I PKN 166/99
WyrokIzba Cywilna1999-07-28
Skład orzekający: Józef Iwulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi, który po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej niezdolności do pracy z powodu choroby, nadal pobiera świadczenia rehabilitacyjne, przysługuje roszczenie o ponowne zatrudnienie na podstawie art. 53 § 5 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownikowi, który po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 KP, jest nadal niezdolny do pracy i z tego tytułu pobiera świadczenia rehabilitacyjne, nie przysługuje roszczenie o ponowne zatrudnienie (art. 53 § 5 KP). Warunkiem zastosowania art. 53 § 5 KP jest nie tylko zgłoszenie w ciągu sześciu miesięcy powrotu do pracy, ale także ustanie w tym czasie przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż niezdolność do pracy trwała nadal po rozwiązaniu umowy.Stan faktyczny
Powód, Józef B., był zatrudniony na czas nieokreślony. Po okresach nieobecności w pracy z powodu choroby, pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia z dniem 31 marca 1998 r., powołując się na art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP. Powód zgłosił się do pracy po tej dacie, a następnie pobierał świadczenia rehabilitacyjne. Pracodawca odmówił ponownego zatrudnienia powoda. Powód domagał się przywrócenia do pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 28 lipca 1999 r. I PKN 166/99 Pracownikowi, który po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 KP, jest nadal niezdolny do pracy i z tego tytułu pobiera świadczenia rehabilitacyjne, nie przysługuje roszczenie o ponowne zatrudnienie (art. 53 § 5 KP). Przewodniczący: SSN Józef Iwulski, Sędziowie: SN Barbara Wagner (spra-wozdawca), SA Katarzyna Gonera. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 1999 r. sprawy z powództwa Józefa B. przeciwko Zakładowi Energetycznemu Spółce Akcyjnej w B. o przywróce-nie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 21 grudnia 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku, wyro-kiem z dnia 21 grudnia 1998 r. [...] oddalił apelację Józefa B. od wyroku Sądu Rejo-nowego-Sądu Pracy w Białymstoku z dnia 30 września 1998 r. [...] oddalającego po-wództwo o przywrócenie do pracy w Zakładzie Energetycznym S.A. w B. Sąd uznał, że zaskarżony wyrok został wydany po dokonaniu „wszechstron-nych i wyczerpujących ustaleń, które znajdują pełne potwierdzenie w materiale do-wodowym sprawy”. Józef B. był zatrudniony u strony pozwanej od 14 maja 1991 r. na czas nie określony na stanowisku murarza – tynkarza. W okresach: od 2 do 19 września 1997 r. i od 24 września 1997 r. do 4 marca 1998 r. był nieobecny w pracy z powodu cho-roby. Po 4 marca 1998 r. nie stawił się do pracy. Zgłosił się w niej dopiero w kwietniu, a więc już po rozwiązaniu stosunku pracy. Zakład Energetyczny rozwiązał z powo-dem umowę o pracę bez wypowiedzenia z dniem 31 marca 1998 r.
2 Zgodnie z art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP – pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność pracownika do pracy z powodu choroby trwa dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku. Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby, nie dłużej niż przez 6 miesięcy (art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadcze-niach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm., powoływanej dalej jako „ustawa”). Do okresu zasiłkowego wlicza się okres poprzedniej niezdolności do pracy spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa między nimi nie przekraczała 30 dni (art. 9 ust. 2 ustawy ). Niezdolność do pracy Józefa B. spowodowana była tą samą chorobą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. decyzją z dnia 16 kwietnia 1998 r. przyznał mu świadczenie rehabilitacyjne od 5 marca do 2 czerwca 1998 r., przedłużając następnie okres pobierania tego świadczenia kolejnymi decyzjami - od 3 czerwca do 2 listopada 1998 r. W ocenie Sądu, art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP został prawidłowo zastosowany. Pracodawca nie naruszył także art. 53 § 3 KP, albowiem powód zgłosił się do pracy już po rozwiązaniu umowy o pracę. Roszczenie z art. 53 § 5 KP nie było przedmio-tem rozpoznania i jest przedwczesne, albowiem w dniu wyrokowania powód nadal był niezdolny do pracy. Powyższy wyrok Józef B. zaskarżył kasacją. Wskazując jako jej podstawę na-ruszenie prawa materialnego, a to art. 53 § 3 i § 5 KP, wniósł o uchylenie zaskarżo-nego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Twierdził, że zgłosił się do pracy w dniu 1 kwietnia 1998 r. w Zakładzie Energetycznym B. Rejon Ł., a kierownik inż. Andrzej B. wydał mu skierowanie na badania profilaktyczne do Poradni Medycy-ny Pracy [...] w Ł. W dniu 7 kwietnia otrzymał zaświadczenie o zdolności do pracy wydane przez lek. med. Krystynę Z. z Wojewódzkiej Przychodni Przemysłowej - Po-radni Medycyny Pracy [...]. W tym samym dniu zgłosił się do pracy, ale go do niej nie dopuszczono. Nadto, Sądy błędnie przyjęły daty dotyczące przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. Skarżący zgłosił o nie wniosek w dniu 27 lutego 1998 r. – orzecze-nie lekarza orzecznika zostało wydane 19 marca 1998 r.- Zakład Ubezpieczeń Spo-łecznych przyznał świadczenie rehabilitacyjne od 5 marca 1998 r. decyzją z dnia 16 kwietnia 1998 r. Pracodawca odmówił ponownego zatrudnienia powoda pomimo, że przez cały ten czas – do kwietnia 2000 r. - ważne było zaświadczenie, że jest on zdolny do pracy.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 53 § 3 KP zakazuje rozwiązania umowy o pracę z przyczyn określonych w § 1 i 2 z pracownikiem, który stawił się do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności. Strona pozwana złożyła oświadczenie woli o rozwiązaniu z powodem stosun-ku pracy bez wypowiedzenia w dniu 30 marca 1998 r., wskazując jako datę rozwią-zania umowy o pracę 31 marca 1998 r. Powód stawił się w Zakładzie Energetycznym B. Rejon Ł. w dniu 1 kwietnia 1998 r., a zatem już po rozwiązaniu stosunku pracy. Zakaz rozwiązania umowy o pracę z art. 53 § 3 KP w sytuacji, gdy umowa ta została już wcześniej rozwiązana jest bezprzedmiotowy. Zarzut naruszenia tego przepisu należy wobec powyższego uznać za bezzasadny. Według art. 53 § 5 KP pracodawca powinien w miarę możliwości ponownie zatrudnić pracownika, który w okresie sześciu miesięcy od rozwiązania umowy o pracę, zgłosi swój powrót do pracy niezwłocznie po ustaniu przyczyn, które uzasad-niały rozwiązanie stosunku pracy. Warunkiem zastosowania art. 53 § 5 KP jest nie tylko zgłoszenie w ciągu sześciu miesięcy powrotu do pracy (wniosku o ponowne zatrudnienie), ale i ustanie w tym czasie przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę. Przyczyną nieobecności w pracy Józefa B. była jego niezdolność do pracy spowodowana chorobą. Trwała ona także po rozwiązaniu umowy o pracę, tj. po 31 marca 1998 r. - do 2 listopada 1998 r. Do tej bowiem daty skarżący korzystał ze świadczenia rehabilitacyjnego. Przesłanką nabycia prawa do tego świadczenia jest, stosownie do art. 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r., niezdolność do pracy trwająca nadal po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, jednak przy pozytywnych rokowaniach co do jej odzyskania. Warunek odzyskania zdolności do pracy przez Józefa B. w okresie sześciu miesięcy od rozwiązania z nim stosunku pracy nie został spełniony. Jego roszczenie z art. 53 § 5 KP o nawiązanie stosunku pracy uległo wygaśnięciu z dniem 30 września 1998 r. Przy tym należy podzielić stanowisko Sądu drugiej instan-cji, że orzeczenie pierwszoinstancyjne dotyczyło żądania przywrócenia do pracy, a w chwili wyrokowania ( 30 września 1998 r.) przyczyna nieobecności w pracy i rozwią-zania umowy o pracę bez wypowiedzenia - niezdolność do pracy istniała nadal. Józef B. nie mógł więc w apelacji zgłaszać nowych roszczeń, w tym o nawiązanie stosunku
4 pracy wobec ustania przyczyny nieobecności w pracy, w związku z którą nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę. Nadto, jego zgłoszenie się w zakładzie pracy w dniu 1 kwietnia 1998 r. mogłoby ewentualnie uzasadniać roszczenie o ustalenie, że doszło w tym dniu do zawarcia umowy o pracę przez czynności konkludentne ( dopuszcze-nie do pracy), ale roszczeń takich powód nie formułował i nie stanowiły one przed-miotu rozpoznania, a wobec tego i wyrokowania w niniejszej sprawie. Powołanie się na zaświadczenie wydane przez lekarza Poradni Medycyny Pracy [...] w Ł. w przedmiocie zdolności powoda do pracy nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia. Skarżący nie wskazuje jako podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania. W takim przypadku Sąd Najwyższy, który rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (art. 39311 KPC) jest związany ustaleniami faktycznymi, które uznaje za niewadliwe. Kierując się powyższymi motywami Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39312 KPC, orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 160/99 1999-07-28Czy pracownikowi, który po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej niezdolności do pracy nadal jest niezdolny do pracy i pobiera świadczenia rehabilitacyjne, przysługuje roszczenie o ponowne zat…
- II UKN 219/97 1997-09-09Czy pracownikowi, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego otrzymał świadczenie rehabilitacyjne, można rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 KP, nawet jeśli zgłosił gotowość do pracy?
- II PK 276/16 2017-10-17Czy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. jest zgodne z prawem, gdy pracownik po wyczerpaniu okresu zasiłkowego i odmowie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego nie staw…
- I PKN 357/00 2001-04-18Czy odzyskanie przez pracownika zdolności do pracy, które pozbawia pracodawcę prawa do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 3 Kodeksu pracy, musi dotyczyć pracy, co do której uprzednio orzec…
- I PK 290/13 2014-05-21Czy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z pracownikiem, który odzyskał zdolność do pracy, ale nadal pobiera świadczenie rehabilitacyjne i nie stawił się do pracy?
Powołane przepisy
art. 53 § 1 pkt 1 KPart. 53 § 5 KPart. 53 § 1 pkt 1art. 8art. 9 ust. 2art. 53 § 3 KPart. 53 § 3art. 20art. 39311 KPCart. 39312 KPC§ 1 pkt 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy