II UZ 122/97
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1998-01-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów, legitymujący się ogólnym upoważnieniem tej organizacji do prowadzenia spraw członków, może wnieść kasację w indywidualnej sprawie członka bez dodatkowego pełnomocnictwa tej osoby?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że ogólne upoważnienie organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów dla jej radcy prawnego do prowadzenia spraw członków nie jest wystarczające do wniesienia kasacji w indywidualnej sprawie członka. Aby radca prawny mógł skutecznie reprezentować członka w postępowaniu kasacyjnym, wymagane jest dodatkowe, indywidualne pełnomocnictwo tej osoby, którego zakres nie musi pokrywać się z zakresem upoważnienia ze strony organizacji.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wniesioną przez radcę prawnego Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów w indywidualnej sprawie członka, ponieważ nie przedłożył on dodatkowego pełnomocnictwa tej osoby. Radca prawny twierdził, że ogólne upoważnienie Związku wystarcza do reprezentowania członków. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 28 stycznia 1998 r. II UZ 122/97 Wniesienie kasacji przez radcę prawnego organizacji zrzeszającej emery-tów i rencistów wymaga udzielenia mu upoważnienia tej organizacji i pełno-mocnictwa strony, chociażby była ona członkiem tej organizacji. Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 1998 r. sprawy z wniosku Adolfa B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. o objęcie ubezpieczeniem, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apela-cyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 16 września 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postano-wieniem z dnia 16 września 1997 r. odrzucił kasację, którą od wyroku tegoż Sądu z dnia 7 maja 1997 r. [...], oddalającego apelację wnioskodawcy Adolfa B. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 31 października 1996 r. [...] wniósł radca prawny Polskiego Związku Emerytów, Rencis-tów i Inwalidów - Zarządu Oddziału Dzielnicowego K.-N.H. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że wnoszący kasację nie przedłożył pełno-mocnictwa wnioskodawcy i nie uczynił tego również w wyznaczonym mu w tym celu dodatkowym terminie, pomimo pouczenia o procesowych skutkach nieusunięcia wspomnianego braku. Sąd Apelacyjny podkreślił, że podstawy do działania w imieniu
- 2 - wnioskodawcy, a w szczególności do sporządzenia i wniesienia kasacji od zapadłego w niniejszej sprawie wyroku drugoinstancyjnego, nie może stanowić załączone do skargi kasacyjnej pełnomocnictwo Zarządu Dzielnicowego powołanego Związku w K.-N.H., upoważniające radcę prawnego do prowadzenia spraw członków przed są-dami powszechnymi i Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. W zażaleniu na powyższe postanowienie radca prawny Związku, załączając pełnomocnictwo wnioskodawcy, domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i "uznania kasacji". W uzasadnieniu tego żądania pełnomocnik wnioskodawcy twier-dzi, że przepis art. 88 KPC przewiduje możliwość udzielenia pełnomocnictwa ogól-nego i takie właśnie pełnomocnictwo Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i In-walidów -Zarządu Oddziału Dzielnicowego K.-N.H., upoważniające do prowadzenia spraw członków przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i sądami powszechnymi, legitymowało związkowego radcę prawnego również do reprezentowania wniosko-dawcy, który jest członkiem Związku od dnia 1 października 1995 r. [...]. Takie ogólne pełnomocnictwo nie było zresztą kwestionowane przez sądy w całym kraju i tylko w niniejszej sprawie radca prawny został wezwany - wbrew wymaganiom Kodeksu pos-tępowania cywilnego - do przedstawienia ponadto szczególnego pełnomocnictwa wnioskodawcy. Temu wezwaniu nie mógł zresztą sprostać ze względu na "społecz-nie wykonywane prace w Związku, jak i brak kontaktu z wnioskodawcą - wyjazd do sanatorium w C.", ale z tego powodu nie wolno wnioskodawcy pozbawić prawa zło-żenia kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Nie może być w szczególno-ści mowy o naruszeniu przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 88 KPC. Powołany prze-pis określa bowiem tylko zakres upoważnienia, jaki strona może do działania za nią w postępowaniu cywilnym ustalić swemu pełnomocnikowi. Na podstawie wspomnia-nego przepisu można zatem wnioskować jedynie o ramach pełnomocnictwa, jakim w sprawach Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów - Oddziału Dzielni-cowego K.-N.H. dysponuje jego radca prawny. Nie jest to zresztą - wbrew twierdze-niom skarżącego - pełnomocnictwo ogólne, gdyż nie obejmuje wszelkich spraw
- 3 - Związku w postępowaniu cywilnym, tylko pełnomocnictwo w sprawach "dotyczących członków Związku", a więc pełnomocnictwo do prowadzenia "poszczególnych spraw". Wprawdzie prowadzenie przed sądami powszechnymi (i Zakładem Ubezpie-czeń Społecznych) spraw dotyczących członków Związku mieści się w obrębie sta-tutowych zadań tej korporacji, ale to nie znaczy, że tak rozumiane reprezentowanie Związku upoważnia jego radcę prawnego w sposób automatyczny, a więc niezależ-nie od woli członka, do zastępowania zainteresowanego w jego indywidualnej spra-wie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Aby więc radca prawny, reprezentujący Związek z mocy upoważnienia jego zarządu, mógł w postępowaniu zastępować oznaczoną osobę fizyczną, to powinien legitymować się również jej pełnomocnic-twem, którego zakres nie musi się pokrywać z ramami upoważnienia ze strony Związku. Wspomniana osoba fizyczna może się zresztą w świetle art. 465 § 1 KPC wywodzić zarówno z kręgu członków Związku, jak też innych emerytów lub rencistów, a nawet osób dopiero ubiegających się o przyznanie takiego świadczenia. Powołany przepis wymaga bowiem tylko, aby pełnomocnikiem ubezpieczonego był przedstawiciel organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów, a kasację wniósł jego radca prawny. Ubocznie zauważyć trzeba, że jeżeli wnoszący kasację radca prawny Związku rzeczywiście chciał - jak podnosi w zażaleniu - przedłożyć żądane przez Sąd Apela-cyjny pełnomocnictwo ubezpieczonego, lecz nie mógł tego bez swej winy uczynić w wyznaczonym terminie, to powinien zgłosić wniosek o jego przywrócenie (art. 168 § 1 KPC). Jest jednak poza sporem, że wniosek taki nie został złożony. Z wyżej podanych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 w związku z art. 385 i art. 397 § 2 KPC orzekł, jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 68/97 1997-04-23Czy radca prawny, ustanowiony przez organizację zrzeszającą emerytów lub rencistów, musi być dodatkowo umocowany przez stronę wnoszącą kasację, aby kasacja była dopuszczalna?
- II UZ 4/98 1998-02-25Czy w przypadku wniesienia kasacji przez radcę prawnego organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów bez pełnomocnictwa strony, sąd powinien wezwać do uzupełnienia tego braku stronę, czy też radcę prawnego?
- II UZ 93/97 1997-11-19Czy radca prawny współpracujący doraźnie z organizacją zrzeszającą emerytów lub rencistów, bez trwałego stosunku pracy lub umowy zlecenia, jest uprawniony do wniesienia kasacji w imieniu członka tej organizacji w sprawie…
- II UZ 21/96 1997-01-24Czy radca prawny, będący jednocześnie współmałżonkiem strony, jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jeśli nie działa jako przedstawiciel związku zawodowego lub organizacji zrz…
- II UKN 662/00 2002-01-09Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym, która nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, spełnia wymogi formalne przewidziane w Kodeksie postępowania cywiln…
Powołane przepisy
art. 88 KPCart. 88 KPC.art. 465 § 1 KPCart. 168 § 1 KPCart. 39319art. 385art. 397 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy