III KO 81/24

Izba Karna2024-07-09

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez skazanego, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., jeśli nie zawiera argumentacji uzasadniającej wznowienie postępowania w świetle przepisów art. 540-540b k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego, złożonego przez skazanego, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Oczywista bezzasadność może wynikać z braku wskazania podstaw wznowienia przewidzianych w ustawie lub z ograniczenia się do postulowania kolejnej kontroli odwoławczej. Wniosek skazanego nie zawierał argumentacji uzasadniającej wznowienie postępowania w świetle przepisów art. 540-540b k.p.k.
Stan faktyczny
Skazany J.B. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, argumentując, że w zdarzeniu brała udział jego konkubina, a sprawa powinna zostać zakwalifikowana jako pobicie z użyciem narzędzia. Skazany podniósł również zarzut udziału „neosędziego” i rodziny denata w wydaniu orzeczenia. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 81/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie z wniosku J. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Koszalinie, sygn. akt II K 21/16, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II AKa 149/16, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął osobisty wniosek J.B. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Koszalinie, sygn. akt. II K 21/16, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II AKa 149/16. Skazany podniósł, że w zdarzeniu brała udział jego konkubina, którą w procesie chronił, a z uwagi na okoliczności zdarzenia sprawa powinna zostać zakwalifikowana jako pobicie z użyciem narzędzia. Nadto, skazany dodał, że w wydaniu orzeczenia brała udział „neosędzia” i rodzina denata. Sąd Najwyższy zważył co następuje. III KO 81/24 2 Na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia wniosku, bez wzywania skazanego do usunięcia jego braków formalnych i bez próby ich usunięcia poprzez wyznaczenie obrońcy z urzędu. Wymieniony na wstępie przepis nakazuje podjęcie takiej decyzji procesowej wtedy, gdy z treści wniosku niepochodzącego od podmiotu fachowego wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247) od dnia 1 lipca 2015 r. powstał obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania – z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Ustawodawca w treści art. 545 § 3 k.p.k. określił, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pismo skazanego nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 – 3 k.p.k. III KO 81/24 3 Przytoczona przez J. B. argumentacja nie zawiera się w katalogu podstaw wymienionych w art. 540a § 1 pkt 2 lit. a i b k.p.k., a także nie sygnalizuje konieczności podjęcia działania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). Niejako na marginesie wskazać należy, że sprawa skazanego była rozpoznawana przed dniem 8 grudnia 2017 r., a zatem orzekający w tej sprawie sędziowie byli powoływani według wówczas obowiązujących przepisów, a nie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw. Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi bowiem wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (zob. uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, a także postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, i z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21). Nie dostrzegając także, aby zachodziły inne okoliczności, które mogłyby zadecydować o uwzględnieniu wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy uznał, że jest on bezzasadny w stopniu oczywistym i w trybie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić jego przyjęcia. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 540 § 1art. 540a § 1 pkt 2art. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 3§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy