II CZ 59/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-07-20
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Anna Owczarek, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne oznaczenie środka zaskarżenia (zażalenie zamiast apelacji) przez profesjonalnego pełnomocnika, w sytuacji gdy treść pisma pozwala na ustalenie jego merytorycznej zasadności, stanowi przeszkodę do nadania mu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rygoryzm w kwalifikowaniu środków zaskarżenia nie jest uzasadniony w odniesieniu do zwykłych środków odwoławczych, w przeciwieństwie do skarg kasacyjnych. Mylne oznaczenie pisma procesowego, np. nazwanie zażalenia apelacją, nie powinno stanowić przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie, jeśli treść pisma pozwala na ustalenie jego merytorycznej zasadności. Przepis art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. ma zastosowanie również do pism wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników.Stan faktyczny
Wnioskodawcy wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o zasiedzeniu. Sąd pierwszej instancji oddalił tę skargę. Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na to postanowienie. Sąd drugiej instancji odrzucił zażalenie, uznając, że właściwym środkiem zaskarżenia była apelacja. Wnioskodawcy zaskarżyli postanowienie o odrzuceniu zażalenia zażaleniem do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, uznając zażalenie wnioskodawców za uzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 59/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Owczarek SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku B. K. i J. K. przy uczestnictwie C. P. i in. , o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 maja 2009 r. wydanym w sprawie I Ns …. o zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2012 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 9 grudnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Sąd drugiej instancji postanowieniem z dnia 9 grudnia 2011 r. odrzucił zażalenie wnioskodawców wniesione na postanowienie Sądu Rejonowego
2 oddalające skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia. W ocenie Sądu odwoławczego, prawidłowym środkiem zaskarżenia, zgodnie z art. 518 zd. pierwsze k.p.c., służącym na postanowienie oddalające skargę o wznowienie postępowania nieprocesowego o stwierdzenie zasiedzenia, była apelacja, a nie zażalenie. W sytuacji wniesienia przez adwokata środka odwoławczego przyobleczonego w inną formę niż właściwa mamy do czynienia z dokonaniem innej czynności procesowej, a nie z mylnym oznaczeniem pisma procesowego, stwierdził Sąd odwoławczy. Postanowienie odrzucając zażalenie zaskarżyli w całości zażaleniem wnioskodawcy, przyznając, że wniesiony przez nich środek zaskarżenia był w istocie apelacją, chociaż „ubraną’” w złą formę procesową, ponieważ zawarto w treści tego pisma zarzuty merytoryczne i wnioski o uchylenie bądź zmianę postanowienia. Zdaniem żalących, tak daleki rygoryzm jest uzasadniony w odniesieniu do skargi kasacyjnej ze względu na potrzebę ochrony interesu publicznego, ale nie w odniesieniu do zwykłych środków odwoławczych. Ponadto brak jest podstaw do wyłączania stosowania art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało pozytywnie przesądzić o dopuszczalności wniesionego do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie Sądu drugiej instancji odrzucające zażalenie wnioskodawców. Przepis art. 3941 § 2 k.p.c. ogranicza bowiem dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia Sądu drugiej instancji, ale wydane w wyniku rozpoznania przez Sąd odwoławczy zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Tymczasem wydanie postanowienia Sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie jako niedopuszczalne nie może być utożsamiane z wydaniem postanowienia po rozpoznaniu zażalenia w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., ponieważ rozpoznanie zażalenia polega na dokonaniu merytorycznej oceny jego zasadności wyrażonej w formie właściwej decyzji jurysdykcyjnej. Takiego charakteru nie ma natomiast postanowienie odrzucające zażalenie, ponieważ
3 wskutek uznania przez Sąd jego niedopuszczalności nie podlegało ono rozpoznaniu przez ten Sąd. Rozpoznania zażalenia nie można bowiem utożsamiać z dokonaniem formalnej oceny dopuszczalności tego środka zaskarżenia. Dokonując merytorycznej oceny zażalenia wnioskodawców należało uznać je za uzasadnione. Rygoryzm w kwalifikowaniu środków zaskarżenia musi niewątpliwie odnosić się do wnoszenia skarg kasacyjnych, a to z powodu funkcji tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, którą jest przede wszystkim ochrona interesu publicznego i zapewnienie stabilności orzecznictwa. Natomiast taki stopień procesowego rygoryzmu nie jest uzasadniony w odniesieniu do zwykłych środków zaskarżenia. Skład orzekający w niniejszej sprawie skłania się do aprobaty wyrażonego w judykaturze poglądu, że zgodnie z art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. mylne oznaczenie pisma procesowego (nazwanego zażaleniem zamiast apelacją) nie stanowi przeszkody do nadania temu pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Przytoczony przepis nie zawiera również zastrzeżenia, że nie dotyczy on pism wnoszonych m.in. przez adwokatów lub radców prawnych, co oznacza że ma on także do tychże pełnomocników zastosowanie. Nie zwalnia to oczywiście z obowiązku zbudowania przez profesjonalnego pełnomocnika środka odwoławczego w taki sposób, ażeby Sąd mógł bez trudu ustalić m.in. określony w nim zakres zaskarżenia, dokonując tego ustalenia również na podstawie analizy treści wniesionego w sprawie środka odwoławczego (postanowienie SN z dnia 28 czerwca 2007 r., IV CZ 40/07, niepubl.; postanowienie SN z dnia 30 listopada 2006 r., I CZ 88/06, niepubl.). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 52/15 2015-07-23Czy sąd może samodzielnie zmienić kwalifikację środka odwoławczego wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika wbrew jego oznaczeniu i treści, jeśli nie jest to oczywista niedokładność?
- V CZ 85/06 2006-11-17Czy błędne oznaczenie przez profesjonalnego pełnomocnika pisma procesowego jako apelacji zamiast sprzeciwu od wyroku zaocznego może być uznane za oczywistą omyłkę, która nie pociąga za sobą negatywnych skutków procesowyc…
- II CZ 101/17 2018-02-02Czy oczywista niedokładność pisma procesowego, polegająca na błędnym określeniu środka odwoławczego jako 'zażalenia' zamiast 'apelacji', stanowi przeszkodę do nadania mu właściwego biegu, nawet jeśli zostało sporządzone…
- III CZ 151/23 2023-12-21Czy błędne oznaczenie środka zaskarżenia jako „zażalenie” zamiast „apelacja” stanowi przeszkodę do nadania mu właściwego biegu, jeśli spełnia on wymagania konstrukcyjne apelacji?
- III CZP 2/17 2017-05-24Czy oczywista niedokładność pisma procesowego, polegająca na błędnym oznaczeniu go jako 'zażalenie' zamiast 'apelacja', stanowi przeszkodę do nadania mu właściwego biegu, zwłaszcza gdy zostało sporządzone przez zawodoweg…
Powołane przepisy
art. 518art. 130 § 1art. 3941 § 2 KPCart. 39816 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy