II KZ 35/21

Sygn. akt II KZ 35/21 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie M. G. skazanego wyrokiem łącznym po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 września 2021 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt X Ka [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt X Ka [...] na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł : zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przywrócić M. G. termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt X Ka [...]. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy w W. nie uwzględnił wniosku skazanego M. G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt X Ka [...]. 2 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skazany. Wskazał, że został zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej przed Sądem Okręgowym w W., wyznaczonej na dzień 28 kwietnia 2021 r., w związku z czym w dniu następnym, tj. w dniu 29 kwietnia 2021 r. złożył u wychowawcy Zakładu Karnego w K. wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu II instancji. M. G. podał, że nie miał świadomości, że podczas rozprawy w dniu 28 kwietnia 2021 r., wyrok nie zapadł, a jego wydanie zostało odroczone do dnia 11 maja 2021 r. Skarżący oświadczył, że w toku postępowania odwoławczego był reprezentowany przez obrońcę ustanowionego z urzędu, który co prawda uczestniczył w rozprawie w dniu 28 kwietnia 2021 r., ale nie poinformował skazanego o odroczeniu wydania wyroku. Sam skazany, z powodu braku środków finansowych, nie skontaktował się z obrońcą ani z sekretariatem Sądu Okręgowego w celu ustalenia daty wydania wyroku Sądu II instancji oraz jego treści. Podnosząc powyższe, skazany wniósł o uwzględnienie jego zażalenia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skazanego okazało się zasadne. Zgodnie z dyspozycją art. 126 § 1 k.p.k. przywrócenie terminu zawitego może nastąpić, jeżeli łącznie spełnione zostały łącznie następujące warunki: niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, wniosek o przywrócenie zostanie złożony w terminie siedmiu dni od daty ustania przeszkody uniemożliwiającej wykonanie czynności procesowe i strona jednocześnie wykona tę czynność procesową. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że to na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu zawitego ciąży obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie, a także uprawdopodobnienie, że nastąpiło to z przyczyn od niej niezależnych, tj. przekonywującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw swoich twierdzeń (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2019 r.; V KZ 25/19, LEX nr 2699520; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2020 r., IV KZ 49/20, LEX nr 3077338). 3 W ocenie Sądu Najwyższego wszystkie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie, a Sąd Okręgowy w W. błędnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia skazanemu M. G. terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 maja 2021 r. Sąd Okręgowy nie przeanalizował należycie tego, czy zostały spełnione przesłanki z art. 126 k.p.k., skupiając się w zasadzie na ocenie trafności zarządzenia Przewodniczącego X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 maja 2021 r. o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o uzasadnienie. Przywołał treść art. 422 § 1 k.p.k., z którego wynika, że 7 dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku rozpoczyna bieg od daty ogłoszenia wyroku i wyraził zapatrywanie, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia jeszcze przed ogłoszeniem wyroku jest prawnie nieskuteczne. Sąd Okręgowy wskazał, że z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie M. G. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 29 kwietnia 2021 r., a więc zanim zapadł wyrok Sądu Okręgowego w W. o sygn. akt X Ka [...], odmowa przyjęcia wniosku była prawidłowa. Zdaniem Sądu Okręgowego nic nie stało na przeszkodzie, aby skazany przed złożeniem wniosku o uzasadnienie u wychowawcy Z.K. w K. skontaktował się telefonicznie z Sekretariatem X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W. i uzyskał informację o przebiegu rozprawy w dniu 28 kwietnia 2021 r. oraz treści zapadłego wyroku, ewentualnie zaczerpnął ww. informacje od reprezentującego go obrońcy z urzędu, obecnego na terminie rozprawy apelacyjnej w dniu 28 kwietnia 2021 r. Reasumując, Sąd Okręgowy w W. uznał, że zaniedbania skazanego w pozyskaniu ww. informacji nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia mu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu II instancji. Zdaniem Sądu Najwyższego, na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki uzasadniające powzięcie decyzji odmiennej. Po pierwsze, uznać należy, że niedotrzymanie przez skazanego siedmiodniowego terminu przewidzianego w zdaniu drugim art. 524 § 1 k.p.k., nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Skazany wiedząc o terminie rozprawy odwoławczej wyznaczonej na dzień 28 kwietnia 2021 r. oraz uwzględniając charakter sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd odwoławczy (sprawa o wydanie wyroku łącznego) miał 4 prawo oczekiwać, że w ww. dniu zapadnie wyrok. Dochowując staranności, wykazując zainteresowanie rozstrzygnięciem sprawy i działając zgodnie z przekazanym mu pouczeniem, nie czekając na reakcję procesową reprezentującego go obrońcy z urzędu, oraz mając wiedzy o odroczeniu wydania wyroku do dnia 11 maja 2021 r., M. G. złożył osobiście, za pośrednictwem administracji Z.K. w K. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Reprezentujący skazanego na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2021 r. obrońca z urzędu nie poinformował jednak skazanego o zmianie terminu wydania wyroku, a po jego wydaniu nie poinformował go również o treści wyroku ani nie złożył w imieniu skazanego wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Brak jest zatem podstaw, aby skazany ponosił negatywne konsekwencje tego zaniechania, zwłaszcza, że sam poczynił starania o możliwość zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia Sądu II instancji. Po drugie wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7 - dniowego terminu od daty ustania przeszkody. W niniejszej sprawie uznać należy, że datą ustania przeszkody, o której mowa w art. 126 § 1 k.p.k., jest dzień 24 maja 2021 r., kiedy to skazanemu został doręczony odpis zarządzenia Przewodniczącego X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 maja 2021 r. o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o uzasadnienie (k.372). Tymczasem skazany już w dniu następnym – 25 maja 2021 r. złożył u wychowawcy Z. K. w K. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie ulega zatem wątpliwości, że skazany dochował terminu określonego w art. 126 § 1 k.p.k. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i przywrócił skazanemu M. G. termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w W. o sygn. akt X Ka [...]. Z tego względu, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.