II KK 257/04
WyrokIzba Karna2005-06-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym art. 5 § 2 k.p.k., może być podstawą kasacji, jeśli w istocie zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd odwoławczy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna, ponieważ podniesione zarzuty rażącej obrazy prawa procesowego w istocie zmierzały do zakwestionowania ustaleń faktycznych, a nie do wykazania wadliwości proceduralnych. Instancja kasacyjna nie może badać ustaleń faktycznych pod pozorem rozpoznania zarzutu obrazy prawa procesowego. Różne wersje wydarzeń wynikające z materiału dowodowego nie są równoznaczne z istnieniem niedających się usunąć wątpliwości w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.k., a sąd jest zobowiązany do dokonania ustaleń na podstawie swobodnej oceny dowodów.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, skazujący oskarżonego za rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. obrazę art. 5 § 2 k.p.k. przez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Sąd Najwyższy rozpoznał kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Z DNIA 16 CZERWCA 2005 R. II KK 257/04 Wynikające z materiału dowodowego sprawy różne wersje wydarzeń nie są równoznaczne z istnieniem niedających się usunąć wątpliwości w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.k., bo w takim wypadku sąd orzekający zobowią-zany jest do dokonania ustaleń na podstawie swobodnej oceny dowodów i dopiero wówczas, gdy wątpliwości nie zostaną usunięte, to należy tłuma-czyć je na korzyść oskarżonego. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie: SN Z. Stefaniak (sprawozdawca), SA (del. do SN) M. Gierszon. Prokurator Prokuratury Krajowej: M. Zawadzka. Sąd Najwyższy w sprawie Adriana B., oskarżonego z art. 280 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyj-nego w B. z dnia 10 lutego 2004 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 września 2003 r., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną (...). U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w B. z dnia10 lutego 2004 r., utrzyma-no w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 września 2003 r.,
2 uznając oskarżonego Adriana B. za winnego tego, że wspólnie i w poro-zumieniu z Pawłem J., Pawłem F. i Wojciechem B. dokonali rozboju na osobie Leszka M. w ten sposób, że posługując się nożem oraz używając przemocy poprzez kopanie po całym ciele zabrali w celu przywłaszczenia kamizelkę wraz z dowodem osobistym i prawem jazdy, zegarek marki „Ca-sio”, płytę kompaktową i pieniądze w kwocie 10 zł, o łącznej wartości 180 zł na szkodę tego pokrzywdzonego, tj. czynu z art. 280 § 2 k.k., a którym to prawomocnie skazany o został na karę 3 lat pozbawienia wolności. Od tego prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca skazanego i zarzucił „rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia a mianowicie obrazę podstawowych przepisów prawa procesowego: - art. 5 § 2 k.p.k. – przez rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpli-wości odnośnie ilości i personaliów napastników atakujących pokrzyw-dzonego Leszka ,M. a także sposobu zachowania oskarżonego Adriana B. podczas przedmiotowego zdarzenia, na niekorzyść oskarżonego Ad-riana B. zamiast na jego korzyść, - art. 7 k.p.k. oraz art. 4 i 410 k.p.k. – przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażającej się w wybiórczym i dowolnym dopasowaniu dowodów na potwierdzenie przyjętej przez sąd wersji zdarzeń opierają-cej się wyłącznie na rozbieżnych zeznaniach Jacka S., wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowe-go, bez logicznego uzasadnienia przyjętej wersji oraz z pominięciem przy ustaleniu podstawy faktycznej wyroku depozycji świadka Emila R., zeznającego na istotne okoliczności, jasno potwierdzające niewinność oskarżonego Adriana B., - art. 457 § 2 k.p.k. – przez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego do zarzutów i wniosków zawartych w skardze ape-lacyjnej obrońcy Adriana B.,
3 i dlatego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w B. oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 września 2003 r. i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania są-dowi pierwszej instancji, ewentualnie na zasadzie art. 537 § 2 in fine k.p.k. o uniewinnienie oskarżonego Adriana B., bez przekazywania sprawy wła-ściwemu sądowi. Rozpoznając niniejszą kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego Adriana B. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 2 k.p.k., i jako taka została oddalona. Podniesione przez obrońcę zarzuty rażącej obrazy prawa proceso-wego (będące powtórzeniem zarzutów apelacyjnych) w istocie nie dotyczą prawidłowego pojmowania i stosowania prawa przez sądy orzekające, lecz zmierzają wprost i wyłącznie do zakwestionowania ustaleń faktycznych. Skarżący werbalnie wskazuje sąd odwoławczy jako adresata zarzutów, lecz z treści jego wywodów jednoznacznie wynika, że przeciwstawia on własną ocenę materiału dowodowego ocenie dokonanej przez sąd pierw-szej instancji. Jednocześnie pomija całkowicie argumentację zawartą w uzasadnieniu sądu odwoławczego, sugerując przy tym, że argumentacja sądu apelacyjnego sprowadza się do jednego ogólnikowego twierdzenia, iż przeprowadzona przez sąd orzekający ocena dowodów była zgodna z wy-mogami art. 7 k.p.k., a co jest oczywiście nieprawdą. Wnoszący kasację nie wykazał istnienia usterek proceduralnych, które mogły zakłócić proces prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, jak również wad w ocenie kon-kretnych dowodów, które powodowały przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów. Ogólnikowe twierdzenie typu „wybiórczego dopasowywa-nia dowodów”, czy też „że ocena dowodów dokonana została wbrew zasa-dom prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życio-wego, bez logicznego uzasadnienia wersji” nie spełniają wymogów okre-ślonych w art. 526 § 1 k.p.k.. Ponadto instancja kasacyjna nie może pod
4 pozorem rozpoznania zarzutu „rażącego naruszenia prawa mającego istot-ny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie obrazy podstawowych przepi-sów prawa procesowego” badać ustaleń faktycznych zaskarżonego wyro-ku. Skarżący zapomniał zapewne o tym, że rolą Sądu Apelacyjnego w B., jako sądu odwoławczego, było skontrolowanie dokonanej przez sąd pierw-szej instancji oceny dowodów z punktu widzenia kryteriów określonych w art. 7 k.p.k., i z tej powinności organ ten wywiązał się należycie. Wskazał motywy swego stanowiska w szczegółowych i stosunkowo obszernych wywodach, a ponadto podał dlaczego uznał zarzuty i wnioski apelacji za niezasadne. Stąd oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. Wytknięcie przez skarżącego sądowi odwoławczemu, że nie doko-nał własnej, innej niż uczynił to sąd pierwszej instancji, a korzystnej dla oskarżonego oceny wiarygodności wyjaśnień Adriana B. oraz zeznań świadka Emila R. i przez to naruszył art. 457 k.p.k., jest nieporozumieniem i dobitnie świadczy o niezrozumieniu przez skarżącego roli instancji kontrol-nej. Jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k., to po raz kolejny wyja-śnić należy, że nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k. podnosząc wątpliwości strony, co do treści ustaleń faktycznych lub co do sposobu interpretacji prawa, bowiem dla oceny, czy nie została naruszona zasada in dubio pro reo istotne jest jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął te wątpliwości na niekorzyść oskarżonego. Jeżeli z materiału dowodowego sprawy wynikają różne wersje wydarzeń, to nie jest to równoznaczne z ist-nieniem niedających się usunąć wątpliwości w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.k., bo w takim wypadku sąd orzekający zobowiązany jest do dokonania usta-leń na podstawie swobodnej oceny dowodów i dopiero wówczas, gdy wąt-pliwości nie zostaną usunięte, należy tłumaczyć je na korzyść oskarżone-
5 go. W rozpoznawanej sprawie sąd orzekający dokonał stanowczych usta-leń i w związku z tym nie miał żadnych wątpliwości co do ustaleń faktycz-nych. Zatem zarzut skarżącego o rażącym naruszeniu art. 5 § 2 k.p.k. jest oczywiście bezzasadny. Również po raz kolejny przypomnieć należy, że przepis art. 4 k.p.k. stanowi ogólną dyrektywę, odnoszącą się do organów prowadzących po-stępowanie, i zarzut jego naruszenia bez wskazania innych konkretnych przepisów procedury, które miałyby zostać naruszone, nie może stanowić samoistnej podstawy kasacji. Jednocześnie podkreślić należy, że rozpoznając sprawę sądy z nale-żytą starannością przeanalizowały całokształt ujawnionych w toku rozprawy głównej okoliczności i wysnuły z nich prawidłowy wniosek co do popełnie-nia przez Adriana B. zarzuconego mu czynu. W tym stanie rzeczy, kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna i dlatego też należało postanowić jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 44/18 2018-02-28Czy zarzut rażącego naruszenia prawa, który w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne sądu, może stanowić skuteczną podstawę kasacji?
- II KK 277/15 2015-10-29Czy rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na niedopuszczalnie lakonicznym uzasadnieniu przez sąd odwoławczy, może stanowić podstawę kasacji, jeśli w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne?
- V KK 32/17 2017-04-20Czy kasacja zarzucająca rażące naruszenie przepisów postępowania, takich jak art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k., może być skutecznie oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji, podczas gd…
- III KK 388/16 2016-10-25Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. przez dowolną ocenę dowodów i rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, może b…
- IV KK 41/17 2017-02-22Czy zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, polegający na zaniechaniu rozważenia wszelkich zarzutów apelacji dotyczących oceny materiału dowodowego, może stanowić skuteczną podstawę kasacji, jeśli w istocie zmierza…
Powołane przepisy
art. 5 § 2 KPKart. 280 § 2 KKart. 7 KPKart. 4art. 457 § 2 KPKart. 537 § 2art. 535 § 2 KPKart. 526 § 1 KPKart. 457 § 3 KPKart. 457 KPKart. 4 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy