I CZ 146/17
PostanowienieIzba Cywilna2018-01-31
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Józef Frąckowiak, Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zażalenia przez pełnomocnika z urzędu, który nie dopełnił należytej staranności przy jego sporządzeniu, wyklucza możliwość przyznania mu wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe w związku z cofnięciem zażalenia przez pełnomocnika skarżącego. Jednocześnie, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ udzielona pomoc prawna nie spełniała wymogów profesjonalizmu. W szczególności, zażalenie zostało oparte na przepisach, które nie miały zastosowania w sprawie, a jego uzasadnienie było pozbawione argumentów merytorycznych.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny. Zaskarżone postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem przez pełnomocnika skarżącego z urzędu. Następnie, pełnomocnik skarżącego cofnął zażalenie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, umorzył postępowanie zażaleniowe i rozstrzygnął o kosztach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie zażaleniowe, oddalił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i nie obciążył skarżącego kosztami postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 146/17 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi B.H. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa B.H. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa obecnie Ministrowi Inwestycji i Rozwoju o zapłatę, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 24 października 2014 r., sygn. I ACa …/13, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 stycznia 2018 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt I ACa …/17, 1) umarza postępowanie zażaleniowe, 2) oddala wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnoszącemu skargę w postępowaniu zażaleniowym, 3) nie obciąża wnoszącego skargę kosztami postępowania zażaleniowego.
2 UZASADNIENIE W sprawie ze skargi B.H. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z 24 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z 24 sierpnia 2017 r. odrzucił skargę, jako nieopartą na ustawowej podstawie. Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem B.H. reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu adwokat A.Z. Zarzucił naruszenie art. 386 i 397 § 2 k.p.c. wnosząc o uchylenie tego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego z urzędu. Pismem z dnia 8 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego w imieniu powoda i na jego życzenie cofnęła zażalenie i wniosła o nie obciążanie powoda kosztami postępowania zażaleniowego w oparciu o art. 102 k.p.c., podtrzymując wniosek o przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 391 § 2 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w razie cofnięcia zażalenia Sąd Najwyższy umarza postępowanie zażaleniowe i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że szczególna sytuacja materialna skarżącego uzasadnia, aby na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. odstąpić od obciążenia go kosztami postępowania kasacyjnego. Do rozważenia pozostaje jeszcze wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) stanowią, że adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje prawo domagania się od Skarbu Państwa kosztów nie opłaconej pomocy prawnej w wysokości określonej w rozporządzeniu (§ 2, 4 i n.). Pomoc ta jednak powinna być udzielana zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście, jak to już wyjaśniał wielokrotnie Sąd Najwyższy
3 (por. m.in. postanowienie SN z dnia 14 sierpnia 1997 r. II CZ 88/97, OSNC 1998, z. 3, poz. 40). W niniejszej sprawie "pomoc prawna" udzielona skarżącemu polegała na sporządzeniu i wniesieniu zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Wedle tego Sądu skarga nie została oparta na ustawowej podstawie, gdyż strona nie załączyła pisma, które w jej ocenie uzasadnia podstawę wznowienia, a także z uwagi na to, że wskazane pismo zostało sporządzone już po uprawomocnieniu się zaskarżonego wyroku, co wyklucza uznanie go za środek dowodowy, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie art. 410 k.p.c. Pełnomocnik B.H. we wyniesionym zażaleniu wskazała na naruszenie art. 386 i 397 § 2 k.p.c., które to przepisy nie były podstawą orzekania w sprawie i nie mają zastosowania w postępowaniu wywołanym skargą o wznowienie postępowania. Pierwszy z nich dotyczy bowiem sposobu orzekania przez sąd apelacyjny, a drugi nakazuje stosować przepisy o postępowaniu apelacyjnym do zażalenia. Uzasadnienie zażalenia, poza kilkuzdaniową informacją stanowiącą w istocie relację o czynnościach podejmowanych przez sąd i stronę, nie zawiera żadnych argumentów, które uzasadniałyby wniesiony środek prawny. Wskazano jedynie na potrzebę wezwania skarżącego, przed odrzuceniem skargi o wznowienie , do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art. 410 § 2 k.p.c.). W zażaleniu brak zaś wyraźnego powołania się na naruszenie art. 410 § 2 k.p.c., a także nawet próby wykazania związku między brakiem wezwania do uprawdopodobnienia dopuszczalności wznowienia, a odrzuceniem skargi. Ma to istotne znaczenie w kontekście poczynionego w zaskarżonym orzeczeniu ustalenia, że powoływany dokument powstał już po zakończeniu postępowania co do istoty sprawy. Z tych przyczyn wniesione przez pełnomocnika zażalenie, jako sprzeczne z zasadami profesjonalizmu, nie może być uznane za udzielenie pomocy prawnej, a tym samym zgodnie z utrwalonym już poglądem nie upoważnia go do skutecznego domagania się przyznania mu kosztów nie opłaconej pomocy prawnej
4 (por. postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 41) Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. jw a.ł
Powiązane orzeczenia
- III CZ 215/22 2022-09-08Czy cofnięcie zażalenia przez stronę samodzielnie, po wniesieniu go przez profesjonalnego pełnomocnika, skutkuje umorzeniem postępowania zażaleniowego i czy w takiej sytuacji należy się wynagrodzenie pełnomocnikowi z urz…
- I CZ 143/17 2018-01-31Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w przypadku cofnięcia przez stronę zażalenia, które zostało sporządzone w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu?
- II CZ 6/12 2012-11-14Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w przypadku wniesienia zażalenia po terminie, które zostało odrzucone jako sprzeczne z zasadami profesjonalizmu?
- V CZ 71/17 2018-03-21Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego jest dopuszczalne?
- II UZ 59/14 2015-01-14Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania, wniesione osobiście przez stronę, która nie była należycie reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, jest niedopuszcza…
Powołane przepisy
art. 386art. 102 KPCart. 391 § 2art. 39821art. 3941 § 3 KPCart. 102art. 391 § 1art. 403 § 2 KPCart. 410 KPCart. 410 § 2 KPCart. 410 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy