IV CSK 550/17
WyrokIzba Cywilna2018-04-24
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości władnącej, który wyzbył się udziałów w prawie użytkowania wieczystego innej przyległej nieruchomości gruntowej, tracąc jednocześnie odpowiedni dostęp swojej nieruchomości do drogi publicznej, zachowuje roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej na podstawie art. 145 § 1 k.c. w sytuacji, gdy dostęp ten jest jedynie utrudniony, a nie całkowicie uniemożliwiony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne nie miały bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że nieruchomość wnioskodawczyni posiadała dostęp do drogi publicznej, a istotą sprawy była ocena, czy dostęp ten jest odpowiedni. Sąd drugiej instancji ustalił, że dostęp ten był odpowiedni, a żądanie ustanowienia służebności zmierzało jedynie do ułatwienia korzystania z nieruchomości, co nie uzasadnia ustanowienia drogi koniecznej.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności drogi koniecznej dla swojej nieruchomości. Właściciel nieruchomości władnącej wyzbył się udziałów w prawie użytkowania wieczystego innej przyległej nieruchomości, co miało ograniczyć dostęp jego nieruchomości do drogi publicznej. Sąd drugiej instancji ustalił, że nieruchomość wnioskodawcy posiada odpowiedni dostęp do drogi publicznej, a żądanie ustanowienia służebności miało na celu jedynie ułatwienie korzystania z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 550/17 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku ,,M…” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w J. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta R. i ,,P…” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustanowienie drogi koniecznej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 kwietnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV Ca […]/16, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca oparła swój wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na pierwszej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Przedstawiona przez skarżącą problematyka została ujęta w pytaniach: „Czy właściciel nieruchomości władnącej, który wyzbył się na rzecz jednostki samorządu terytorialnego udziałów w prawie użytkowania wieczystego innej przyległej nieruchomości gruntowej, tracąc jednocześnie odpowiedni
3 (dla prowadzonej działalności gospodarczej) dostęp swojej nieruchomości w zakresie posadowionego na nim budynku do drogi publicznej na skutek ograniczeń w swobodnym korzystaniu z tej nieruchomości, w której udziałów się wyzbył, gdyż stała się ona ulicą, na której obowiązują przepisy Prawa o Ruchu Drogowym, zachowuje roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej w oparciu o normę 145 § 1 k.c.?; Czy niemożność dostawy towarów do znajdującego się na nieruchomości władnącej budynku przeznaczonego na cele usługowo-handlowe zgodnie z istniejącą na nieruchomości infrastrukturą załadowczą (rampa, winda) i z wykorzystaniem samochodów ciężarowych, stanowi okoliczność świadczącą o braku odpowiedniego dostępu tej nieruchomości do drogi publicznej, a w konsekwencji może rodzić roszczenie o ustanowienie dla tej nieruchomości służebności drogi koniecznej pozwalającej na wykorzystanie nieruchomości zgodnie z jej społeczno - gospodarczym przeznaczeniem?; Czy zgodne z wynikającą z art. 145 § 2 k.c. dyrektywą „najmniejszego obciążenia gruntu” jest obciążenie służebnością drogi koniecznej niewykorzystywanego przez właściciela nieruchomości obciążonej wąskiego pasa gruntu w sytuacji, gdy powodowałoby wyłączenie tego pasa gruntu spod posiadania tego właściciela i włączenie go do kompleksu gospodarczego nieruchomości władnącej na skutek przesunięcia ogrodzenia, usytuowanego w granicy nieruchomości władnącej i obciążonej?”. W sprawie niniejszej wyjaśnienie wskazanych przez skarżącą wątpliwości nie miałoby bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie mając na uwadze podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że nieruchomość wnioskodawczyni ma dostęp do drogi publicznej, istotą sprawy była ocena, czy dostęp ten jest odpowiedni. Sąd ustalił, że dostęp ten jest odpowiedni, a żądanie ustanowienia służebności zmierza jedynie do ułatwienia korzystania z tej nieruchomości, ponadto przeznaczenie nieruchomości wnioskodawczyni nie zakładało wjazdu samochodów ciężarowych, a zatem odpowiedzi na przedstawione w skardze pytania pozostają bez związku z ustalonym stanem faktycznym.
4 Ponadto wypada przypomnieć, że - stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. - podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Wobec powyższego nie można przyjąć, że przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw a.ł.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3438/22 2023-04-14Czy współwłaściciel nieruchomości posiadającej dostęp do drogi publicznej, a graniczącej z nieruchomością pozbawioną odpowiedniego dostępu, może żądać ustanowienia służebności drogi koniecznej, jeśli wymagałoby to organi…
- II CSK 87/14 2014-08-21Czy właściciel nieruchomości posiadającej dostęp do drogi publicznej może domagać się ustanowienia służebności drogi koniecznej w celu uzyskania szerszego dostępu do drogi publicznej, jeśli w przeszłości, gdy takiego dos…
- V CSK 199/20 2020-11-27Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia drogi koniecznej powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący zarzuca rażące naruszenie art. 145 § 1-3 k.c. z uwagi na świadome działania właścicieli nieruchomości wład…
- I CSK 1997/24 2024-12-19Czy w sytuacji, gdy nieruchomość posiada już odpowiedni dostęp do drogi publicznej, istnieje podstawa do ustanowienia służebności drogi koniecznej w celu zapewnienia dodatkowego dostępu od strony zaplecza, uwzględniając…
- I CSK 5821/22 2023-07-24Czy okoliczność, że wnioskodawca sam doprowadził do utraty lub ograniczenia dostępu do drogi publicznej przez rozbudowę nieruchomości, może stanowić przeszkodę do ustanowienia służebności drogi koniecznej na podstawie ar…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 145 § 2 KCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy