IV KK 52/17
WyrokIzba Karna2017-03-21
Skład orzekający: Michał Laskowski, Henryk Gradzik, Przemysław Kalinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną i zakazu zbliżania się do niej, bez określenia okresu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną oraz zakazu zbliżania się do niej, bez wskazania okresu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. Przepis ten obliguje do orzekania takich zakazów na okres od roku do lat 15. Brak oznaczenia terminu obowiązywania zakazu sprawia, że jest on niezgodny z prawem i podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M. P. za popełnienie czynu z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W ramach orzeczonych środków karnych zastosowano zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną oraz zakaz zbliżania się do niej. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego, zarzucając wyrokowi rażące naruszenie prawa materialnego poprzez nieokreślenie okresu obowiązywania tych zakazów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środków karnych i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 52/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Henryk Gradzik (sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski Protokolant Anna Kowal w sprawie M. P. skazanego z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 marca 2017 r., bez udziału stron, kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt IX K (...) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej środków karnych określonych w pkt 4 i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE M. P. został oskarżony o to, że w dniu 26 listopada 2015 r. w B. poprzez zadawanie uderzeń rękoma, nogami i kulą rehabilitacyjną po całym ciele K. M., w celu zmuszenia jej do zwrotu zabranych pieniędzy w kwocie 600 zł, spowodował u pokrzywdzonej obrażenia ciała w postaci stłuczenia klatki piersiowej, rany ciętej
2 głowy, stłuczenia z krwiakiem okolicy czołowej lewej i stłuczenia brzucha, które to obrażenia ciała naruszyły czynności narządów jej ciała na okres powyżej siedmiu dni, tj. o popełnienie czynu z art. 191 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt IX K (...), M. P. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za ten czyn wymierzono mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnych kontrolowanych prac na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczono mu na poczet orzeczonej kary okres zatrzymania w sprawie. Na podstawie art. 46 § 2 k.k. zasądzono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej nawiązkę w kwocie 500 zł. Na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną K. M. osobiście, korespondencyjnie, telefonicznie i przez internet oraz zakaz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 100 metrów. Wyrokiem powyższym rozstrzygnięto ponadto w przedmiocie kosztów sądowych oraz dowodów rzeczowych. Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się 27 października 2016 r. Na podstawie art. 521§1 kpk Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść M. P., w części dotyczącej orzeczenia o karze w zakresie rozstrzygnięcia o środkach karnych, zawartego w pkt 4 części dyspozytywnej tego orzeczenia. Zarzucił wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu wobec M. P. środków karnych w postaci: zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną osobiście, korespondencyjnie, telefonicznie i przez internet oraz zakazu zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 100 metrów – bez wskazania okresu obowiązywania tych zakazów, podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. obliguje do ich orzeczenia na okres od roku do lat 15.
3 Konkludując, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, dlatego podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Zarzut, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącej i wywierającej istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazy art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k jest trafny. Wszak w myśl art. 43 § 1 k.k., zakazy wymienione w art. 39 pkt 2-2b i 3 k.p.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy, na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzekł wobec M. P. zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną K. M. osobiście, korespondencyjnie, telefonicznie i przez internet oraz zakaz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 100 metrów (pkt 4 części dyspozytywnej wyroku), to powinien był uwzględnić treść wskazanych wyżej przepisów i określić czasokres obowiązywania orzeczonego zakazu. Przeoczenie ustawowego wymogu określenia czasu trwania zakazu wymienionego w art. 39 pkt 2b k.k. (zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu) uznać należało za rażące uchybienie przepisom prawa karnego materialnego wskazanym w petitum skargi, a w konsekwencji – uwzględnić zawarty w kasacji wniosek. W orzecznictwie przyjmuje się, że wnioskowanie w środku zaskarżenia o wprowadzenie do orzeczenia określenia terminu środka karnego w sytuacji, gdy w wyroku nie został on podany, oznacza, że środek ten jest złożony na korzyść oskarżonego. Brak bowiem oznaczenia terminu zakazu sprawiałby, że obowiązywałby on bez ograniczenia czasowego, zwłaszcza że w postępowaniu wykonawczym usunięcie tego uchybienia nie byłoby możliwe (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14.10.2014r., III KK 124/14, Lex nr 1523391i z dnia 30 marca 2015 r., II KK 75/15, Lex 1659231).
4 Z tych też przyczyn uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania było konieczne. r.g.
Powiązane orzeczenia
- II KK 620/23 2024-04-25Czy orzeczenie środka karnego zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną bez określenia czasu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 230/18 2018-07-05Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania się do pokrzywdzonej, bez wskazania okresu jego obowiązywania, stanowi rażącą obrazę prawa materialnego?
- I KK 178/24 2024-07-23Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych, bez wskazania okresu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- II KK 328/24 2024-10-16Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną, bez określenia jego okresu obowiązywania, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 50/26 2026-03-11Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonego, bez wskazania okresu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które uzasadnia uchylenie wyroku w ty…
Powołane przepisy
art. 191 § 2 KKart. 157 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 191 § 1 KKart. 63 § 1 KKart. 46 § 2 KKart. 41a § 1 KKart. 521§1 kpkart. 43 § 1 KKart. 39 pkt 2art. 535 § 5 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy