I UK 113/18
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-03-28
Skład orzekający: Piotr Prusinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia art. 57b ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, polegającego na błędnym ustaleniu braku przyczyny zewnętrznej zdarzenia powodującego niezdolność do pracy, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli zarzuty dotyczą oceny dowodów i ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zachodziły przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności podstawa skargi nie była oczywiście uzasadniona. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły błędu w ustaleniu stanu faktycznego i ocenie dowodów, a nie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.).Stan faktyczny
Ubezpieczony doznał udaru mózgu w drodze z pracy do domu, co spowodowało całkowitą niezdolność do pracy. Ubezpieczony domagał się renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Sądy niższych instancji oddaliły jego odwołanie, uznając, że nie wykazał on istnienia przyczyny zewnętrznej zdarzenia, co jest warunkiem zakwalifikowania go jako wypadku przy pracy. Ubezpieczony złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 57b ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 113/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z odwołania B. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy i rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 marca 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt III AUa […], I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, II. przyznaje adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa - Kasa Sądu Apelacyjnego w […] 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym, powiększone o stawkę podatku od towarów i usług. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 września 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] i oddalił apelację B. N. wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 kwietnia 2016 r., w który oddalono odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do renty z ogólnego stanu zdrowia i renty z tytułu wypadku w drodze z pracy.
2 Sąd drugiej instancji podkreślił, że w sprawie sporne było to, czy niezdolność do pracy skarżącego była spowodowana nagłym zdarzeniem wywołanym przyczyną zewnętrzną, o której mowa w art. 57b ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na ubezpieczonym. W sprawie niesporne było, że skarżący w dniu 1 czerwca 2011 r. wracając do domu z pracy doznał udaru krwotocznego mózgu, przy stwierdzonym nadciśnieniu tętniczym. Na skutek udaru wystąpił u skarżącego głęboki niedowład połowiczny lewostronny powodujący całkowitą niezdolność do pracy. Z pewnością udar mózgu jest zdarzeniem nagłym, to jednak do zakwalifikowania takiego zdarzenia za wypadek przy pracy, czy też wypadek w drodze z pracy do domu, niezbędne jest wykazanie istnienia przyczyny zewnętrznej, a skarżący takiej nie wskazał. Skarga kasacyjna wnioskodawcy zarzuca wyrokowi Sądu drugiej instancji naruszenie art. 57b ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez uznanie, iż skarżący nie wykazał istnienia przyczyny zewnętrznej, która to wywołała zdarzenie powodujące niezdolność do pracy i w efekcie uniemożliwiła zakwalifikowanie zdarzenia jako wypadek z pracy do domu w sytuacji, w której Sąd przyznał okoliczności zdarzenia na podstawie domniemań nie stwierdzonych żadnym wiarygodnym dowodem, a ponadto zebrany materiał dowodowy jednoznacznie nie wykluczał, iż zdarzenie wywołane było przyczyną zewnętrzną. W ocenie ubezpieczonego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnione jest tym, że w toku postępowania przed Sądami obydwu instancji nie doszło do rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania czy wypadek skarżącego w drodze z pracy do domu był spowodowany przyczyną zewnętrzną, istotną do ustalenia prawa skarżącego do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wyniku wypadku z pracy do domu. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki do przyznania skarżącemu renty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania.
3 W sprawie nie zachodzą przesłanki opisane w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności nie można uznać, że skarga, a zatem jej podstawa jest oczywiście uzasadniona. W ocenie ubezpieczonego naruszenie przepisu prawa materialnego miało nastąpić przez „uznanie przez Sąd, iż skarżący nie wykazał istnienia przyczyny zewnętrznej”. Mając na uwadze art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. trzeba podkreślić, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Z opisu czynu nie można wywieść, że zdaniem skarżącego Sąd błędnie rozumie przepis, a jego interpretacja prowadzi do odmiennych wniosków. Oznacza to, że owe „uznanie” ma świadczyć o niewłaściwym zastosowaniu art. 57b ust. 1 ustawy emerytalnej. Wadliwość ta sprowadza się jednak do błędu w subsumcji, a więc niewłaściwym podciągnięciu konkretnego stanu faktycznego pod abstrakcyjny wzorzec normatywny. Aby zbadać czy tego rodzaju błąd wystąpił trzeba znać stan faktyczny i model prawny. Sąd drugiej instancji uznał, że dowody przeprowadzone w sprawie nie świadczą o zaistnieniu przyczyny zewnętrznej, która oddziaływała na wnioskodawcę. Znaczy to tyle, że Sąd ten nie ustalił jej istnienia. W ocenie skarżącego nie można wykluczyć, że czynnik ten miał miejsca. Rozbieżność zdań nie dotyczy zatem subsumcji prawnej, ale etapu ustalania aktów, które mają być miarodajne do jej przeprowadzenia. Rzecz w tym, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenie faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). W rezultacie, nie można twierdzić, że naruszenie art. 57b ust. 1 ustawy emerytalnej w sposób opisany w skardze kasacyjnej świadczy o oczywistej zasadności tej podstawy. Dlatego orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I UK 399/14 2015-05-19Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania p…
- I UK 261/17 2018-04-12Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów i ustale…
- I UK 470/16 2017-07-20Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, może zostać przyjęta do rozpoznan…
- I USK 520/23 2025-04-09Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu apelacyjnego oddalającego apelację ubezpieczonego od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i…
- I USK 287/21 2021-12-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, oparta na zarzutach dotyczących sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny opinii biegłych, może zostać przyjęta do rozpoznania…
Powołane przepisy
art. 57b ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy