I KO 38/23

Izba Karna2023-06-28

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania karnego, który nie zawiera argumentacji uzasadniającej wznowienie postępowania na podstawie przepisów art. 540-540b k.p.k., może zostać uznany za oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Stwierdzono, że wniosek nie zawierał argumentacji pozwalającej na ustalenie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania zgodnie z art. 540-540b k.p.k. Oczywista bezzasadność wniosku może wynikać z braku wskazania podstaw wznowienia przewidzianych w ustawie lub z ograniczenia się do postulowania kolejnej kontroli odwoławczej.
Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego R. I. o wznowienie postępowania karnego oraz o wstrzymanie wykonania wyroku. Skazany argumentował, że podstawę merytoryczną wniosku stanowi prawo obowiązujące w Polsce z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek w przedmiocie jego przyjęcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 38/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie z wniosku R. I. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 czerwca 2023 r. na posiedzeniu w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Poznaniu, sygn. akt III K 239/09, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa 140/15, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął kolejny osobisty wniosek R. I. o wznowienie postępowania oraz o wstrzymanie wykonania wyroku w sprawie III K 239/09 Sądu Okręgowego w Poznaniu, wydanego w dniu 2 lutego 2015 r. Skazany podniósł, że podstawę merytoryczną wniosku stanowi prawo obowiązujące w Polsce z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia wniosku, bez wzywania skazanego do usunięcia jego braków formalnych i bez próby ich usunięcia poprzez wyznaczenie obrońcy z urzędu. Wymieniony na wstępie przepis I KO 38/23 2 nakazuje podjęcie takiej decyzji wtedy, gdy z treści wniosku niepochodzącego od podmiotu fachowego wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247) od dnia 1 lipca 2015 r. powstał obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania – z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Ustawodawca w treści art. 545 § 3 k.p.k. określił, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pismo skazanego nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 – 3 k.p.k. Przytoczona przez skazanego argumentacja nie zawiera się w katalogu podstaw wymienionych w art. 540a § 1 pkt 2 lit. a i b k.p.k., a także nie sygnalizuje konieczności podjęcia działania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). Niejako na I KO 38/23 3 marginesie, wskazać należy, że takich okoliczności nie dopatrzyły się także poprzednio orzekające składy Sądu Najwyższego, które kilkakrotnie rozpoznawały wnioski skazanego (m. in. sprawy V KO 16/20, V KO 131/20, V KO 43/21, I KO 19/22, I KO 57/22) Nie dostrzegając także, aby zachodziły inne okoliczności, które mogłyby zadecydować o uwzględnieniu wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy uznał, że jest on bezzasadny w stopniu oczywistym i w trybie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić jego przyjęcia. Wobec uznania wniosku skazanego za bezzasadny w stopniu oczywistym, bezprzedmiotowe okazało się rozpoznanie wniosku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania orzeczenia. [JML] [ms] I KO 38/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 540 § 1art. 540a § 1 pkt 2art. 532 § 1 KPK§ 3§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy