I CSK 5821/22

WyrokIzba Cywilna2023-07-24

Skład orzekający: Dariusz Pawłyszcze

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że wnioskodawca sam doprowadził do utraty lub ograniczenia dostępu do drogi publicznej przez rozbudowę nieruchomości, może stanowić przeszkodę do ustanowienia służebności drogi koniecznej na podstawie art. 145 § 1 k.c. w sytuacji, gdy istnieje możliwość korzystania z budynku gospodarczego w dotychczasowy sposób?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne ani rozbieżność w orzecznictwie. Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o oddaleniu apelacji opierało się na braku uzasadnionej potrzeby ustanowienia służebności drogi koniecznej z uwagi na możliwość korzystania przez wnioskodawczynię z budynku gospodarczego w dotychczasowy sposób, a nie na fakcie, że sama doprowadziła do utraty dostępu do drogi publicznej. Wnioskodawczyni nie wykazała również, aby istniały rozbieżności w orzecznictwie dotyczące identycznych lub podobnych stanów faktycznych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się ustanowienia służebności drogi koniecznej do budynku gospodarczego. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając istniejący sposób komunikacji za wystarczający. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Wnioskodawczyni wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące wpływu samowynikłej utraty dostępu do drogi publicznej na możliwość ustanowienia służebności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestników postępowania koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 5821/22 POSTANOWIENIE 24 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 lipca 2023 r. w Warszawie wniosku A. M. o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 31 maja 2021 r., II Ca 118/20, wydanego w sprawie z wniosku A. M. z udziałem A. B., D. B., B. R. i K. B. o ustanowienie drogi koniecznej 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od A. M. łącznie na rzecz D. B. i K. B. 240 (dwieście czterdzieści) zł kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 maja 2019 roku, XI Ns 69/18, Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu oddalił wniosek o ustanowienie drogi koniecznej. Postanowieniem z 31 maja 2021 roku, II Ca 118/20, Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił apelację wnioskodawczyni. Sąd drugiej instancji uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym istniejący i możliwy do wykorzystania sposób komunikacji między zewnętrzną częścią budynku wnioskodawczyni przyległą I CSK 5821/22 2 do ulicy a częścią działki znajdującą się z tyłu budynku, na której usytuowany jest budynek gospodarczy, jest wystarczający dla realizacji potrzeb, dla których wnioskodawczyni obecnie wykorzystuje budynek gospodarczy (magazyn niepotrzebnych lub rzadko używanych rzeczy). Nie ma więc uzasadnionej potrzeby, aby ustanawiać służebność we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawczyni posiada dostęp do budynku gospodarczego przez swój budynek mieszalny, który ma na tyłach drugie wyjście naprzeciw budynku gospodarczego. Wnioskodawczyni uzasadniła potrzebę dojazdu samochodem do budynku gospodarczego przez nieruchomość sąsiednią zamiarem przekształcenia budynku w garaż, gdyż obecnie parkuje na ulicy ze względu na brak miejsca na działce na parkowanie przed budynkiem mieszkalnym. Podniosła także trudności z opróżnieniem budynku ze starych mebli przy założeniu ich wynoszenia przez budynek mieszkalny. Jako argument dodatkowy Sąd odwoławczy wskazał okoliczność, że wnioskodawczyni przed laty sama pozbawiła się dojazdu do budynku gospodarczego przez wykonanie dobudówki do budynku mieszkalnego. Skarżąca wnioskodawczyni wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do rozważenia, czy w świetle art. 145 § 1 k.c. okoliczność, że przez rozbudowę wnioskodawczyni sama doprowadziła do utraty dostępu budynku gospodarczego do drogi publicznej, może być przeszkodą do ustanowienia służebności drogi koniecznej. Zdaniem skarżącej w tym zakresie zachodzi ponadto w orzecznictwie Sadu Najwyższego rozbieżność, co ma wynikać z dwóch orzeczeń przywołanych przez nią w uzasadnieniu wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., to takie, które zarazem wiąże się z określonym przepisem prawa i którego wyjaśnienie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się I CSK 5821/22 3 wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącą rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć. Skarżącą obciążał obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W sprawie nie występuje ani zagadnienie prawne istotne w niniejszej sprawie, ani rozbieżność w orzecznictwie. Problem prawny, wskazany przez skarżącą jako podstawa przyjęcia skargi do rozpoznania, nie występuje w sprawie, ponieważ Sąd Okręgowy oddalił apelację nie dlatego, że wnioskodawczyni sama pozbawiła się dostępu do drogi publicznej lub go ograniczyła, lecz z powodu braku podstaw do ustanowienia służebności - z uwagi na możliwość korzystania przez skarżącą z budynku gospodarczego w sposób, w jaki korzystała z niego dotychczas. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wnioskodawczyni nie wykazała też wpływu wyjaśnienia sygnalizowanych rozbieżności w orzecznictwie na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Sama też stwierdziła, że jedno z przywołanych przez nią orzeczeń zostało wydane w odmiennym stanie faktycznym niż w przedmiotowej sprawie, gdy rozbieżność w orzecznictwie musi odnosić się do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. oddalił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania. Na podstawie art. 520 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. uczestnikom, którzy wnieśli odpowiedź na skargę kasacyjną, przysługuje zwrot kosztów jej sporządzenia w wysokości określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. I CSK 5821/22 4 (A.T.) [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 145 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 KPCart. 520 § 3§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 10 ust. 4§ 5 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy