III RN 191/99
Izba Cywilna2000-06-28
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego związanego z nieodpłatnym przekazaniem linii energetycznej, która została uprzednio zaliczona do środków trwałych?Ratio decidendi
Podatnik nie może zmniejszyć podatku należnego o podatek naliczony związany z nieodpłatnym przekazaniem linii energetycznej na rzecz zakładu energetycznego, ponieważ taka czynność nie stanowi sprzedaży opodatkowanej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje jedynie w związku ze sprzedażą opodatkowaną.Stan faktyczny
Spółka sfinansowała budowę odcinka linii energetycznej w ramach wspólnej inwestycji z Zakładem Energetycznym. Spółka zaliczyła ten odcinek do środków trwałych i odliczyła podatek naliczony. Następnie, zgodnie z umową, nieodpłatnie przekazała ten odcinek Zakładowi Energetycznemu. Organy podatkowe uznały, że spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ nieodpłatne przekazanie nie jest sprzedażą opodatkowaną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając linię za środek trwały. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 28 czerwca 2000 r. III RN 191/99 Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczone-go związaną ze sprzedażą opodatkowaną (art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycz-nia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi [...] Fa-bryki Kabli Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia 1997 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1996 roku, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Na-czelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25 marca 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił skargę. U z a s a d n i e n i e Minister Sprawiedliwości w sprawie ze skargi [...] Fabryki Kabli S.A. w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia 1997 r. w przedmiocie podatku od to-warów i usług za grudzień 1996 r. wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelne-go Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25 marca 1999 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem uchylono tę decyzję Izby Skarbowej (utrzymują-cą w mocy decyzję organu pierwszej instancji) i decyzję organu pierwszej instancji oraz orzeczono o kosztach postępowania na rzecz strony skarżącej. Organy podat-kowe przyjęły, iż skarżący bezpodstawnie obniżył podatek należny za grudzień 1996 r. o podatek naliczony. Ustalono, że w dniu 25 września 1996 r. została zawarta umowa pomiędzy skarżącym a Zakładem Energetycznym K. SA w sprawie wspólnej
2 realizacji inwestycji energetycznej. Zgodnie z umową skarżący zobowiązał się do sfinansowania z własnych środków kosztów budowy I odcinka linii kablowej, pokrycia wynagrodzenia Zakładu Energetycznego K. SA z tytułu pełnienia funkcji inwestora zastępczego i nieodpłatnego przekazania na rzecz Zakładu Energetycznego K. SA sfinansowanego przez siebie odcinka kabla. W decyzji zajęto stanowisko, że skarżą-cy nieprawidłowo zaliczył sfinansowany przez siebie odcinek linii kablowej do skład-ników majątku w grudniu 1996 r., gdyż korzystanie z niej jest uwarunkowane nieod-płatnym przeniesieniem jej własności na Zakład Energetyczny. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia zaliczenie jej do składników majątku trwałego [...] Fabryki Kab-li SA, a tym samym uniemożliwia dokonywanie odpisów amortyzacyjnych i zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów. Urządzenia energetyczne, z chwilą podłącze-nia do sieci, stają się własnością zakładów energetycznych. Wybudowany odcinek linii energetycznej przekazano Zakładowi Energetycznemu w dniu 27 lutego 1997 r. W związku z tym, że skarżący nie mógł zaliczyć tej linii do środków trwałych, to tym samym został pozbawiony prawa do odliczenia kwot podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu wymienionych urządzeń, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ust. 3 tej ustawy. Zakres prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określa także art. 19 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą opodatkowaną, czyli sprzedażą będącą przedmiotem opodatkowania. Poza zakre-sem prawa do obniżenia podatku należnego znajduje się więc sytuacja, gdy podatnik nabywa towary, w których cenę wliczony jest podatek, a następnie te towary przez-nacza do wytworzenia lub odsprzedaży towarów nie stanowiących przedmiotu opo-datkowania. Zarówno zdaniem skarżącego, jak i organu kontroli taką czynnością było nieodpłatne przekazanie na majątek Zakładu Energetycznego K. SA sfinansowanego przez skarżącego odcinka linii kablowej. Izba Skarbowa w K., po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Ins-pektora Kontroli Skarbowej, decyzją z dnia 3 grudnia 1997 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano na dwie okoliczności, które uniemożliwiają odliczenie od podatku należnego podatku naliczonego. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy , podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku nali-czonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Spółce nie przysługiwało prawo do
3 takiego odliczenia, bowiem podatek naliczony nie był związany ze sprzedażą opodat-kowaną w rozumieniu czynności wyczerpująco wymienionych w art. 2 ustawy. Skoro nie można obniżyć podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą zwolnioną od podatku, to tym bardziej nie można takiego obniżenia zastosować przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą nieopodatkowaną. Druga okolicz-ność związana jest z faktem niezaliczenia wybudowanej linii energetycznej do środ-ków trwałych podlegających amortyzacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzje podatkowe uznał, że wybu-dowaną linię energetyczną należało zaliczyć do środków trwałych co skutkowało bra-kiem podstaw do wyłączenia zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W rewizji nadzwyczajnej zarzucono temu wyrokowi rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towa-rów i usług oraz o podatku akcyzowym i wniesiono o jego uchylenie oraz oddalenie skargi. Podniesiono, że jedną z przesłanek umożliwiających skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego (art. 19 ust. 1 ustawy) jest związek ze sprzedażą opodatkowaną (art. 20 ust. 2 ustawy). Rozpoznając tę sprawę Sąd nie uwzględnił faktu, że po dwóch miesiącach od momentu zaliczenia linii energetycznej do środków trwałych została ona nieodpłatnie przekazana Zakładowi Energetycznemu. Wydanie towaru (linii energetycznej) w wykonaniu umowy nieodpłatnego przekazania, jako czynność pozostająca poza zakresem przedmiotowym tej ustawy, nie rodzi powsta-nia obowiązku podatkowego. W konsekwencji Spółka nie mogła skorzystać z przy-wileju jakim jest prawo do pomniejszenia podatku należnego o naliczony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępo-wania cywilnego ... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) Sąd Najwyższy rozpoznaje rewi-zje nadzwyczajne stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym. Wyni-ka stąd, iż Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania (art. 39311 KPC). Wnoszący rewizję nad-
4 zwyczajną nie zarzuca, że linia energetyczna została błędnie uznana przez Naczelny Sąd Administracyjny za środek trwały. Sąd Najwyższy jest zatem w tym zakresie związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trafnie jednakże podniesiono w rewizji nadzwyczajnej zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Według tego przepisu podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Nieodpłatne przekazanie odcinka linii energetycznej, budowanej w ramach wspólnej inwestycji z Zakładem Energetycznym w K., na rzecz tego Zakładu, nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu art. 4 pkt 8 tej ustawy. Skarżący nie mógł zatem skorzystać z przewidzianego w art. 19 ust. 1 prawa do obniżenia kwoty podat-ku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z tych względów na podstawie art. 39315 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego ... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III RN 21/00 2000-10-05Czy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego ze sprzedażą niepodlegającą podatkowi od towarów i usług?
- III RN 77/98 1998-11-04Czy podatnik dokonujący wyłącznie sprzedaży opodatkowanej może obniżyć podatek należny o podatek naliczony związany z zakupem towarów i usług, które nie są bezpośrednio związane ze sprzedażą opodatkowaną, ale są wykorzys…
- III RN 48/00 2001-01-05Czy podatnik, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu przed zgłoszeniem rejestracyjnym, ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony?
- III RN 121/01 2002-07-09Czy odpłatne przekazywanie towarów oraz świadczenie usług przez osobę prawną jej oddziałowi (zakładowi), posiadającemu status podatnika podatku od towarów i usług, stanowi sprzedaż w rozumieniu art. 5 ust. 3 ustawy o pod…
- III RN 86/97 1997-12-03Czy podatnik, który nie składał deklaracji podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług, może skorzystać z prawa do pomniejszenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług?
Powołane przepisy
art. 20 ust. 2art. 25 ust. 1art. 2 ust. 2art. 19 ust. 3art. 2art. 25 ust. 2art. 22 ust. 1art. 19 ust. 1art. 10art. 39311 KPCart. 4 pkt 8art. 39315 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy