I KO 1/24

Izba Karna2024-02-08

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy wszyscy sędziowie sądu właściwego wyłączyli się od jej rozpoznania z uwagi na osobę oskarżycielki prywatnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy wszyscy sędziowie sądu właściwego wyłączyli się od jej rozpoznania z uwagi na osobę oskarżycielki prywatnej, która jest byłym prezesem tego sądu i obecnym sędzią, a z orzekającymi sędziami łączyły ją kontakty służbowe i koleżeńskie. Taka sytuacja może w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Obornikach zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. R. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w Szamotułach, do którego pierwotnie wpłynął prywatny akt oskarżenia, wyłączyli się od rozpoznania sprawy z uwagi na osobę oskarżycielki prywatnej, która jest byłym prezesem tego sądu i obecnym sędzią. Następnie wyłączony sędzia Sądu Rejonowego w Obornikach również złożył oświadczenie o występowaniu okoliczności z art. 41 § 1 k.p.k. z uwagi na przeszłe stosunki służbowe i koleżeńskie z oskarżycielką prywatną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę o sygn. akt II K 547/23 Sądowi Rejonowemu w Sieradzu.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 1/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie przeciwko M. R. oskarżonej o przestępstwo z art. 157 § 2 i 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 lutego 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Obornikach z 15 grudnia 2023 r. o przekazanie sprawy o sygn. akt II K 547/23 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i sprawę o sygn. akt II K 547/23 przekazać Sądowi Rejonowemu w Sieradzu UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Obornikach postanowieniem z 15 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 547/23, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy przeciwko M. R. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na fakt, iż wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku Sąd Rejonowy wskazał, że 5 maja 2023 r. do Sądu Rejonowego w Szamotułach wpłynął prywatny akt oskarżenia X.Y. przeciwko M. R.. Wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w Szamotułach złożyli oświadczenie o wystąpieniu okoliczności z art. 41 § 1 k.p.k., ponieważ oskarżycielka prywatna jest byłym prezesem tego sądu i obecnym sędzią tego sądu. Postanowieniem z 8 listopada 2023 r. w sprawie o sygn. akt XVIII Ko 136/23 Sąd Okręgowy w Poznaniu wyłączył wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Szamotułach i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w I KO 1/24 2 Obornikach. Sprawa została przydzielona sędziemu Y.Z.. Wyłoniony sędzia referent złożył oświadczenie o występowaniu okoliczności z art. 41 § 1 k.p.k., ponieważ w przeszłości sędzia wykonując czynności orzecznicze w Sądzie Rejonowym w Szamotułach oraz w zamiejscowym ośrodku tego sądu podlegał służbowo X.Y. oraz łączyły go z sędzią stosunki koleżeńskie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Szamotułach zasługuje na uwzględnienie. Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczności takie zaistniały w rozważanej sprawie. Uznać bowiem trzeba, że przywołane przez Sąd Rejonowy przesłanki związane z osobą oskarżycielki prywatnej - tj. miejscem i rodzajem wykonywanej przez nią pracy oraz faktem, iż jest ona osobą znaną orzekającym w tym Sądzie sędziom, mającą z tymi sędziami kontakty służbowe i koleżeńskie, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Sieradzu jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa nie wynika z braku zaufania do sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w Obornikach ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. SSN Małgorzata Bednarek [J.J.] [ał] I KO 1/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 157 § 2art. 37 KPKart. 41 § 1 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy