I CSK 34/18

WyrokIzba Cywilna2018-05-23

Skład orzekający: Władysław Pawlak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji w postępowaniu nieprocesowym podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, stwierdzając, że postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji w postępowaniu nieprocesowym nie jest postanowieniem co do istoty sprawy ani postanowieniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. Tego rodzaju orzeczenie może być zaskarżone zażaleniem, a nie skargą kasacyjną. Nie było również podstaw do potraktowania skargi kasacyjnej jako zażalenia z uwagi na upływ terminu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca wniósł apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego, kwestionując m.in. wysokość nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd Okręgowy odrzucił apelację wnioskodawcy w części dotyczącej nakładów, a w pozostałym zakresie oddalił ją. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 23 maja 2018 r. odrzucił tę skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 34/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku A.K. przy uczestnictwie J.C. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego […] w W. z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt IV Ca […]/16, odrzuca skargę kasacyjną. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. Sąd Rejonowy […]: ustalił, że przedmiotem majątku wspólnego wnioskodawcy A.K. i uczestniczki J.C. jest nieruchomość lokalowa nr 3 położona w budynku przy ul. […] w W. o wartości 549 400 zł (pkt I), którą przyznał na wyłączną własność uczestniczce (pkt II); nakazał wnioskodawcy wydanie uczestniczce przedmiotowej nieruchomości (pkt III); ustalił, że wnioskodawca dokonał nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny w kwocie 15 699,13 zł (pkt IV); zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni kwotę 282 549,56 zł tytułem spłaty (pkt IV) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt VI-VIII). Wnioskodawca zaskarżył apelacją powyższe orzeczenia w zakresie dotyczącym pkt II-V. W odniesieniu do rozstrzygnięcia w przedmiocie jego żądanie o rozliczenie nakładów na majątek wspólny zarzucił, iż poczynił nakłady w wysokości znacznie wyższej niż przyjął Sąd pierwszej instancji, które w ocenie wnioskodawcy wynoszą 315 666,94 zł. Postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r. Sąd Okręgowy […] w W. odrzucił apelację wnioskodawcy w zakresie dotyczącym nakładów poczynionych przez niego z majątku odrębnego na majątek wspólny (pkt 1), a w pozostałym zakresie apelację oddalił (pkt 2). W uzasadnieniu wyjaśnił, że apelacja dotycząca rozstrzygnięcia zawartego w pkt IV postanowienia Sądu pierwszej instancji jest niedopuszczalna, gdyż została wniesiona od nieistniejącego orzeczenia i w związku z tym podlegała w tej części odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Rozpoznanie w postępowaniu o podział majątku wspólnego roszczeń z tytułu zwrotu nakładów z majątku osobistego małżonka na majątek wspólny następuje na wniosek, który powinien odpowiadać wymaganiom wskazanym w art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Do rozpatrzenia tego żądania mają zastosowanie przepisy postępowania procesowego, czego konsekwencją jest obowiązek sądu rozstrzygnięcia o całości roszczenia w sposób pozytywny lub negatywny. Częściowe uwzględnienie żądania wiąże się z obowiązkiem sądu zamieszczenia w orzeczeniu oddalenia żądania w pozostałym zakresie. Sąd Rejonowy w pkt IV ustalił wysokość poczynionych przez wnioskodawcę nakładów z 3 majątku osobistego na majątek wspólny na kwotę 15 699,13 zł, ale nie oddalił żądania wnioskodawcy w zakresie przewyższającym tą kwotę. W konsekwencji w tym zakresie wnioskodawca powinien był zgłosić wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu drugiej instancji wyłącznie w części dotyczącej pkt 1, tj. w zakresie, w jakim Sąd odrzucił apelację i domagał się jego uchylenia, tj. w części dotyczącej zaskarżenia pkt IV i V postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 października 2015 r. i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Do tej kategorii orzeczeń nie należy postanowienie o odrzuceniu apelacji. Tego rodzaju orzeczenie, jako kończące postępowanie w sprawie, może być zaskarżone zażaleniem, o ile w sprawie ze względu na jej przedmiot oraz w niektórych rodzajach spraw z uwagi również na wartość przedmiotu zaskarżenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 3941 § 2 k.p.c. w zw. z art. 5191 § 2 i § 4 pkt 4 k.p.c.). W konsekwencji wniesioną przez wnioskodawcę skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego apelację należało odrzucić na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 lutego 2013 r., IV CZ 171/12, nie publ., z dnia 13 marca 2015 r., III CSK 335/13, nie publ., z dnia 7 października 2016 r., I CZ 59/16, nie publ., z dnia 17 listopada 2016 r., IV CZ 72/16, nie publ.). Nie było też dopuszczalne potraktowanie wniesionej skargi kasacyjnej jako zażalenia, gdyż po pierwsze, wniesienie przez wnioskodawcę działającego przez profesjonalnego pełnomocnika innego środka odwoławczego niż właściwy nie 4 może być uznane za mylne oznaczenie pisma procesowego w rozumieniu art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CZ 110/00, OSNC 2001, nr 7-8, poz. 105, z dnia 17 stycznia 2003 r., I CZ 190/02, nie publ. oraz z dnia 7 października 2016 r., I CZ 59/16, nie publ.), a po drugie, została złożona po upływie ustawowego tygodniowego terminu (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 394 § 2 k.p.c.). jw ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373 KPCart. 13 § 2 KPCart. 187 § 1 pkt 1 KPCart. 5191 § 1 KPCart. 3941 § 2 KPCart. 5191 § 2art. 3986 § 3 KPCart. 130 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 394 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy