IV KZ 1/17

Sygn. akt IV KZ 1/17 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz w sprawie S. G. skazanego z art. 280 § 1 w zw. z art. 64 § 1 w zw. z art. 31 § 2 k.k., art. 207 § 1 w zw. z art. 64 § 1 w zw. z art. 31 § 2 k.k., art. 190 § 1 w zw. z art. 31 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2017 r. zażalenia skazanego z dnia 26 września 2016 r. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt IX Ka …/16 o odmowie przywrócenia terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 lipca 2016 r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. i art. 126 § 1 k.p.k. a contrario postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W dniu 26 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w K. ogłosił wyrok w sprawie o sygn. akt IX Ka …/16 dotyczącej oskarżonego S. G. Podczas ogłaszania wyroku nie był obecny oskarżony, który będąc pozbawiony wolności, nie wnosił o doprowadzenie, ani jego ówczesny obrońca z urzędu – adw. R. Ś. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku został złożony przez obrońcę w dniu 1 sierpnia 2016 r. (k. 1423-1424), jednak doszło do opóźnienia w doręczeniu tego wyroku, ze względu na konieczność wysłania akt do Sądu Apelacyjnego w […]. Skazany wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w dniu 12 sierpnia 2016 r. Wskazał, że na ogłoszenie wyroku Sądu odwoławczego nie był 2 dowieziony z Aresztu Śledczego, natomiast został poinformowany, że wyrok będzie mu przesłany pocztą. Nie udzielono mu stosownego pouczenia o obowiązku złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Informacja ta nie została mu również przekazana przez obrońcę. Ponadto wniósł „o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji”. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone (k. 1458-1469). Zarządzeniem upoważnionego sędziego z dnia 26 sierpnia 2016 r. (k. 1445) odmówiono skazanemu przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego. Pismem z dnia 5 września 2016 r. skazany przedstawił dalszą argumentację mającą przemawiać za tym, że nie ponosi winy za uchybienie terminowi i wniósł o „przywrócenie terminu do wniesienia kasacji” (k. 1472-1473). Postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. Sąd Okręgowy w K. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 26 lipca 2016 r. We własnym zażaleniu na to postanowienie skazany podniósł, że Sąd Okręgowy w K. odraczając wydanie wyroku na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. (do dnia 26 lipca 2016 r.) poinformował go, że nie zostanie dowieziony do Sądu na odczytanie wyroku, albowiem zostanie wysłany pocztą. Sąd nie wywiązał się z obowiązku pouczenia o obowiązku złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem w terminie 7 dni od jego wydania, tj. od 26 lipca 2016 r. Sugerując się tą informacją, w ocenie skazanego dawało to podstawy sądzić, że ustawowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia biegnie od chwili doręczenia jego odpisu, a nie ogłoszenia. Skazany otrzymał pocztą odpis wyroku wraz z pouczeniem i się do niego zastosował. Podnosząc powyższe wniósł o „uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie całości uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu zawitego ciąży nie tylko obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie, ale także uprawdopodobnienie, 3 że nastąpiło to z przyczyn od strony niezależnych, tj. przekonywującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw swoich twierdzeń (art. 126 § 1 in princ. k.p.k.). Tak zakreślonej powinności skazany nie sprostał nawet w minimalnym zakresie. Z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 21 lipca 2016 r. (k. 1418) wynika fakt powiadomienia oskarżonego o odroczeniu wydania wyroku do dnia 26 lipca 2016 r.. Z przedmiotowego protokołu, ani z żadnego innego dokumentu sprawy, nie wynika natomiast, jakoby oskarżony, osobiście, ani przez obrońcę, składał wniosek o doprowadzenie na rozprawę, na której nastąpi ogłoszenie wyroku. Twierdzenia S. G., że odmówiono mu doprowadzenia na termin ogłoszenia wyroku, jak również, że poinformowany został, że wyrok zostanie doręczony pocztą, są więc gołosłowne i nie zostały w najmniejszym stopniu uprawdopodobnione. Oskarżony miał świadomość, że na dzień 26 lipca 2016 r. zaplanowane zostało ogłoszenie wyroku w jego sprawie, jednak dobrowolnie zrezygnował ze stawienia się tego dnia na rozprawę apelacyjną, jak również nie podjął żadnych kroków, celem uzyskania informacji o jej przebiegu. Zgodnie z art. 524 § 1 zd. drugie k.p.k. w zw. z art. 422 § 2a k.p.k. (stosowanym w postępowaniu odwoławczym poprzez art. 457 § 2 k.p.k.) dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i – pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok – nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku biegnie od daty doręczenia mu wyroku. Jakkolwiek stosunek obrończy między S. G. a jego obrońcą ustał z chwilą ogłoszenia prawomocnego wyroku (arg. z art. 84 § 2 in princ. k.p.k.), a sam oskarżony pozbawiony wolności nie był na ogłoszeniu obecny, to – jak wykazano powyżej – brak jest przesłanki w postaci „złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok” aby móc, stosownie do ww. przepisów, przyjąć, że początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie był dzień doręczenia wyroku (zob. szerzej w postanowieniu SN z dnia 22 czerwca 2016 r., III KZ 39/16, OSNKW 2016/12/80). S. G. nie podnosił również, jakoby udzielono mu mylnego pouczenia, że bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia 4 bezwzględnie rozpoczyna się z chwilą doręczenia odpisu wyroku. Ponadto, jak wskazano wcześniej, korzystał z pomocy obrońcy z urzędu i wcześniej nie formułował żadnych zastrzeżeń, co do wywiązywania się obrońcy z jego obowiązków. Obrońca zresztą złożył w terminie w imieniu oskarżonego wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego. Jego doręczenie otworzy stronie możliwość wystąpienia z kasacją. Słusznie zatem przyjął Sąd Okręgowy, że zaniechanie wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie nastąpiło w niniejszej sprawie z przyczyn niezależnych od skazanego. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. kc