III CZ 43/14

PostanowienieIzba Cywilna2014-11-05

Skład orzekający: Anna Kozłowska, Jan Górowski, Marian Kocon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie niezasadności wypowiedzenia opłaty za użytkowanie wieczyste jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o ustalenie niezasadności wypowiedzenia opłaty za użytkowanie wieczyste jest sprawą o prawa majątkowe, a zatem podlega ograniczeniu dopuszczalności skargi kasacyjnej przewidzianemu w art. 3982 § 1 k.p.c., który wymaga, aby wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła co najmniej 50.000 zł. Pogląd o dopuszczalności skargi kasacyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, oparty na starszym orzecznictwie, jest nieaktualny w świetle obowiązujących przepisów.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego dotyczącego ustalenia niezasadności wypowiedzenia opłaty za użytkowanie wieczyste. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, wskazując na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (2.037 zł) i wymóg ustawowy co najmniej 50.000 zł dla spraw majątkowych. Powód zaskarżył to postanowienie zażaleniem, powołując się na starsze orzecznictwo SN.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako bezzasadne i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 43/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo-Usługowego K. P. W., M. T. sp. j. z siedzibą w K. przeciwko Skarbowi Państwa-Prezydentowi Miasta K. o ustalenie niezasadności wypowiedzenia opłaty za użytkowanie wieczyste, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2014 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 maja 2014 r., 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną powoda Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo-Usługowego K. P. W., M. T. spółki jawnej z siedzibą w K. wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r. wydanego w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta K. o ustalenie niezasadności wypowiedzenia opłaty za użytkowanie wieczyste, uznając skargę za niedopuszczalną. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że sprawa o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona, bądź jest uzasadniona w innej wysokości, jest sprawą o prawa majątkowe i podlega ograniczeniu przewidzianemu w art. 3982 § 1 k.p.c., a więc jest dopuszczalna wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 50.000 zł. Ponieważ powód jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał kwotę 2.037 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie powód odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1998 r., I CKN 591/98, z którego, zdaniem skarżącego, wynika dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o ustalenie, bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Skarżący powołując wyrok Sądu Najwyższego 13 października 1998 r., I CKN 591/98 (nie publ.), zgodnie z treścią którego w sprawie o ustalenie niezasadności podwyższenia opłaty za użytkowanie wieczyste, a zatem w sprawie przedmiotowo analogicznej do sprawy niniejszej, kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, nie dostrzegł, że pogląd ten został wypowiedziany w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, na tle przepisów o kasacji, sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554). Na gruncie jednoznacznego, aktualnie obowiązującego uregulowania wynikającego z art. 3982 § 1 k.p.c., jest to pogląd nieaktualny. Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (niższą niż pięćdziesiąt tysięcy złotych) odnosi się do spraw o prawa majątkowe. Sprawą o prawa majątkowe jest sprawa, w której rozstrzygnięcie sądu ma bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Może to być nie tylko sprawa o spełnienie świadczenia, lecz także o ukształtowanie albo ustalenie prawa lub stosunku prawnego, jeżeli dotyczy to stosunku prawnego o charakterze majątkowym. W sprawie o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości sąd rozstrzyga o wysokości świadczenia użytkownika wieczystego wyrażonego w pieniądzu, jest to więc niewątpliwie sprawa o prawa majątkowe, a zatem podlega ograniczeniu przewidzianemu w art. 3982 § 1 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2002 r., V CZ 110/02 oraz z dnia 8 listopada 2012 - nie publ.). Z przedstawionych powodów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 w związku z art. 108 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z § 6 pkt 3, § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart 3986 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 § 1 KPCart. 98art. 108§ 1§ 2§ 3§ 6 pkt 3§ 13 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy