywać jedynie w sferze formalnej, czy merytorycznej. Trafnie w postanowieniu zawierającym wniosek wskazano, że wyznaczenie Sądu Okręgowego w K. do rozpoznania wniesionego zażalenia uwzględni nie tylko wskazany wcześniej aspekt wykluczenia wszelkich podejrzeń co do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, ale także aspekt ekonomiki procesowej, związany z odległością pomiędzy miejscem zamieszkania stron a siedzibą tego Sądu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 212 KKart. 216 KKart. 231 KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy