II UZ 68/04
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2005-02-15
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny reprezentujący osobę fizyczną będącą przedsiębiorcą w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o braku stosunku pracy zgodnie z art. 89 § 3 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że radca prawny reprezentujący osobę fizyczną będącą przedsiębiorcą w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest zobowiązany do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 k.p.c. Brak było podstaw do żądania uzupełnienia kasacji o takie oświadczenie ani do odrzucenia kasacji z tego powodu. Stanowisko to wynika z wykładni przepisów o radcach prawnych oraz definicji przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wnioskodawczyni, ponieważ jej pełnomocnik procesowy (radca prawny) nie złożył oświadczenia o braku stosunku pracy, wymaganego przez art. 89 § 3 k.p.c., i nie uzupełnił tego braku w terminie. Pełnomocnik wniósł zażalenie, argumentując, że wymóg ten nie ma zastosowania do radcy prawnego reprezentującego przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i zasądził od pozwanego na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 15 lutego 2005 r. II UZ 68/04 W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, brak jest podstaw do żą-dania uzupełnienia kasacji o złożenie oświadczenia wymaganego przez art. 89 § 3 k.p.c., jeżeli radca prawny reprezentuje osobę fizyczną będącą przedsię-biorcą. Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy z wniosku Iwony R., Magdaleny C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o ubezpieczenie społeczne, na skutek zażalenia wnioskodawczyni Iwony R. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2004 r. [...] 1. u c h y l i ł zaskarżone postanowienie, 2. zasądził od pozwanego na rzecz wnioskodawczyni Iwony R. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 22 września 2004 r. [...] Sąd Apelacyjny w Gdańsku odrzucił kasację wnioskodawczyni Iwony R. od wyroku tego Sądu z dnia 8 kwietnia 2004 r., w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o ubezpieczenie społeczne, wobec złożenia przez pełnomocnika procesowego peł-nomocnictwa niespełniającego wymogu określonego w art. 89 § 3 k.p.c., a następnie nieuzupełnienia powyższego braku kasacji w wyznaczonym przez Sąd terminie. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o jego uchylenie, wskazując, iż złożone wraz z kasacją pełnomocnictwo jest zgodne z art. 89 k.p.c., a zawarty w § 3 wymóg złożenia oświadczenia pełnomocnika, iż nie pozo-
2 staje on w stosunku pracy, nie ma zastosowania w stosunku do radcy prawnego re-prezentującego przedsiębiorcę, będącego osobą fizyczną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego regulujące instytucję pełnomocnictwa nie pozwalają - jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasad-nieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 1997 r., III CZP 116/96 (OSNC 1997 nr 2, poz. 13) - wyjaśnić statusu prawnego wymienionych w nich zawo-dowych pełnomocników. W tym zakresie niezbędne jest odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.). Przepis art. 4 ust. 1 tej ustawy stanowi, że wykonywanie za-wodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej podmiotom gospo-darczym, jednostkom organizacyjnym oraz osobom fizycznym z wyłączeniem spraw rodzinnych opiekuńczych i karnych. Z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 20 sierp-nia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770) pojęcie „podmiotu gospodarczego” zostało zastąpione poję-ciem „przedsiębiorcy”. Definicję przedsiębiorcy zawierał art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), a obecnie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), zgodnie z którym przedsię-biorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organiza-cyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W uchwale Sądu Najwyż-szego z dnia 23 sierpnia 2001 r., III CZP 37/01 (OSNC 2002 nr 2, poz. 20) zawarto tezę, iż „w sprawie gospodarczej radca prawny reprezentujący przedsiębiorcę, będą-cego osobą fizyczną, nie składa oświadczenia przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c.”. Analogicznie kwestia ta przedstawia się w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego, jeżeli radca prawny reprezentuje osobę fizyczną, będącą przedsiębio-rcą. W tej sytuacji brak było podstaw do żądania uzupełnienia kasacji o oświadczenie wymagane w 89 § 3 k.p.c., jak i następnie wydania przez Sąd Apelacyjny postano-wienia w przedmiocie odrzuceniu kasacji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 386 § 1 w związku z art. 397 § 2 i art. 39318 § 1 i § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
3 O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c., biorąc pod uwagę taryfowe wy-nagrodzenie radcy prawnego - § 11 ust. 2 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielo-nej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II PZP 3/05 2005-05-05Czy radca prawny reprezentujący przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o niepozostawaniu w stosunku pracy zgodnie z art…
- III CZP 37/01 2001-08-23Czy w sprawach gospodarczych radca prawny reprezentujący przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną jest obowiązany do złożenia oświadczenia o niepozostawaniu w stosunku pracy, o którym mowa w art. 89 § 3 k.p.c.?
- IV CZ 2/04 2004-01-28Czy radca prawny reprezentujący wspólnika będącego osobą fizyczną w sprawie o stwierdzenie nieważności uchwały spółki z o.o. jest zobowiązany złożyć oświadczenie o niepozostawaniu w stosunku pracy na podstawie art. 89 §…
- IV CZ 20/06 2006-03-10Czy odrzucenie kasacji z powodu niezłożenia przez pełnomocnika oświadczenia przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c. jest zasadne, gdy powodowie prowadzą wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej?
- II UZ 21/96 1997-01-24Czy radca prawny, będący jednocześnie współmałżonkiem strony, jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jeśli nie działa jako przedstawiciel związku zawodowego lub organizacji zrz…
Powołane przepisy
art. 89 § 3 KPCart. 89 KPCart. 4 ust. 1art. 2 ust. 2art. 386 § 1art. 397 § 2art. 39318 § 1art. 98 KPC§ 3§ 1§ 2§ 11 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy