II UZ 21/96

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1997-01-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radca prawny, będący jednocześnie współmałżonkiem strony, jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jeśli nie działa jako przedstawiciel związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że radca prawny, który jest współmałżonkiem strony, nie jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 465 § 1 KPC, stanowiący przepis szczególny wobec art. 3932 § 1 KPC, ogranicza to uprawnienie do adwokata lub radcy prawnego działającego jako przedstawiciel związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów. Przepis art. 87 § 1 KPC nie stanowi samodzielnej podstawy do określenia zakresu, w jakim radca prawny może być pełnomocnikiem osoby fizycznej w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Mieczysława M. wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o wysokość świadczenia emerytalnego. Kasację wniósł jej mąż, radca prawny Tadeusz M. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, uznając, że radca prawny nie był do niej uprawniony. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 24 stycznia 1997 r. II UZ 21/96 Radca prawny - współmałżonek strony - występujący jako jej pełnomocnik w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego przed sądami obu instancji, nie jest uprawniony do wniesienia kasacji (art 3932 w związku z art. 465 § 1 KPC), chyba, że działa jako przedstawiciel związku zawodowego emerytów i rencistów. Przewodniczący SSN: Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Kazimierz Jaśkowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku Mieczysławy M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo-łecznych-Oddziałowi w Ł. o wysokość świadczenia emerytalnego, na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 14 listopada 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 14 listopada 1996 r. odrzucił kasację, wniesioną przez radcę prawnego Tadeusza M. w imieniu Mieczysławy M. w sprawie o wysokość jej emerytury. Rewizja wnioskodawczyni od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-łecznych w Łodzi z dnia 20 czerwca 1996 r. [...] została oddalona wyrokiem Sądu Ape-lacyjnego w Łodzi z dnia 18 września 1996 r. [...] W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny uznał, że wnoszący kasację mąż wnioskodawczyni, wykonujący zawód radcy prawnego, nie jest w rozumieniu art. 3932 KPC osobą uprawnioną do wniesienia kasacji. W zażaleniu do Sądu Najwyższego mąż wnioskodawczyni wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie kasacji. Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy rozważył co następuje: Sąd Najwyższy nie podziela poglądu wnoszącego zażalenie, że przepisy art. 87 § 1 w związku z art. 3932 KPC uprawniają każdego radcę prawnego do wniesienia kasacji, również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a powołanie się Sądu Apelacyjnego na przepis art. 465 § 1 KPC jest pozbawione podstaw i błędne. Sąd Apelacyjny w Łodzi słusznie wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że znowelizowany przepis art. 465 § 1 KPC stanowiący, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych kasację "może wnieść jedynie adwokat, a także radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów" jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 3932 §1 KPC, co w konsekwencji oznacza, że wnoszący zażalenie radca prawny, który jako mąż wnioskodawczyni mógł być jej pełnomocnikiem w postępowaniu przed sądami obu instancji, nie jest jednakże uprawniony do wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 27 sierpnia 1996 r., I PKN 6/96 (OSNAPiUS 1996 nr 24 poz. 478) oraz z dnia 10 października 1996 r., II UKN 8/96, II UKN 10/96, II UKN 11/96 oraz w szeregu późniejszych stwierdził, że w imieniu pracow-nika lub ubezpieczonego kasację może wnieść radca prawny działający jako przeds-tawiciel związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów. Stanowisko to wynika z wykładni przepisu art. 465 § 1 KPC. Ponadto, skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w dniu 10 stycznia 1997 r., III CZP 116/96 podjął uchwałę, że: "Przepis art. 87 § 1 KPC nie stanowi samodzielnej podstawy określenia zakresu, w jakim radca prawny może być pełnomocnikiem osoby fizycznej." Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zarówno przytoczone wyżej poglądy jak ich uzasadnienia i na podstawie art. 39319 i 385 w związku z art. 397 § 1 i 2 KPC orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art 3932art. 465 § 1 KPCart. 3932 KPCart. 87 § 1art. 3932 §1 KPCart. 465 § 1 KPC.art. 87 § 1 KPCart. 39319art. 397 § 1§ 1§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy