IV KO 92/16
Izba Karna2017-01-20
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z relacjami rodzinnymi obrońcy oskarżonego z sędziami, konflikt osobisty między oskarżycielem posiłkowym a obrońcą, oraz zainteresowanie społeczne sprawą uzasadniają przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazane przez Sąd Okręgowy nie uzasadniają przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Wskazano, że relacje rodzinne obrońcy z sędziami, którzy przeszli w stan spoczynku lub nie orzekali w danej sprawie, nie wpływają na dobro wymiaru sprawiedliwości. Podobnie, konflikt między oskarżycielem posiłkowym a obrońcą oraz zainteresowanie społeczne sprawą, zwłaszcza gdy dotyczy ona organów samorządowych, nie stanowią wystarczających przesłanek do zastosowania tej wyjątkowej instytucji prawnej.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku podano relacje rodzinne obrońcy oskarżonego z sędziami Sądu Rejonowego w W. i Sądu Okręgowego w K., konflikt osobisty między oskarżycielem posiłkowym a obrońcą, a także duże zainteresowanie społeczne sprawą ze względu na jej przedmiot (dotyczącą burmistrza i radnego). Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 92/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie J. C. oskarżonego o przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2017 r., wniosku Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 listopada 2016 r. o przekazanie sprawy o sygn. akt IV Ka …/16 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w K., Wydziału Karnego – Odwoławczego, wpłynęła w układzie apelacyjnym sprawa J. C., oskarżonego z art. 190 § 1 k.k. Sąd Okręgowy składając wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. powołał się na to, że matka obrońcy oskarżonego to Przewodnicząca Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w W., w którym to sądzie zapadł zaskarżony wyrok, ojciec obrońcy oskarżonego to były Przewodniczący i sędzia Wydziału Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w K., oskarżyciel posiłkowy, który wniósł apelację pozostaje „w konflikcie osobistym i majątkowym” z obrońcą oskarżonego, zaś sprawa budzi „gorące emocje społeczne”, gdyż dotyczy aktualnego Burmistrza Miasta W. i Radnego tegoż miasta. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu Okręgowego w K., usprawiedliwiały zwrócenie się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że wyjątkowość instytucji określonej w art. 37 k.p.k. nie oznacza, iż na określone w tym przepisie pojęcie ,,dobra wymiaru sprawiedliwości” składają się wyłącznie okoliczności o charakterze zobiektywizowanym. W szczególnych wypadkach chodzić tutaj może również o okoliczności subiektywne, związane - między innymi - z odbiorem społecznym i stanowiskiem strony, opartym na wskazanych przez nią i istniejących w rzeczywistości przesłankach, które mogą powodować jej przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym wedle przepisów ogólnych. W realiach niniejszej sprawy nie istnieją obiektywne okoliczności mogące uzasadnić przekazanie sprawy w trybie właściwości delegacyjnej innemu sądowi, co trafnie podkreśla sam Sąd Okręgowy. Nie ma także podstaw, aby uznać, że z subiektywnej perspektywy autora apelacji powinny zachodzić wątpliwości co do tego, czy w Sądzie Okręgowym w K. są warunki do rzetelnego rozpoznania wniesionego środka odwoławczego. Podkreślić przede wszystkim należy, że konieczność przekazania sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości badać trzeba w relacji do sytuacji związanej z rozpoznaniem apelacji przez Sąd Okręgowy w K., nie zaś w relacji do czynności Sądu Rejonowego w W., który wydał w tej sprawie wyrok będący przedmiotem zaskarżenia. To więc, że matka obrońcy oskarżonego jest Przewodniczącą Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w W., zaś okresowo orzekała na delegacjach w Sądzie Okręgowym (nie jest jednak sędzią tego sądu) w żadnym razie nie może być postrzegane jako okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Jak wynika z wniosku Sądu Okręgowego w K. z 14 listopada 2016 r., ojciec obrońcy oskarżonego to były przewodniczący wydziału i sędzia wydziału Sądu Okręgowego w K., do którego wpłynęła niniejsza sprawa w układzie odwoławczym. Okoliczność ta została zweryfikowana w trybie art. 97 k.p.k. przez Sąd Najwyższy. Jak wynika z poczynionych ustaleń SSO A. A. z dniem 1 listopada 2016 r. przeszedł w stan spoczynku. W dniu, w którym apelacja wpłynęła do Sądu Okręgowego w K. ojciec
3 obrońcy oskarżonego był więc czynnym sędzią i przewodniczącym Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K., ale nawet wówczas sędzia tego sądu, któremu przydzielono sprawę do apelacyjnego rozpoznania nie widział przeszkód, aby ją rozstrzygnąć (k. 338). W oczywisty więc sposób obecna sytuacja, w której ojciec obrońcy oskarżonego nie jest już czynnym sędzią w Sądzie Okręgowym w K. „nie wpisuje” się w treść art. 37 k.p.k. W żadnym też razie sygnalizowana przez Sąd Okręgowy „konfliktowa sytuacja” istniejąca między oskarżycielem posiłkowym a obrońcą oskarżonego nie może uzasadniać przekazania sprawy innemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k., skoro oskarżony korzysta z obrońcy z wyboru i przekazanie sprawy innemu Sądowi Okręgowemu nie spowoduje przecież samo w sobie zmiany obrońcy. Podobnie fakt, że sprawa budzi „gorące emocje społeczne”, gdyż „dotyczy aktualnego Burmistrza Miasta W. i Radnego tegoż miasta” nie może – uwzględniając wyjątkowy charakter regulacji art. 37 k.p.k. oraz to, że z wnioskiem o przekazanie sprawy zwraca się Sąd Okręgowy w K., nie zaś Sąd Rejonowy w W. – uzasadniać podjęcia decyzji w trybie art. 37 k.p.k. Na zakończenie należy jeszcze wskazać, że rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2014 r. (IV Ko 42/14), wydane w trybie art. 37 k.p.k., na które powołuje się oskarżyciel posiłkowy, w żadnym razie nie może – w aktualnym stanie faktycznym niniejszej sprawy – stanowić argumentu za przekazaniem jej do rozpoznania innemu sądowi. Sam Sąd Najwyższy zresztą wyraźnie w powyższym postanowieniu wskazał, że tamtejsza sprawa „została przekazana innemu sądowi równorzędnemu w drodze szczególnego wyjątku” i nie ma podstaw aby odnosić decyzję podjętą w sprawie IV Ko 42/14 do innych postępowań „z udziałem tego samego obrońcy”. Z powyższych względów orzeczono jak na wstępie. kc
Powiązane orzeczenia
- V KO 13/21 2021-03-09Czy okoliczności wskazujące na bliskie relacje osobiste między oskarżonym a prokuratorem, a także zainteresowanie sprawą ze strony pracowników sądu i społeczności lokalnej, uzasadniają przekazanie sprawy karnej innemu są…
- II KO 19/23 2023-05-09Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, motywowany dobrem wymiaru sprawiedliwości z powodu stanu zdrowia oskarżyciela posiłkowego, spełnia przesłanki określone w art. 37 k.p.k.?
- IV KO 172/21 2022-02-16Czy okoliczności wskazujące na próby szantażu procesowego przez jednego z oskarżonych, jego powiązania zawodowe oraz potencjalne kontakty rodzinne z biegłymi, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze…
- V KO 12/18 2018-03-06Czy okoliczności sprawy, w tym relacje pokrzywdzonej i świadków z sędziami sądu miejscowo właściwego, uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony d…
- V KO 65/24 2024-09-18Czy relacja rodzinna pokrzywdzonego z jednym z sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, przy braku jego formalnego przystąpienia do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego, stanowi wystarczającą podstawę do p…
Powołane przepisy
art. 190 § 1 KKart. 37 KPKart. 97 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy