V KZ 59/22
PostanowienieIzba Karna2023-02-15
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wolności skazanego po wydaniu wyroku, ale przed upływem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, stanowi podstawę do przywrócenia terminu zawitego do złożenia tego wniosku, jeśli obrońca z urzędu nie podjął stosownych działań?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że pozbawienie wolności skazanego po wydaniu wyroku, ale przed upływem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu zawitego. Kluczowe jest wykazanie rzeczywistych i niezależnych od strony powodów uchybienia terminowi. Liczenie na działania obrońcy z urzędu, który nie był zobowiązany do podejmowania czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skazany K. Z. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego. Skazany argumentował, że liczył na działania swojego obrońcy z urzędu, a sam został pozbawiony wolności po wydaniu wyroku. Sąd Apelacyjny odmówił przywrócenia terminu, a skazany złożył zażalenie. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie sądu apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawitego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KZ 59/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie K. Z. skazanego za czyn z art. 204 § 4 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 lutego 2023 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt II AKa 267/20 o odmowie przywrócenia terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Gdańsku, na podstawie art. 126 § 1 k.p.k., nie uwzględnił wniosku K. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 267/20. Na to postanowienie zażalenie złożył skazany wyjaśniając, iż liczył, że jego obrońca z urzędu złoży w jego imieniu wniosek o uzasadnienie, skoro on na sam od 6 lipca 2022 r. pozbawiony jest wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z treścią art. 126 § 1 k.p.k. merytorycznym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej przez stronę jest wykazanie rzeczywistych i jednocześnie niezależnych od strony powodów, które skutkowały uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Przyczyna niezależna od strony w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. to taka, której strona nie mogła w obiektywny sposób przeciwdziałać, tj. ani usunąć, ani zapobiec jej zaistnieniu, dopełniając wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. K. Z. w złożonym przez siebie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego nie wykazał, że uchybienie terminu nastąpiło z powodów od niego niezależnych. Takiej okoliczności z pewnością nie stanowi podnoszony przez niego argument, że liczył na to, że wyznaczony mu obrońca z urzędu, adw. J. N. zabezpieczy jego interesy procesowe i złoży w terminie zawitym przedmiotowy wniosek, a następnie także wywiedzie w jego imieniu kasację. Zauważyć bowiem należy, że umocowanie wyznaczonego z urzędu obrońcy do reprezentowania oskarżonego zobowiązuje tego obrońcę do podejmowania czynności procesowych jedynie do prawomocnego zakończenia postępowania (art. 84 § 2 zdanie pierwsze k.p.k.). Istnieje wprawdzie uprawnienie takiego obrońcy do podejmowania czynności także po uprawomocnieniu się orzeczenia (art. 84 § 1 k.p.k.), jednakże z braku realizacji takich uprawnień nie sposób wywodzić szczególnych konsekwencji procesowych dla skazanego, w szczególności nie ma podstaw by zakładać, że obrońca z urzędu był zobowiązany do podejmowania działań na jego korzyść, a zaniechanie w tym zakresie uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Inicjatywa w zakresie złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem należała do skazanego, który był zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej. Do pozbawienia wolności skazanego doszło 6 lipca 2022 r., a więc później, aniżeli upływał termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego (21 czerwca 2022 r.). W tym stanie rzeczy skazany nie może skutecznie powoływać się na to, że pozbawienie wolności w jakikolwiek sposób ograniczyło jego uprawnienia
3 procesowe, a co za tym idzie obligowało obrońcę z urzędu do podjęcia działań procesowych. Z tych względów nie było podstaw do uwzględnienia zażalenia i dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 35/21 2021-09-03Czy skazanemu należy przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeżeli wniosek ten został złożony przed ogłoszeniem wyroku, a niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od nie…
- III KZ 73/16 2016-11-23Czy skazany pozbawiony wolności, który posiada obrońcę i nie złożył wniosku o doprowadzenie na rozprawę odwoławczą, może skutecznie domagać się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku…
- II KZ 44/23 2023-10-12Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku przez obrońcę, który nie otrzymał od skazanego jednoznacznego polecenia w tej sprawie, może stanowić podstawę do przywrócenia ter…
- IV KZ 1/17 2017-02-10Czy skazany pozbawiony wolności, który nie był obecny na ogłoszeniu wyroku i nie złożył wniosku o doprowadzenie na rozprawę, może skutecznie domagać się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnieni…
- I KZ 10/25 2025-03-25Czy skazanemu, który nie wniósł o doprowadzenie na rozprawę odwoławczą, mimo że był pozbawiony wolności, przysługuje przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeżeli nie był obecny przy…
Powołane przepisy
art. 204 § 4 KKart. 437 § 1 KPKart. 126 § 1 KPKart. 84 § 2art. 84 § 1 KPK§ 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy