I CSK 5889/22

WyrokIzba Cywilna2023-06-22

Skład orzekający: Jacek Grela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku kumulacji roszczeń o ustalenie nieważności umowy kredytowej i roszczenia o zasądzenie świadczeń nienależnych, wartość przedmiotu sporu oraz wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi zsumowana wartość tych roszczeń, czy też wysokość dochodzonej kwoty roszczenia restytucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które uzasadniałoby przyjęcie skargi. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego, a nie kolejną instancją rozpoznawczą. Instytucja przedsądu ma na celu selekcję skarg pod kątem realizacji tego celu.
Stan faktyczny
Powodowie dochodzili zapłaty od banku w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego. Sąd Okręgowy ustalił nieważność umowy i zasądził od banku na rzecz powodów kwotę ponad 638 tys. zł. Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku. Bank złożył skargę kasacyjną, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące ustalenia wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia w przypadku kumulacji roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 5889/22 POSTANOWIENIE 22 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 22 czerwca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z powództwa A. S. i R. G. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 lutego 2022 r., V ACa 495/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 7 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że umowa zawarta między A. S. i R. G. a Bank S.A. o kredyt hipoteczny jest nieważna, zasądził od pozwanego łącznie na rzecz powodów 638 248,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 8 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty (pkt 2) oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 3). Wyrokiem z 23 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację pozwanego. W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. I CSK 5889/22 2 Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do potrzeby odpowiedzi na pytania: czy w przypadku kumulacji roszczeń strony powodowej o ustalenie nieważności umowy kredytowej na podstawie art. 189 k.p.c. oraz roszczenia o zasądzenie świadczeń nienależnych w związku z nieważnością umowy kredytowej, wartość przedmiotu sporu oraz wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi zsumowana wartość tych roszczeń, czy też wysokość dochodzonej kwoty roszczenia restytucyjnego zgodnie z art. 19 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania I CSK 5889/22 3 w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania, a skarżący nie wykazał, że rozstrzygnięcie przedstawionego problemu prawnego jest potrzebne do rozstrzygnięcia danej sprawy. Istotne zagadnienie prawne musi pozostawać w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy oraz w związku z podstawą prawną stanowiącą podstawę wydania zaskarżonego wyroku. Musi więc ono pozostawać w związku ze sprawą (zob. postanowienie SN z 8 lutego 2023 r., I USK 529/21). Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [S.J.] [MS] I CSK 5889/22 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 189 KPCart. 19 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy